กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การส่งเสริมสุขภาพ หมายถึง กระบวนการสร้างสมรรถนะ ให้คนเรามีความสามารถเพิ่มขึ้นในการควบคุมปัจจัยที่เป็นตัวกำหนดสุขภาพ และเป็นผลให้บุคคลมีสุขภาพดีขึ้น การส่งเสริมสุขภาพ เป็นการเอื้ออำนวยให้มีสภาวะร่างกาย จิตใจ และความเป็นอยู่ในสังคมที่สมบูรณ์ บุคคล หรือชุมชนสามารถระบุสิ่งที่จำเป็น ในการที่จะบรรลุการมีสุขภาพดี และในการเปลี่ยน หรือการจัดสิ่งแวดล้อมสุขภาพนั้น ถือเป็นแนวความคิดด้านบวกที่เน้นทรัพยากรทางสังคมและส่วนบุคคลมาก เท่ากับเน้นความสามารถทางกาย โดยนัยนี้ การส่งเสริมสุขภาพจึงไม่ใช่เป็นความรับผิดชอบของหน่วยงานด้านสุขภาพเท่านั้น แต่รวมไปถึงการที่ประชาชนมีการปฏิบัติให้เกิดวิถีชีวิตที่ดี เพื่อความเป็นอยู่ที่ดี
กระทรวงสาธารณสุข  และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ  จึงมีมาตรการเชิงรุกในการป้องกันและแก้ไขปัญหาโรค โดยมีการคัดกรองพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรค โดยมีเป้าหมายประชากรกลุ่มอายุ ๓๕ ปีขึ้นไปทุกราย ต้องได้รับการตรวจคัดกรอง ด้วยการสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถาม (Verbal Screening) การวัดความดันโลหิต การชั่งน้ำหนัก วัดความสูง และการวัดเส้นรอบพุง เพื่อค้นหาพฤติกรรมเสี่ยง และค้นหาโรคในระยะเริ่มต้น โดยบุคลากรสาธารณสุขและอาสาสมัครสาธารณสุขในหมู่บ้าน เพื่อที่จะมีการดำเนินการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยง
  การคัดกรองและป้องกันความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานมีเป้าหมายสำคัญ คือสร้างสุขภาพที่ดีให้กับประชาชนและลดปัญหาค่าใช้จ่ายสุขภาพในระยะยาว โดยใช้กระบวนการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคจึงเน้นกิจกรรมในส่วนของงานบริการเชิงรุก จากการดำเนินการคัดกรองในปี ๒๕๖2 พบว่าประชากรได้รับการคัดกรองความดัน ร้อยละ ๙๔.97 พบกลุ่มเสี่ยงจำนวน 218 คนคิดเป็นร้อยละ 32.11 กลุ่มเสี่ยงสูงจำนวน 69 คนคิดเป็นร้อยละ 10.16 และได้รับการคัดกรองเบาหวาน ร้อยละ ๙6.02 พบกลุ่มเสี่ยงจำนวน 262 คนคิดเป็นร้อยละ 31.04 กลุ่มเสี่ยงสูงจำนวน 16 คนคิดเป็นร้อยละ 1.90 มีกลุ่มเสี่ยงเข้าร่วมกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ร้อยละ ๕0.28 โดยกลุ่มเสี่ยงที่กลายเป็นผู้ป่วยความดันโลหิตสูงรายใหม่ จำนวน 7 รายคิดเป็นร้อยละ 10.14 และกลุ่มเสี่ยงที่กลายเป็นผู้ป่วยเบาหวาน จำนวน 4 ราย คิดเป็นร้อยละ 25 จากปัญหาดังกล่าวหากได้มีการตรวจค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มต้น จะเป็นการช่วยให้กลุ่มเสี่ยงรู้จักวิธีการปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้องจะช่วยลดการเพิ่มจำนวนผู้ป่วยรายใหม่และป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนด้วยโรคอื่นๆที่จะตามมาได้เป็นอย่างมาก จากเหตุผลและความจำเป็นดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการรู้เท่าทัน ป้องกันโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายตระหนักและเข้าใจในการดูแลสุขภาพของตนเองและคนใกล้ชิด พร้อมเป็นการเพิ่มศักยภาพในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องเหมาะสมส่งเสริมสุขภาพให้แข็งแรงสุขภาพจิตดีเพื่อป้องกันโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน ที่จะเกิดขึ้นต่อไป

1. เพื่อแยกประชากรตามกลุ่ม(กลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วย)
2. เพื่อให้ประชากรกลุ่มเป้าหมายสามารถดูแลตนเอง
3. เพื่อป้องกันหรือชะลอการเกิดโรคเรื้อรังได้อย่างถูกต้อง
4. เพื่อให้ผู้ที่สงสัยจะป่วยหรือเป็นโรคได้รับการส่งต่อเพื่อการรักษาตามแนวทางที่กำหนด
5. เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงปานกลาง/ เสี่ยงสูงได้รับการติดตามอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ
6. เพื่อลดอัตราป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน

1. จัดซื้อแผ่นตรวจน้ำตาลในเลือด
2. จัดซื้อเครื่องวัดความดันโลหิตสูง
3. ติดตามกลุ่มเสี่ยงสูงจาการคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง

ขั้นเตรียมการ ๑. ประชุมชี้แจงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในพื้นที่เพื่อรับทราบนโยบายวัตถุประสงค์ของโครงการ ๒. จัดทำแผนกำหนดวันปฏิบัติงาน ๓. ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการ ๔. แจ้งกลุ่มเป้าหมายในการดำเนินโครงการ

ขั้นดำเนินการ ๑. ฟื้นฟูทักษะการคัดกรองโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงแก่ อสม.ในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในการตรวจติดตาม กลุ่มที่มีภาวะเสี่ยง ๒. ตรวจคัดกรองกลุ่มเป้าหมายและติดตามผู้มีภาวะเสี่ยงเบาหวานและความดันซ้ำโดยทีมอสม. ๓. ติดตามเยี่ยมผู้ที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงโดยเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

ขั้นสรุปผลโครงการ ๑.สรุปผลการคัดกรองกลุ่มผู้มีภาวะเสี่ยงตามกิจกรรมโครงการ ๒.รายงานผลการดำเนินโครงการให้ผู้บังคับบัญชาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ

๑. ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน ร้อยละ ๙๐ ๒. ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคหลอดเลือดหัวใจลดลง ๓. ประชาชนมีสุขภาพชีวิตที่ดีขึ้น สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงได้ ๔. ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานได้รับการดูแลรักษาที่เหมาะสม อย่างต่อเนื่อง ๕. อัตราผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานลดลง