กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หญิงวัยเจริญพันธุ์ เป็นประชากรกลุ่มหนึ่งที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะ โลหิตจาง เนื่องจากมีการสูญเสียธาตุเหล็กไปกับ ประจำเดือน ประมาณ ๑๒.๕–๑๕ มิลลิกรัมต่อเดือน หรือเฉลี่ยวันละ ๐.๔-๐.๕ มิลลิกรัม ซึ่งปกติร่างกายจะสูญเสียธาตุเหล็กจากการขับถ่ายวันละ ๐.๕-๑.๐ มิลลิกรัม และยังมีการสูญเสียธาตุเหล็กออกไปทาง ปัสสาวะ ผิวหนัง บาดแผล และการบริจาคโลหิต นอกจากนี้พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่ถูกต้อง ทำให้ร่างกายได้รับธาตุเหล็กไม่เพียงพอ
แนวโน้มของประเทศไทยพบปัญหาการเกิดน้อยด้อยคุณภาพ โดยในปี ๒๕๕๘พบอัตราการตายมารดาอยู่ที่ ๒๐ต่อการเกิดมีชีพแสนคน สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการตกเลือด มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ๓๙%ทารกคลอดก่อนกำหนด ๑๐.๔%ทารกเสียชีวิตจากภาวะพิการแต่กำเนิด ๗% ขณะที่อัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวนาน ๖เดือน ยังน้อยเพียง ๒๓.๙% และกระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำนโยบายยุทธศาสตร์การพัฒนาอนามัยเจริญพันธุ์แห่งชาติฉบับที่ ๒ (พ.ศ.๒๕๖๐-๒๕๖๙) ว่าด้วยการส่งเสริมการเกิดและการเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ โดยเนื้อหาของยุทธศาสตร์ดังกล่าวจะเน้นใน ๓เรื่องคือ ๑.การเพิ่มจำนวนการเกิดเพื่อทดแทนจำนวนประชากร โดยส่งเสริมการเกิดในหญิงอายุ ๒๐-๓๔ปี ที่มีความพร้อมและตั้งใจที่จะมีครรภ์ ๒.การเกิดทุกรายมีความพร้อม มีการวางแผน และได้รับความช่วยเหลือในการมีบุตร และ ๓.ทารกเกิดมาอย่างแข็งแรง พร้อมเติบโตอย่างมีคุณภาพ โดยส่งเสริมให้ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย ได้รับการดูแลหลังคลอดที่ดี โดยจะมีการดำเนินงานที่สำคัญ เช่น พัฒนาระบบบริการสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพตั้งแต่ระยะก่อนสมรส ก่อนมีบุตร ตั้งครรภ์ และหลังคลอด จัดกิจกรรมรณรงค์ให้คนไทยมีลูก ปรับปรุงแก้ไขสิทธิลาคลอดเพื่อส่งเสริมการเลี้ยงดูบุตร มาตรการทางภาษีช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลบุตร เป็นต้น ทั้งนี้ เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านควนบ่อทองจึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมป้องกันภาวะซีดในหญิงวัยเจริญพันธุ์เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์ปีงบประมาณ ๒๕๖๒ ขึ้น เพื่อให้หญิงวัยเจริญพันธุ์ (๑๕–๔๔ปี) ป้องกันภาวะซีดตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์และลดภาวะซีดในขณะตั้งครรภ์ หากมีการตั้งครรภ์ในอนาคตจะลดความเสี่ยงต่อแม่คลอดไม่ปลอดภัย เด็กเกิดน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์ และลดความเสี่ยงต่อเด็กพิการแต่กำเนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

1. เพื่อการเฝ้าระวัง ป้องกัน และดูแลปัญหาภาวะโลหิตจางในหญิงวัยเจริญพันธ์
2. เพื่อลดอัตราภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์
3. เพื่อให้อาสาสมัครสาธารณสุขชุมชน ดูแลครอบครัวและชุมชนในงานอนามัยแม่และเด็กและเป็นที่ปรึกษาด้านสุขภาพได้

1. กิจกรรมจัดอบรมหญิงวัยเจริญพันธุ์
2. กิจกรรมจัดอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

ขั้นตอนการวางแผน ๑. คณะทำงานประชุมวางแผนการดำเนินงาน     ๒. ประชุมชี้แจง รายละเอียดโครงการ เจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้อง/อสม. ๓.สำรวจกลุ่มเป้าหมายข้อมูลประชากรหญิงวัยเจริญพันธุ์ (๑๕–๔๔ปี) ทั้งหมดในพื้นที่ของรพ.สต.บ้านควนบ่อทอง
๔. ติดต่อประสานงานกับ อสม.แกนนำ เพื่อแจ้งกลุ่มเป้าหมายและให้หนังสือเชิญเข้าร่วมโครงการ
    ๕. ประชาสัมพันธ์ทางสื่อทุกชนิด ทุกรูปแบบตามความเหมาะสม ๖. เตรียมเจ้าหน้าที่/กลุ่มแกนนำสุขภาพ/เครื่องปั่นฮีมาโตคริต/อุปกรณ์เจาะเลือด ขั้นตอนการดำเนินงาน ๑.ให้ความรู้และคำปรึกษาแก่กลุ่มเป้าหมายหญิงวัยเจริญพันธุ์และอาสาสมัครสาธารณสุขชุมชนในเขตรับผิดชอบในเรื่องผลกระทบของภาวะซีดในหญิงวัยเจริญพันธ์ วิธีป้องกันและแก้ไขภาวะโลหิตจาง ๒.เจาะเลือดกลุ่มเป้าหมายและนัดแจ้งผลเลือดรายกลุ่ม ๓.จัดกลุ่มหญิงวัยเจริญพันธุ์ตามผลความเข้มข้นของเลือด • - กลุ่มที่พบภาวะซีด (HCT < 33 %) ติดตามทุกเดือนโดยการให้ความรู้รายบุคคล ให้ยาธาตุเหล็กถ้ายังพบ ภาวะซีดซ้ำ ส่งพบแพทย์เพื่อวิเคราะห์หาสาเหตุต่อไปพร้อมทั้งติดตามกลุ่มซีดหลังพบแพทย์ให้คำแนะนำเพื่อดูแลต่อเนื่อง •      – กลุ่มปกติ ติดตามทุก ๓ เดือนทบทวนความรู้ให้ยาธาตุเหล็กรับประทานรายสัปดาห์ • ๔. รายงานสรุปผลการดำเนินแผนงาน/โครงการ/กิจกรรม

๑. หญิงวัยเจริญพันธ์ที่เข้าร่วมโครงการไม่มีภาวะโลหิตจางเมื่อตั้งครรภ์ ๒.หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้เพิ่มขึ้นร้อยละ ๘๐ ๓. อาสาสมัครสาธารณสุขชุมชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะโลหิตจางได้อย่างถูกต้องสามารถประเมินภาวะผิดปกติและส่งต่อทันท่วงที