กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคเบาหวาน เป็นปัญหาด้านสุขภาพและปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของหลายประเทศ สำหรับประเทศไทยและประเทศทางแถบเอเชียนั้น ผู้เป็นเบาหวานร้อยละ ๙๙ เป็นเบาหวานชนิดที่ ๒ เบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่รักษาไม่หายขาด สามารถทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ มากมายทั้งชนิดเฉียบพลัน เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ และการติดเชื้อ ภาวะแทรกซ้อนชนิดเรื้อรังได้แก่ ไตวาย แผลเรื้อรังที่เท้า ต้อกระจกและตาบอด โรคหลอดเลือดหัวใจและสมอง เป็นต้น และภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญมากของโรคเบาหวานที่ต้องให้ความสนใจไม่น้อยไปกว่าภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ นั่นก็คือ แผลที่เท้า แผลที่เท้าเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดีมักก่อให้เกิดปัญหาต่อระบบประสาทรับความรู้สึกส่วนปลาย ทำให้บริเวณเท้าชา ไม่รู้สึกเจ็บปวด ไม่รับรู้แรงกดดัน หรืออาจสูญเสียการรับรู้ร้อนหนาวได้ สิ่งเหล่านี้ทำให้ง่ายต่อการเกิดอุบัติเหตุ หรือแม้แต่เมื่อมีแผลเกิดขึ้นที่เท้าก็จะไม่รู้สึกเจ็บทำให้แผลนั้นลุกลาม         จากการสำรวจ สภาวะสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานในเขตรับผิดชอบจำนวน 105 คน ในจำนวนนี้มีผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก จำนวน 6๐ คน ได้มีการตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยเบาหวาน พบว่า มีผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนทางเท้าและมีปัญหาต่อระบบประสาทรับความรู้สึกส่วนปลาย มีจำนวนมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ ๒๕.๓๘ ซึ่งจากการตรวจคัดกรองเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงปานกลางและเสี่ยงสูง ถ้าหากปล่อยไว้ไม่ได้รับการบำบัดนั้นผู้ป่วยกลุ่มดังกล่าว อาจเป็นแผลเรื้อรังรักษาหายยาก อาจถูกตัดขาได้ในที่สุด         ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก จึงได้หาแนวทางและกระบวนการที่จะนำมาใช้ในการแก้ไขปัญหา จึงได้ทำนวัตกรรม “สมุนไพรแช่เท้า” มาใช้ในการดูแลเท้าผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนทางเท้า ที่ระดับเสี่ยงปานกลางและเสี่ยงสูง เพื่อให้ลดภาวะแทรกซ้อนในเท้าผู้ป่วยเบาหวานทำให้เท้าสะอาด ลดการติดเชื้อ ดับกลิ่นเท้า รักษาแผล กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด คลายเส้นคลายกล้ามเนื้อ ลดอาการชาของเท้า และคลายเครียดจากกลิ่นสมุนไพร ที่มีน้ำมันหอมระเหย และให้ผู้ป่วยเบาหวานมีทักษะ สามารถดูแลเท้าของตนเองเพื่อป้องกันภาวะแทรกได้

1. . เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดส่วนปลาย ลดอาการปวด อาการชาปลายเท้าของผู้ป่วยเบาหวาน
2. เพื่อเป็นการเฝ้าระวังภาวะความเสี่ยงของแผลที่เท้า
3. เพื่อให้เกิดทักษะในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่เกิดกับเท้าผู้ป่วยเบาหวาน

1. จัดอบรมให้ความรู้แก่ผู้ป่วยเบาหวาน
2. กิจกรรมตรวจคัดกรองหาภาวะแทรกซ้อนในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก
3. กิจกรรม “สมุนไพรแช่เท้า” ทุกวันที่ผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก

1. ประชุมชี้แจง / วางแผนการดำเนินการร่วมกับเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก
2. ตรวจคัดกรองหาภาวะแทรกซ้อนในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการในคลินิกโรคเบาหวานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก พร้อมทั้งจำแนกระดับของการตรวจประเมินระบบประสาทรับความรู้สึกที่เท้าทั้ง 4 จุด ด้วยวิธีการตรวจเท้า Monofilamint
3. นำกลุ่มที่เสี่ยงปานกลางและเสี่ยงสูงเข้าสู่กิจกรรม “สมุนไพรแช่เท้า” ทุกวันที่ผู้ป่วยเบาหวานมารับบริการในคลินิกโรคเบาหวานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าบาก
4. ทำแบบประเมินความพึงพอใจในการแช่เท้าผู้ป่วยเบาหวาน
5. ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานทุกๆ เดือน
6. สรุปผลการดำเนินงาน

1. ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีการไหลเวียนของเลือดส่วนปลาย ลดอาการปวด อาการชาปลายเท้าของผู้ป่วยเบาหวานได้
2. ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีภาวะความเสี่ยงของแผลที่เท้าลดลง
3. ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีทักษะในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่เกิดกับเท้าของผู้ป่วยได้