โครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย
โครงการ
" โครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย "
ตำบลปากแจ่ม อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
หัวหน้าโครงการ
รพ.สต.ปากแจ่ม
ที่อยู่ ตำบลปากแจ่ม อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ 62-L1536-1-7
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2562 ถึง
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลปากแจ่ม อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ปากแจ่ม ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลปากแจ่ม อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง รหัสโครงการ 62-L1536-1-7 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กรกฎาคม 2562 - (ยังไม่ระบุ) ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 54,490.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ปากแจ่ม เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
วัตถุประสงค์โครงการ
- จากสภาพปัจจุบันและปัญหาการผดุงครรภ์ไทย เน้นไปที่การดูแลมารดาในระยะหลังคลอดโดยเฉพาะในช่วง 2 เดือนแรก เนื่องจากกระบวนการตั้งครรภ์และกระบวนการคลอดทำให้มารดาหลังคลอดบุตรใหม่ๆ มีปัญหาสุขภาพและจำเป็นต้องได้รับกระบวนการฟื้นฟูส่วนใหญ่ พบว่ามารดาหลังคลอดมักเผชิญกับปัญหาต่างๆ ดังต่อไปนี้ อาการอ่อนเพลีย หน้ามืดตาลาย เนื่องจากมีการเสียเลือด เสียเหงื่อ และเสียแรงมากในขณะคลอด และมีของเสียตกค้างหลังการคลอด สามารถป้องกันและแก้ไขได้โดยการรักษาความอบอุ่นของร่างกาย พักผ่อนให้พอเพียง ไม่ทำงานหนัก รับประทานอาหารที่ย่อยง่าย ดูดซึมเร็ว มีกากใย ควรดื่มน้ำมากๆ ได้รับการนวดฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดเพื่อลดความเมื่อยล้า การส่งเสริมสุขภาพหญิงหลังคลอดด้วยการแพทย์แผนไทยได้ยึดถือปฏิบัติที่มีกันมาหลายยุคหลายสมัย โดยเฉพาะสังคมชนบทที่มีวิธีการดูแลหญิงหลังคลอด ด้วยวิธีการอยู่ไฟ ประคบสมุนไพร อบไอน้ำสมุนไพร การเข้ากระโจม การทับหม้อเกลือ และการใช้สมุนไพรต่างๆ ในการดูแลสุขภาพที่ล้วนมีผลดีต่อหญิงหลังคลอด ถือได้ว่าเป็นลักษณะเด่นของการแพทย์แผนไทยที่มีลักษณะการดูแลเป็นแบบองค์รวม ที่มิได้แยกบุคคลออกจากครอบครัว ปัจจุบัน รพ.สต.ปากแจ่ม ปี 62 มีหญิงตั้งครรภ์ จำนวน ๑๘ คนและหญิงหลังคลอดในเขตพื้นที่รับผิดชอบจำนวน ๔๒ คน ดังนั้นรพ.สต.ปากแจ่ม จึงได้จัดทำโครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม กระตุ้นการหลั่งน้ำนม ทำให้หน้าท้องยุบเร็ว น้ำคาวปลาไหลออกดีขึ้น และส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ช่วยให้ฟื้นตัวหลังคลอดได้เร็วขึ้น สามารถกลับมาทำงานได้เป็นปกติ โดยครอบครัวเป็นผู้ดูแลหลักอันจะส่งผลให้หญิงหลังคลอดเกิดความอบอุ่น ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิตมารดาหลังคลอด โดยให้ความตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น ๒. วัตถุประสงค์ ๒.๑.เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์และมารดาหลังคลอด มีความรู้ในการดูแลตนเองและมีทักษะกายบริหารมารดาหลังคลอด ๒.๒.เพื่อให้หญิงหลังคลอดได้รับการดูแลด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยครบตามเกณฑ์มาตรฐาน ๒.๓.เพื่อพัฒนาคลินิกแพทย์แผนไทยสำหรับให้บริการหญิงหลังคลอด
