กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

งานอนามัยแม่และเด็กเป็นบริการสุขภาพขั้นพื้นฐานที่มีความสำคัญในการพัฒนาคุณภาพของประชากร ซึ่งเริ่มตั้งแต่การเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์ การดูแลระหว่างตั้งครรภ์ และการดูแลหลังคลอด เพื่อให้การตั้งครรภ์และการคลอดมีคุณภาพ มารดาและทารกปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อน อีกทั้งนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดให้การดำเนินงานอนามัยแม่เด็กเป็นนโยบายสำคัญซึ่งมีเป้าหมายคือลูกเกิดรอดแม่ปลอดภัย ปัญหาสุขภาพของมารดาและทารกมักเกิดขึ้นบ่อยหรือแสดงให้เห็นในช่วงระยะสัปดาห์หลังการคลอด สำหรับด้านมารดาปัญหาประกอบด้วยภาวะตกเลือดหลังคลอด ไข้ และการติดเชื้อ อาการปวดท้อง ปวดหลัง พร้อมๆกับปัญหาทางด้านจิตใจและสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ทารกมีความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด การเยี่ยมบ้านโดยบุคคลากรทางด้านสาธารณสุข หรือ อาสาสมัคร ในระยะแรกหลังคลอดอาจจะป้องกันปัญหาด้านสุขภาพซึ่งจะกลายเป็นผลกระทบระยะยาวต่อมารดา ทารกและครอบครัวได้
จากผลการดำเนินงานอนามัยแม่และเด็กของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งชุมพล ปี ๒๕๖๐ – ๒๕๖๒ พบว่า ปัญหางานอนามัยแม่และเด็กที่สำคัญและเด่นชัด คือ การมาฝากครรภ์ช้า (อายุครรภ์มากกว่า ๑๒ สัปดาห์) ซึ่งส่งผลให้การฝากครรภ์ไม่ครบ ๕ ครั้งตามเกณฑ์ไปด้วย มารดามีภาวะซีดขณะตั้งครรภ์ มารดาตั้งครรภ์อายุน้อยกว่า ๒๐ ปี มีการตั้งครรภ์ซ้ำในมารดาอายุน้อยกว่า ๒๐ ปี และมารดาหลังคลอดไม่มีความรู้ด้านการวางแผนครอบครัว การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย ๖ เดือน  ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุข และเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งชุมพล ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาคุณภาพงานอนามัยแม่และเด็กให้ประสบความสำเร็จและมีคุณภาพ จึงได้จัดทำโครงการเยี่ยมแม่ ดูแลลูก เพื่อดูแลสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ มารดาและทารกหลังคลอดขึ้น

1. เพื่อดูแลสุขภาพติดตามเยี่ยมกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ครรภ์เสี่ยงและหญิงหลังคลอด จำนวน ๓๐ คน
2. สามารถนำการปฏิบัติงานจากโครงการมาบันทึกเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหา

1. จัดอบรมให้ความรู้และเยี่ยมติดตาม

๑. ประชุมเพื่อชี้แจงวัตถุประสงค์ และแนวทางการดำเนินกิจกรรมในโครงการแก่เจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้อง และอาสาสมัครเยี่ยมบ้าน หมู่ละ 2 คน ๒. จัดเตรียมเอกสาร เนื้อหาสาระสำคัญการเตรียมตัวการดูแลตนเองและทารกในครรภ์ การปฏิบัติตัวหลังคลอด และการดูแลทารกหลังคลอด ๓. จัดอบรมให้ความรู้แก่หญิงตั้งครรภ์ มารดาหลังคลอด และแกนนำอสม.ในงานอนามัยและเด็ก เรื่องการฝากครรภ์คุณภาพ ภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ และการดูแลมารดา/ทารกหลังคลอด ส่งเสริมการเลี้ยงดูด้วยนมแม่ ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งชุมพล ๔. ออกติดตามเยี่ยมหญิงตั้งครรภ์ครรภ์เสี่ยง และเยี่ยมมารดาหลังคลอดร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ให้ความรู้ในเรื่องการปฏิบัติตัวในการดูแลตนเองของมารดาและทารก การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างน้อย ๖ เดือน และอาการผิดปกติที่ต้องพบแพทย์ รวมถึงการวางแผนครอบครัว ๕. ออกประเมินเชิงรุก หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยงตามเกณฑ์ มอบอาหารเสริมสำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยง เพื่อส่งเสริมการตั้งครรภ์ที่มีคุณภาพต่อไป ๖. ประเมินผลการดำเนินโครงการและสรุปโครงการ

๑. หญิงตั้งครรภ์ มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวขณะตั้งครรภ์ สามารถนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในการดูแลตนเองและทารกในครรภ์ได้อย่างมีคุณภาพ ๒. อาสาสมัครสาธารณสุขมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพมารดาและทารกหลังคลอดได้อย่างถูกต้อง สามารถประเมินภาวะผิดปกติและส่งต่อทันท่วงที ๓. หญิงตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยง ได้รับการดูแลและรักษาอย่างทันท่วงที