โครงการส่งเสริมการออกกำลังกายลดเสี่ยงโรคเรื้อรังในวัยผู้สูงอายุ ปี 2563
โครงการส่งเสริมการออกกำลังกายลดเสี่ยงโรคเรื้อรังในวัยผู้สูงอายุ ปี 2563
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการส่งเสริมการออกกำลังกายลดเสี่ยงโรคเรื้อรังในวัยผู้สูงอายุ ปี 2563 | |
| รหัสโครงการ | 63-L5270-1-02 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดขนุน | |
| วันที่อนุมัติ | 25 ธันวาคม 2562 | |
| ปี | 2563 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มกราคม 2563 - 30 กรกฎาคม 2563 | |
| งบประมาณ | 17,400.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางราตรี ทองเพียง นางสุมาวดี ณะไชยลักษณ์ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลวัดขนุน อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา |
ตามนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข ได้ให้ความสำคัญกับกระบวนมีส่วนร่วมของทุกคนทุกภาคส่วนในสังคมในการพัฒนาประเทศด้านต่างๆ โดยเฉพาะด้านการเสริมสร้างสุขภาวะให้คนไทยมีสุขภาพแข็งแรงทั้งกายและใจ สามารถดูแลตนเองได้โดยมุ่งเน้นการวิจัยและพัฒนาทุนสังคม และภูมิปัญญาชุมชน ตลอดจนการมีส่วนร่วมของพื้นที่ในระดับท้องถิ่น กระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดเกณฑ์ชี้วัดความสำเร็จของการสร้างสุขภาวะให้คนไทยแข็งแรง ส่วนหนึ่งนั้น โดยได้กำหนดตัวชี้วัดของโรคไม่ติดต่อ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจ โดยกำหนดให้มีกิจกรรมการคัดกรอง ค้นหาผู้ป่วยในชุมชน และให้มีการลดละกิจกรรมเสี่ยงอัน ได้แก่ เลิกการสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ลดอาหารที่มีรสหวาน มัน เค็ม และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานผักผลไม้เพิ่มขึ้น มีการออกกำลังกายเป็นประจำ ลดภาวะน้ำหนักเกิน การดำเนินงานให้ประสบความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนนั้นจำเป็นจะต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากทุกส่วนที่เกี่ยวข้อง และการกำหนดยุทธศาสตร์ที่เหมาะสมของพื้นที่
จากผลการคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุตำบลวัดขนุน พบว่าผู้สูงอายุที่มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ 5 กิจกรรม ได้แก่ 1 ออกกำลังกาย 2รับประทานผักสดและผลไม้ 3 ดื่มน้ำสะอาดวันละ 8 แก้วหรือมากกว่า 4ไม่ดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ 5สูบบุหรี่ มีเพียงร้อยละ 18.2 เท่านั้น ทั้งนี้การออกกำลังกายสมำ่เสมอเป็นพฤติกรรมที่พบตำ่สุด ผู้สูงอายุเจ็บป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูงร้อยละ 16.78 โรคเบาหวานร้อยละ 6.46 โรคหัวใจและหลอดเลือด ร้อยละ 3.38 โรคหลอดเลือดในสมองตีบ ร้อยละ 0.55 ผู้สูงอายุมีโอกาสเป็นภาวะทุพพลภาพเพิ่มขึ้น การออกกำลังกายและการเคลื่อนไหวร่างกายมากขึ้นในชีวิตประจำวันอย่างน้อย 150 นาทีต่อสปดาห์ หรือวันละ 30 นาที 5 วันต่อสัปดาห์ จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดและเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจและหลอดเลือด นอกจากนั้นยังทำให้กล้ามเนื้อขาแขนแข็งแรง ทำให้สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ดีขึ้นและลดภาวะ การหกล้มได้
ตำบลวัดขนุน มีผู้สูงอายุ 1,269 คน เห็นว่าผู้สูงอายุที่มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ในเรื่องการออกกำลังกายอยู่เป็นประจำมีเพียงจำนวนน้อยมาก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดขนุน จึงได้จัดทำโครงการเพื่อส่งเสริมการออกกำลังกายและการเคลื่อนไหวร่างกายในผู้สูงอายุขึ้น โดยมีแนวคิดให้ความรู้การออกกำลังกายในภาพรวม จัดให้มีแกนนำผู้สูงอายุ ติดตามกระตุ้นให้ผู้สูงอายุออกกำลังกาย เป็นระยะเวลาอย่างอย่าง 6 เดือน เพื่อให้พฤติกรรมต่อเนื่องเป็นนิสัย เกิดความยั่งยืน
- เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพด้านการออกกำลังกายที่ถูกต้องเหมาะสม
- เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมายลดภาวะเสี่ยงโรคเรื้อรัง มีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข
- กิจกรรมติดตามพฤติกรรมสุขภาพและแลกเปลี่ยนประสบการณ์การออกกำลังกาย
- กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการออกกำลังกายและประเมินสุขภาพรอบแรก
- กิจกรรมดำเนินการติดตามพฤติกรรมสุขภาพและแลกเปลี่ยนประสบการณ์การออกกำลังกาย
ขั้นเตรียมการ
1 ตรวจคัดกรองพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ
2 วิเคราะห์ข้อมูลปัญหาพฤติกรรมสุขภาพจากการตรวจคัดกรองผู้สูงอายุ
3 เขียนโครงการเพื่อขอรับสนับสนุนงบประมาณ
4 จัดประชุมชี้แจงโครงการ ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ผู้ที่ที่เกี่ยวข้อง
5 จัดทำใบสมัครผู้เข้าร่วมโครงการและอาสาสมัครแกนนำผู้สูงอายุ
ขั้นดำเนินการ
1 ประชุมวางแผนเพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุออกกำลังกาย โดยจัดให้มีการอบรมเรื่องออกกำลังกายด้วยการเดินและการแกว่งแขน รับสมัครผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานและดัชนีมวลกายเกินจำนวน 50 คน และอาสาสมัครแกนนำผู้สูงอายุ 1-2 คน ในแต่ละหมู่บ้าน/ชุมชนให้ทำหน้าที่กระตุ้น ชักจูงและติดตาม ผู้สูงอายุในชุมชนให้เดินหรือแกว่งแหนเป็นกลุ่มๆอย่างน้อยสัปดาห์ละ 5 วันๆละ 30 นาที หรือมากกว่าอย่างน้อย 6 เดือน
2 ประชาสัมพันธ์โครงการให้ผู้สูงอายุทราบผ่านหอกระจายข่าว อาสามัครสาธารณสุข ผู้นำชุมชน
3 จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้ผู้สูงอายุเกี่ยวกับการออกกำลังกายด้วยการเดินหรือแกว่งแขน โดยวิทยากร
4 อาสาสมัครแกนนำผู้สูงอายุนัดหมาย กระตุ้น/ชักจูงและติดตามผู้สูงอายุให้ออกกำลังกายด้วยการเดินหรือแกว่งแขนบริเวณย่านที่อยู่อาศัยในแต่ละหมู่บ้านหรือชุมชน เป็นกลุ่มหรือเดี่ยวตามอัธยาศัยของแต่ละบุคคล โดยเริ่มจากความเป็นไปได้ จากสัปดาห์ละ 1-3 วัน วันละ 15-30 นาที เพิ่มเป็นสัปดาห์ละ 5 วัน หรือมากกว่าภายใน 3-4 เดือน และคงต่อเนื่องอย่างน้อยวันละ 30 นาที สัปดาห์ละ 5 วัน ในเดือนที่ 5 และ 6 และต่อเนื่องต่อไป
5 อาสาสมัครแกนนำผู้สูงอายุจดบันทึกจำนวนครั้งที่ออกกำลังกายด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งของผู้สูงอายุและติดตามประเมินสุขภาพ ชั่งน้ำหนัก วัดรอบเอว วัดความดันโลหิตทุก 3 เดือนจนครบ 6 เดือน
6 จัดให้มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การออกกำลังกายในวันครบรอบติดตามประเมินสุขภาพ
7 ติดตามประเมินผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเมื่อครบ 6 เดือน
ขั้นประเมินผล
1 สรุปผลการดำเนินงานตามแผนงานโครงการ และประเมินผลโครงการ
1ผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรัง มีความรู้ ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพด้านการออกกำลังกายที่ถูกต้องเหมาะสม
2ผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรัง ลดภาวะเสี่ยงโรคเรื้อรังมีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข