กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย ประจำปี 2563 จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลกะลาเส อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กะลาเส ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย ประจำปี 2563

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย ประจำปี 2563 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลกะลาเส อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง รหัสโครงการ 63-L1521-1-20 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 ธันวาคม 2562 - 30 กันยายน 2563 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 57,737.70 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กะลาเส เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

หลักการและเหตุผล ปัญหาด้านทันตสุขภาพเป็นปัญหาสำคัญในทุกกลุ่มอายุ ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ ที่จะต้องได้รับการดูแลและให้คำแนะนำ เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์สามารถดูแลตัวเองได้ เด็กก่อนวัยเรียน ในกลุ่มนี้จะมีการผุอย่างรวดเร็ว และเป็นกลุ่มที่เริ่มเข้าโรงเรียน ทำให้การรักษาและการดูแลเป็นไปได้ยาก เด็กวัยเรียน เป็นช่วงที่มีฟันชุดผสมคือ มีฟันแท้และฟันน้ำนม ในช่วงกลุ่มนี้จะแยกฟันแท้และฟันน้ำนมไม่ได้ ทำให้ละเลยการดูแลสุขภาพช่องปาก และกลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นช่วงอายุสำคัญ เนื่องจากประชากรในกลุ่มนี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และยังสะท้อนภาพรวมที่เกิดจากพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากตลอดชีวิต จากผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศครั้งที่ ๘ ในปี ๒๕๖๐ พบว่าเด็กก่อนวัยเรียนมีฟันผุระยะเริ่มต้น ร้อยละ ๓๑.๑ โดยผู้ปกครองของเด็กอายุ ๓ ปี ร้อยละ ๔๔.๑ ปล่อยให้เด็กแปรงฟันด้วยตนเอง และเมื่อเด็กโตขึ้นพบว่าในกลุ่มอายุ ๕ ปี เด็กถูกปล่อยให้แปรงฟันเอง ถึงร้อยละ ๘๐.๔ เด็กวัยเรียน พบว่าความชุกของโรคฟันผุ ร้อยละ ๕๒.๐ โดย มีค่าเฉลี่ยฟันผุ ถอน อุด ๑.๔ ซี่/คน มีสภาวะเหงือกอักเสบสูงกว่าการสำรวจในครั้งที่ ๗ พ.ศ. ๒๕๕๕ จากร้อยละ ๕๐.๓ เป็นร้อยละ ๖๖.๓ ปัจจัยที่มีผลโดยตรงต่อสภาวะเหงือกอักเสบคือพฤติกรรมการแปรงฟัน พฤติกรรมการบริโภคที่เสี่ยงต่อการเกิด  โรคฟันผุ และกลุ่มผู้สูงอายุ พบว่าผู้สูงอายุ ๖๐-๗๔ ปี ร้อยละ ๕๖.๑ มีฟันถาวรใช้งาน ได้อย่างน้อย ๒๐ ซี่    เฉลี่ย ๑๘.๖ ซี่/คน ร้อยละ ๔๐.๒ มีฟันหลังสบกันอย่างน้อย ๔ คู่สบ และลดลง ในผู้สูงอายุตอนปลายอายุ ๘๐-๘๕ ปี มีเพียงร้อยละ ๒๒.๔ ที่มีฟันถาวรใช้งานได้อย่างน้อย ๒๐ ซี่ เฉลี่ย ๑๐ ซี่/คน และมีฟันหลังสบกัน ๔ คู่สบ    เพียงร้อยละ ๑๒.๑ ทำให้ประสิทธิภาพการบดเคี้ยวลดลงชัดเจน ซึ่งปัญหาสำคัญ ได้แก่ การสูญเสียฟัน โดยเฉพาะ การสูญเสียฟันทั้งปากในผู้สูงอายุ ๖๐-๗๔ ปี พบร้อยละ ๘.๗ แต่เมื่ออายุ ๘๐-๘๕ ปี เพิ่มสูงถึงร้อยละ ๓๑.๐    ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตด้านการบดเคี้ยวอย่างมาก
จากผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของจังหวัดตรัง พบว่าจังหวัดตรัง เด็กก่อนวันเรียนอายุ ๓ ปี ตั้งแต่  ปี พ.ศ.๒๕๕๘-๒๕๖๐ ปราศจากฟันผุร้อยละ ๕๑.๒, ๕๒.๒๖, และ ๕๕.๖ ตามลำดับ เด็กอายุ ๑๒ ปี มีประสบการณ์โรคฟันผุตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๗-๒๕๕๙ ร้อยละ ๔๗.๘, ๓๙.๐๐ และ ๔๐.๖ ตามลำดับ และผู้สูงอายุ พบว่ามีฟันแท้  ในช่องปากใช้งานได้ ๒๐ ซี่ เฉลี่ยร้อยละ ๔๓.๙ ผู้สูงอายุที่มีฟันคู่สบฟันหลังใช้งานได้ ๔ คู่ขึ้นไปร้อยละ ๕๐.๖    และผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของอำเภอสิเกา จังหวัดตรัง พบว่ากลุ่มเด็กก่อนวัยเรียนอายุ ๓ ปี            ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๘-๒๕๖๐ ปราศจากฟันผุร้อยละ๔๘.๕, ๕๐.๙๓ และ ๕๓.๙ ตามลำดับ เด็กอายุ ๑๒ ปี        มีประสบการณ์โรคฟันผุตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๗-๒๕๕๙ ร้อยละ ๔๔.๘, ๓๙.๗๙ และ ๔๓.๓ตามลำดับ และผู้สูงอายุ    มีฟันแท้ในช่องปากใช้งานได้ ๒๐ ซี่ เฉลี่ยร้อยละ ๓๘ ผู้สูงอายุที่มีฟันคู่สบฟันหลังใช้งานได้ ๔ คู่ขึ้นไปร้อยละ ๕๖

ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง เห็นความสำคัญในการแก้ไขปัญหาโรคฟันผุในหญิงตั้งครรภ์ เด็กก่อนวัยเรียน เด็กประถมศึกษา และผู้สูงอายุ จำเป็นต้องได้รับการส่งเสริม ป้องกัน และเฝ้าระวังทางทันตสุขภาพ เพื่อลดอัตราการเกิดโรคฟันผุต่อไปในอนาคต จึงได้จัดโครงการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพช่องปากทุกกลุ่มวัย ประจำปี ๒๕๖๓ เพื่อให้ประชาชนในเขตพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส      มีพฤติกรรมในการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง มีสุขภาพช่องปากที่ดี และยังลดปัญหาฟันผุ ซึ่งจะส่งผลดีทั้งทาง ด้านร่างกายและจิตใจต่อไป

วัตถุประสงค์โครงการ

1. (๑) เพื่อส่งเสริม ป้องกัน รักษาการเกิดโรคฟันผุในกลุ่มเป้าหมาย (๒) เพื่อลดปัญหาสุขภาพช่องปากในกลุ่มเป้าหมาย

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. ให้บริการทางทันตกรรม หญิงตั้งครรภ์,เด็กเล็กก่อนวัยเรียน,เด็กปฐมวัย,เด็กวัยเรียน,ผู้สูงอายุ

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

๑. กลุ่มหญิงตั้งครรภ์
  ๑. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   ๒. กลุ่มหญิงตั้งครรภ์รายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   ๓. กลุ่มหญิงตั้งครรภ์สามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้
๒. เด็กก่อนวัยเรียน แรกเกิด - ๒ ปี
  ๑. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   ๒. เด็กก่อนวัยเรียน แรกเกิด - ๒ ปี ได้รับการตรวจฟันและทาฟลูออไรด์วานิช ๓. เด็กก่อนวัยเรียน ๓-๕ ปี
  ๑. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา
  ๒. เด็กก่อนวัยเรียน ๓-๕ ปี ได้รับการตรวจฟันและทาฟลูออไรด์วานิช

๔. เด็กวัยเรียน
  ๑. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   ๒. เด็กวัยเรียนรายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   ๓. เด็กวัยเรียนสามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้
๕. ผู้สูงอายุ
  ๑. ลดอัตราการเกิดโรคฟันผุและการเข้ารับการรักษา   ๒. ผู้สูงอายุรายใหม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วถูกต้องตามความเหมาะสม   ๓. ผู้สูงอายุสามารถประเมินสุขภาพช่องปากของตนเองได้

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น