กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันคนไทยเจ็บป่วย พิการ และเสียชีวิตที่มีสาเหตุมาจากโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและโรคระบบหัวใจและหลอดเลือดเป็นจำนวนมากและมีแนวโน้มที่จะเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ  ซึ่งโรคไม่ติดต่อเหล่านี้ส่วนใหญ่มีสาเหตุหลักมาจากการมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม โดยเฉพาะพฤติกรรมด้านการบริโภคและพฤติกรรมการออกกำลังกาย รวมทั้งการที่ต้องเผชิญกับความเครียดจากปัญหาการดำเนินชีวิตในแต่ละวัน โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ต้องใช้ระยะเวลานานในการดูแลรักษาหรืออาจจะตลอดชีวิตและมีภาวะแทรกซ้อนอันตรายที่ตามมาหลายอย่าง เช่น อัมอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคหัวใจ ไตวาย เป็นต้น ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอย่างหลีกไม่ได้ ดังนั้น การดำเนินการเพื่อยับยั้งหรือขจัดปัจจัยเสี่ยงต่างๆที่อาจจะนำไปสู่การเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวานและ ความดันโลหิตสูงของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโดยใช้กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นและมีประโยชน์ ซึ่งสามารถลดอัตราป่วยลงได้อย่างมีนัยสำคัญ       การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ หมายถึง การบริโภคอาหารตามหลักโภชนาการ การมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสม ร่วมกับมีพฤติกรรมสุขภาพอื่นๆที่จำเป็น เช่น การงดสูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์ การพักผ่อนและการผ่อนคลายความเครียด เหล่านี้เป็นต้น การส่งเสริมให้ประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องเหมาะสม ถือเป็นหัวใจสำคัญในการส่งเสริมและป้องกันการเกิดโรค โดยเฉพาะในประชาชนกลุ่มเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่จะต้องได้รับการดูแลเพื่อป้องกันและลดอัตราการป่วยด้วยโรคเหล่านี้ลงให้ได้ เนื่องจากประชาชนที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงส่วนใหญ่จะพัฒนาไปเป็นผู้ป่วยในอนาคตค่อนข้างสูง ถ้าหากว่าไม่ได้รับการดูแลเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้านต่างๆอย่างถูกต้องเหมาะสม การดำเนินการป้องกันการเกิดโรคโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในเรื่องของพฤติกรรมการรับประทานอาหาร พฤติกรรมการออกกำลังกายและการมีสุขภาพจิตที่ดีนั้น สามารถลดอัตราป่วยด้วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงและโรคอื่นๆลงได้ ในปัจจุบันมีการศึกษาพบว่า การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือวิถีการดำเนินชีวิต(Lifestyle intervention or Lifestyle modification ) สามารถชะลอหรือป้องกันการเกิดโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในอนาคตได้ โดยการออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ ๓๐ นาที่ขึ้นไป และการควบคุมอาหาร จนทำให้น้ำหนักตัวลดลงได้โดยประมาณร้อยละ ๖ ขึ้นไป สามารถลดอุบัติการณ์ของโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง(Incident case ) ได้ถึงร้อยละ ๔๐ – ๖๐ (คุณภาพระดับ ๑, น้ำหนักคำแนะนำ ++) นอกจากนั้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมยังช่วยลดภาระงานในการดูแลผู้ป่วยของบุคลากรทางสุขภาพและช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านงบประมาณของหน่วยงานด้านสาธารณสุขอีกด้วย       จากการดำเนินงานตรวจคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในกลุ่มอายุ ๓๕ ปีขึ้นไปของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโล๊ะจังกระ ในปีงบประมาณ ๒๕62 นั้น พบว่ามีประชาชนที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง คิดเป็นร้อยละ ๓๗.๑๙ และกลุ่มที่สงสัยเป็นโรคคิดเป็นร้อยละ ๔.๗๖ ของผู้ที่มารับการตรวจคัดกรองทั้งหมด ด้วยเหตุนี้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโล๊ะจังกระ จึงได้จัดทำโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงขึ้น เพื่อสนับสนุน ส่งเสริมให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้ได้มีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง เหมาะสม สามารถลดอัตราป่วยด้วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและโรคอื่นๆลงได้ตามเป้าหมาย(ไม่เกินร้อยละ ๕ ของกลุ่มเสี่ยง)

1. เพื่อลดอัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในประชาชนกลุ่มเสี่ยง
2. เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและโรคไม่ติดต่ออื่นๆ

1. จัดประชุมให้ความรู้กลุ่มเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูง
2. ติดตามการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ต่อเนื่อง โดยประเมินดรรชนีมวลกาย วัดรอบเอว วัดความดัน เจาะน้ำตาลในเลือด

กิจกรรมที่1 1.1. สำรวจกลุ่มเป้าหมายที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงและรับสมัครกลุ่มผู้สนใจเข้าร่วมโครงการ กิจกรรมที่ 2 2.2. จัดอบรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโดยยึดหลัก 3 อ. 2 ส. ได้แก่ อาหาร อารมณ์ ออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ และการดื่มสุรา 2.3 นำกลุ่มเป้าหมายทดสอบความรู้ก่อนการอบรม 2.4.อบรมให้ความรู้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โดยแบ่งเนื้อหา 2 หลักสูตร หลักสูตรแรกสำหรับกลุ่มแฝง/เสี่ยงโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และหลักสูตรที่สองสำหรับกลุ่มสงสัยเป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง 2.5.นำกลุ่มเป้าหมายทดสอบความรู้หลังการอบรม 2.6 เชิญชวนผู้ตรวจสุขภาพที่มีน้ำหนักและรอบเอวเกินเกณฑ์มาตรฐานให้เข้าคลินิก “หุ่นสวย ”     2.7. จัดทำทะเบียนติดตาม 2.8 นำกลุ่มเสี่ยงที่มีค่าดัชนีมวลกายเกินเข้าอบรมในคลินิกไร้พุง กิจกรรมที่ 3 เฝ้าระวังและติดตามกลุ่มเสี่ยง โดย อสม.อย่างต่อเนื่องทุกเดือน
2.1 ติดตามผลการอบรมให้ความรู้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง 2.2 ติดตามการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ต่อเนื่อง โดยประเมินดรรชนีมวลกาย วัดรอบเอว วัดความดัน เจาะน้ำตาลในเลือด

๑. ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องและเหมาะสม สามารถดูแลตนเองและสมาชิกในครอบครัวให้ปลอดภัยจากโรคต่างๆได้
๒. ชุมชนมีความตระหนักและมีส่วนร่วมในการส่งเสริมให้ประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง สร้างและสนับสนุนสภาพแวดล้อมในชุมชนให้เอื้อต่อการมีสุภาวะที่ดี ๓. หน่วยบริการสาธารณสุขและเจ้าหน้าที่สุขภาพทุกระดับตระหนักถึงความสำคัญของการส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคเพื่อลดอัตราป่วยด้วยโรคต่างๆ ๔. ประชาชนได้รับการดูแลสุขภาพอย่างทั่วถึงและได้มาตรฐาน ครอบคลุมทุกมิติอย่างผสมผสานทั้งการดูแลส่งเสริมป้องกันโรคในระดับชุมชนและการให้บริการในสถานบริการ