กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันประเทศไทยกำลังมีการเปลี่ยนแปลงทางการสาธารณสุข ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่พบว่า ผู้ป่วยติดเตียงเพิ่มขึ้นจากโรคเรื้อรัง ภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือด อุบัติเหตุและการเจ็บป่วยระยะท้ายของชีวิต จำนวนผู้ป่วยที่ต้องการได้รับการดูแลจากผู้ดูแล (Caregiver) เพิ่มมากขึ้นด้วยสาเหตุและปัจจัยหลายอย่าง เช่น อายุยืนยาวขึ้น (ด้วยสุขภาพที่ย่ำแย่) โรคสมองเสื่อมเพิ่มขึ้นตามอายุที่เพิ่ม จำนวนอุบัติเหตุเพิ่มขึ้นทำให้มีผู้พิการสูงขึ้น การเกิดอัมพฤกษ์และอัมพาตจากเบาหวาน ความดันโลหิตสูงที่เป็นมานาน โรคมะเร็งรวมถึงการเจ็บป่วยด้วยโรคทางจิต เป็นต้น. ผู้ดูแลซึ่งส่วนใหญ่เป็นสมาชิกในครอบครัว ญาติหรือแม้กระทั่งเพื่อนๆ นับว่ามีบทบาทสำคัญอย่างมากในการดูแลผู้ป่วยเหล่านี้โดยเฉพาะขณะอยู่ที่บ้าน สุขภาพของผู้ดูแล (Caregiver's health) จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องตระหนักถึง เพราะหากผู้ดูแลเหล่านี้ไม่ได้รับการดูแลช่วยเหลือ จนเกิดความเหนื่อยล้าจากการดูแล (Caregiver burden) มากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ผู้ดูแลเกิดความเจ็บป่วยตามมา เช่น เครียดเรื้อรัง ซึมเศร้า ขาดการดูแลโรคประจำตัวของตนเอง นานไปอาจสะสมจนล้าเกินกำลังและไม่สามารถดูแลผู้ป่วยได้อีกต่อไป (Caregiver burnout จากการลงเยี่ยมบ้าน ของงานเยี่ยมบ้าน โรงพยาบาลบาเจาะ พบว่า มีผู้ป่วยที่ต้องได้รับการติดตาม ดูแลอย่างต่อเนื่อง จำนวน 20 ราย จำแนกเป็นผู้ป่วยติดเตียง 1 ราย ผู้ป่วยติดบ้าน 13 ราย ผุ้ป่วยมะเร็ง 2 ราย และผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง 2 ราย ซึ่งกลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้มีผู้ดูแลหลักเป็นคนในครอบครัว และเหล่าเพื่อนบ้าน พบว่ากลุ่มผู้ดูแลยังขาดทักษะในการดูแลเบื้องต้น เช่นการทำแผล การเคลื่อนย้ายผู้ป่วย การช่วยเหลือในการทำกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย ซึ่งส่งผลต่อผู้ป่วย ทำให้มีอาการที่แย่ลง และกำลังใของผู้ดูแลท้อถอย หรือผู้ดูแลมีความเครียดเกิดปัญหาในครอบครัวตามมา ทั้งยังส่งผลกระทบต่อภาวะเศรษฐกิจในครอบครัว รายจ่ายเพิ่มมากขึ้น การดูแลสุขภาพที่บ้านจึงยังเป็นบทบาทหลักของทีมสุขภาพ การขาดการมีส่วนร่วมในการดูแลของชุมชน ดังนั้น โรงพยาบาลบาเจาะ เล็งเห็นความสำคัญจึงได้ทำโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการผู้ดูแลผู้ป่วยที่บ้าน ( caregiver ) ปี 2563 ขึ้น เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่ care giver. จิตอาสา, ผู้นำชุมชน, อสม. ได้มีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วยติดเตียง สามารถที่จะนำความรู้ที่ได้ไปดูแลญาติ คนใกล้ชิด หรือแนะนำผู้อื่นให้ดูแลผู้ป่วยติดเตียงได้อย่างถูกต้อง เกิดเครือข่ายการดูแลผู้ป่วยติดเตียงเพิ่มมากขึ้น

1. จัดอบรมหลักสูตรผู้ดูแลผู้ป่วยที่บ้าน
2. เยี่ยมบ้าน ทำแผนการดูแลผู้ป่วยรายกรณี (careplan)
3. จัดซื้ออุปกรณ์สำหรับเยี่ยมบ้าน

1. สำรวจข้อมูลผู้ป่วยติดบ้าน ติดเตียงในความรับผิดชอบเพื่อปรับปรุงฐานข้อมูลผู้ป่วยติดบ้าน ติดเตียง /ผู้ป่วยเรื้อรังในชุมชน
2. คัดเลือกญาติที่ดูแลผู้ป่วย อาสาสมัครที่รับผิดชอบผู้ป่วย จิตอาสา เพื่อพัฒนาเป็น care giver
3. จัดอบรมหลักสูตรผู้ดูแลผู้ป่วยที่บ้าน ภาคทฤษฎี 2 วัน ภาคปฏิบัติ 2 วัน
4. ผู้ผ่านการอบรมลงปฏิบัติงานเยี่ยมบ้าน และทำ care plan
   
5. จัดซื้ออุปกรณ์ในการเยี่ยมบ้าน
6. เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พร้อมกับการคืนข้อมูลลงสู่ชุมชน
7. ติดตาม สรุปและประเมินผลโครงการ

1. care giver อสม.และกลุ่มจิตอาสามีความรู้ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุติดเตียงและผู้พิการ ร่วมกันวางแผนการดูแลสุขภาพรายบุคคล
2. ผู้ป่วยติดบ้าน ติดเตียง มีคุณภาพชีวิตที่ดีด้วยการติดตามเยี่ยมของ อสม.และจิตอาสา
3. ผู้ป่วยติดบ้าน ติดเตียง ได้รับการติดตามเยี่ยมอย่างต่อเนื่อง ทำให้ผู้ที่ติดเตียงสามารถกลับมาเป็นติดบ้านได้