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | 60 | |
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
มีคลินิกแพทย์แผนไทยสำหรับให้บริการหญิงหลังคลอด
- มารดาหลังคลอดได้เข้าถึงบริการด้านการแพทย์แผนไทยอย่างทั่วถึง
- เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของหญิงหลังคลอดรวมถึงครอบครัวให้เป็นไปในทางที่ดีขึ้น
-มารดาหลังคลอดที่ได้รับการฟื้นฟูด้วยการแพทย์แผนไทยมีภาวะสุขภาพดีทั้งร่างกายและจิตใจโดยรวดเร็ว ไม่มีภาวะแทรกซ้อนอันตรายหลังคลอด
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | จากสภาพปัจจุบันและปัญหาการผดุงครรภ์ไทย เน้นไปที่การดูแลมารดาในระยะหลังคลอดโดยเฉพาะในช่วง 2 เดือนแรก เนื่องจากกระบวนการตั้งครรภ์และกระบวนการคลอดทำให้มารดาหลังคลอดบุตรใหม่ๆ มีปัญหาสุขภาพและจำเป็นต้องได้รับกระบวนการฟื้นฟูส่วนใหญ่ พบว่ามารดาหลังคลอดมักเผชิญกับปัญหาต่างๆ ดังต่อไปนี้ อาการอ่อนเพลีย หน้ามืดตาลาย เนื่องจากมีการเสียเลือด เสียเหงื่อ และเสียแรงมากในขณะคลอด และมีของเสียตกค้างหลังการคลอด สามารถป้องกันและแก้ไขได้โดยการรักษาความอบอุ่นของร่างกาย พักผ่อนให้พอเพียง ไม่ทำงานหนัก รับประทานอาหารที่ย่อยง่าย ดูดซึมเร็ว มีกากใย ควรดื่มน้ำมากๆ ได้รับการนวดฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดเพื่อลดความเมื่อยล้า การส่งเสริมสุขภาพหญิงหลังคลอดด้วยการแพทย์แผนไทยได้ยึดถือปฏิบัติที่มีกันมาหลายยุคหลายสมัย โดยเฉพาะสังคมชนบทที่มีวิธีการดูแลหญิงหลังคลอด ด้วยวิธีการอยู่ไฟ ประคบสมุนไพร อบไอน้ำสมุนไพร การเข้ากระโจม การทับหม้อเกลือ และการใช้สมุนไพรต่างๆ ในการดูแลสุขภาพที่ล้วนมีผลดีต่อหญิงหลังคลอด ถือได้ว่าเป็นลักษณะเด่นของการแพทย์แผนไทยที่มีลักษณะการดูแลเป็นแบบองค์รวม ที่มิได้แยกบุคคลออกจากครอบครัว ปัจจุบัน รพ.สต.ปากแจ่ม ปี 62 มีหญิงตั้งครรภ์ จำนวน ๑๘ คนและหญิงหลังคลอดในเขตพื้นที่รับผิดชอบจำนวน ๔๒ คน ดังนั้นรพ.สต.ปากแจ่ม จึงได้จัดทำโครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม กระตุ้นการหลั่งน้ำนม ทำให้หน้าท้องยุบเร็ว น้ำคาวปลาไหลออกดีขึ้น และส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ช่วยให้ฟื้นตัวหลังคลอดได้เร็วขึ้น สามารถกลับมาทำงานได้เป็นปกติ โดยครอบครัวเป็นผู้ดูแลหลักอันจะส่งผลให้หญิงหลังคลอดเกิดความอบอุ่น ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิตมารดาหลังคลอด โดยให้ความตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น ๒. วัตถุประสงค์ ๒.๑.เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์และมารดาหลังคลอด มีความรู้ในการดูแลตนเองและมีทักษะกายบริหารมารดาหลังคลอด ๒.๒.เพื่อให้หญิงหลังคลอดได้รับการดูแลด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยครบตามเกณฑ์มาตรฐาน ๒.๓.เพื่อพัฒนาคลินิกแพทย์แผนไทยสำหรับให้บริการหญิงหลังคลอด ตัวชี้วัด : |
0.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 60 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | 60 | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) จากสภาพปัจจุบันและปัญหาการผดุงครรภ์ไทย เน้นไปที่การดูแลมารดาในระยะหลังคลอดโดยเฉพาะในช่วง 2 เดือนแรก เนื่องจากกระบวนการตั้งครรภ์และกระบวนการคลอดทำให้มารดาหลังคลอดบุตรใหม่ๆ มีปัญหาสุขภาพและจำเป็นต้องได้รับกระบวนการฟื้นฟูส่วนใหญ่ พบว่ามารดาหลังคลอดมักเผชิญกับปัญหาต่างๆ ดังต่อไปนี้ อาการอ่อนเพลีย หน้ามืดตาลาย เนื่องจากมีการเสียเลือด เสียเหงื่อ และเสียแรงมากในขณะคลอด และมีของเสียตกค้างหลังการคลอด สามารถป้องกันและแก้ไขได้โดยการรักษาความอบอุ่นของร่างกาย พักผ่อนให้พอเพียง ไม่ทำงานหนัก รับประทานอาหารที่ย่อยง่าย ดูดซึมเร็ว มีกากใย ควรดื่มน้ำมากๆ ได้รับการนวดฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดเพื่อลดความเมื่อยล้า การส่งเสริมสุขภาพหญิงหลังคลอดด้วยการแพทย์แผนไทยได้ยึดถือปฏิบัติที่มีกันมาหลายยุคหลายสมัย โดยเฉพาะสังคมชนบทที่มีวิธีการดูแลหญิงหลังคลอด ด้วยวิธีการอยู่ไฟ ประคบสมุนไพร อบไอน้ำสมุนไพร การเข้ากระโจม การทับหม้อเกลือ และการใช้สมุนไพรต่างๆ ในการดูแลสุขภาพที่ล้วนมีผลดีต่อหญิงหลังคลอด ถือได้ว่าเป็นลักษณะเด่นของการแพทย์แผนไทยที่มีลักษณะการดูแลเป็นแบบองค์รวม ที่มิได้แยกบุคคลออกจากครอบครัว ปัจจุบัน รพ.สต.ปากแจ่ม ปี 62 มีหญิงตั้งครรภ์ จำนวน ๑๘ คนและหญิงหลังคลอดในเขตพื้นที่รับผิดชอบจำนวน ๔๒ คน ดังนั้นรพ.สต.ปากแจ่ม จึงได้จัดทำโครงการมารดาหลังคลอดสุขภาพดี ด้วยวิถีและศาสตร์การแพทย์แผนไทย เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม กระตุ้นการหลั่งน้ำนม ทำให้หน้าท้องยุบเร็ว น้ำคาวปลาไหลออกดีขึ้น และส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ช่วยให้ฟื้นตัวหลังคลอดได้เร็วขึ้น สามารถกลับมาทำงานได้เป็นปกติ โดยครอบครัวเป็นผู้ดูแลหลักอันจะส่งผลให้หญิงหลังคลอดเกิดความอบอุ่น ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิตมารดาหลังคลอด โดยให้ความตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น ๒. วัตถุประสงค์ ๒.๑.เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์และมารดาหลังคลอด มีความรู้ในการดูแลตนเองและมีทักษะกายบริหารมารดาหลังคลอด ๒.๒.เพื่อให้หญิงหลังคลอดได้รับการดูแลด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยครบตามเกณฑ์มาตรฐาน ๒.๓.เพื่อพัฒนาคลินิกแพทย์แผนไทยสำหรับให้บริการหญิงหลังคลอด
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