โครงการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยสมุนไพรไทย
โครงการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยสมุนไพรไทย
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยสมุนไพรไทย | |
| รหัสโครงการ | 2563 – L8010 – 2 - 03 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | อาสาสมัครสาธารณสุข หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง | |
| วันที่อนุมัติ | 25 กุมภาพันธ์ 2563 | |
| ปี | 2563 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 25 กุมภาพันธ์ 2563 - 25 กุมภาพันธ์ 2564 | |
| งบประมาณ | 26,625.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | อาสาสมัครสาธารณสุข หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลกำแพง อำเภอละงู จังหวัดสตูล |
อาการปวดเข่าเป็นอาการที่พบได้บ่อยซึ่งเกิดตามการเปลี่ยนแปลงของวัยที่เพิ่มขึ้น ปัญหาการปวดเข่าเกิด จากหลายสาเหตุ เช่น จากการทำงาน มีการบาดเจ็บที่เข่า ข้อเข่าอักเสบ ข้อเข่าเสื่อม น้ำหนักตัวมากเกินไป อายุที่เพิ่มขึ้นตามสภาพของร่างกาย เป็นต้น ปวดเข่ามักจะเป็นสาเหตุของอาการปวดที่พบได้มากในกลุ่มของผู้สูงอายุและอาจจะมีในกลุ่มของประชาชนทั่วไป
จากการสุ่มสอบถามปัญหาสุขภาพของประชาชนในกลุ่มประชาชนทั่วไปและกลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง จำนวน 100 คน ซึ่งมีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวทางกาย (ปวดเข่า) จำนวน 54 คน คิดเป็นร้อยละ 54.00 ซึ่งข้อมูลนี้แสดงให้เห็นว่าอาการปวดเข่าเป็นปัญหาที่มีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก และต้องอาศัยระยะเวลาในการรักษาที่ต่อเนื่อง ทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น และเป็นปัญหากับการประกอบอาชีพ ซึ่งส่วนใหญ่ประชาชนในพื้นที่จะประกอบอาชีพเกษตรกร ทำให้การใช้ร่างกายหนักขึ้น เป็นผลทำให้สมรรถภาพการทำงานของร่างกายลดลง แต่ไม่สามารถประกอบกิจกรรมได้ลดลงจากเดิม ทำให้ไม่มีความสุขเกิดความทุกข์จากอาการที่ปวด การรักษาในปัจจุบันเป็นการรักษาตามอาการที่เน้นในทางบรรเทาอาการปวด และป้องกันการทำลายข้อเพิ่มมากขึ้น มีแนวทางการรักษาต่างๆ เพื่อควบคุมอาการปวดที่เกิดขึ้นคือเป็นการใช้ยา เช่นยาแก้ปวด ยาต้านการอักเสบของกล้ามเนื้อและข้อต่อ ยาคลายกล้ามเนื้อ การฉีดยา และอีกหนึ่งทางเลือก คือกายภาพบำบัด การใช้ความร้อนเพื่อบรรเทาอาการปวด หรือการให้คำแนะนำเกี่ยวกับลักษณะอาการโรค การปฏิบัติตัว เช่น การลดน้ำหนัก อิริยาบถที่ถูกต้อง หรือการทำงานที่เหมาะสม สำหรับการรักษาโรคในปัจจุบันประชาชนหันมาใช้บริการแพทย์แผนไทยเพิ่มขึ้น โดยในพื้นที่ตำบลกำแพงเองก็มีการปลูกสมุนไพรหลากหลายชนิดทั้งใช้ในการบริโภคและการรักษาโรคเบื้องต้น และลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลเบื้องต้นได้
ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริมการแพทย์แผนไทย การนำภูมิปัญญาพื้นบ้านมาใช้ให้เกิดประโยชน์และปลอดภัย จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นมา เพื่อเป็นการนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นนำมาประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคและบรรเทาอาการปวดเข่าของประชาชนในชุมชน จึงได้นำสมุนไพรมาทำลูกประคบ ยาฟอกเข่าและน้ำมันไพร เพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต ลดการติดของข้อต่อ ลดอาการบวมที่เกิดจากการอักเสบของกล้ามเส้นเส้นเอ็น หรือบริเวณข้อต่างๆ ช่วยทำให้ผ่อนคลายและคลายความเครียด เป็นการเพิ่มทางเลือกใหม่ให้กับประชาชนและกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ และยังสามารถทำได้ขณะอยู่บ้าน เป็นการส่งเสริมการใช้สมุนไพรในท้องถิ่น ลดค่าใช้จ่าย ลดการใช้ยาแก้ปวด และทำให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข
- เพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชน โดยการใช้สมุนไพรไทยในการรักษาและลดอาการข้อเข่าเสื่อม
- เพื่อลดค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการรักษาโรคด้วยยาแผนปัจจุบัน
- ตรวจคัดกรองประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี
- ส่งเสริมการปลูกสมุนไพรในชุมชน
- อบรมให้ความรู้เกี่ยวโรคข้อและกระดูก และการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคเบื้องต้น แก่กลุ่มเป้าหมาย
- ติดตามผลกลุ่มเป้าหมาย
- รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรองประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี
ระดับ 0 หมายถึง ไม่มีอาการปวดเลย
ระดับ 1 – 3 หมายถึง มีอาการปวดเล็กน้อยไม่มีความกังกล ไม่มีความทุกข์ทรมานแต่อย่างใด
ระดับ 4 – 6 หมายถึง มีอาการปวดปานกลาง ความรู้สึกทรมานจากอาการปวดพอสมควร แต่ยังสามารถทนได้
ระดับ 7 – 9 หมายถึง มีอาการปวดมาก มีความกังวล พักผ่อนได้ไม่เพียงพอ เริ่มทีความรู้สึกว่าไม่สามารถทนได้
ระดับ 10 หมายถึง มีอาการปวดรุนแรงจนไม่สามารถทนได้
- การคัดกรองเบื้องต้น โดยการคัดเลือกกลุ่มที่มีความเสี่ยงที่มีอาการปวดเข่า
- จากนั้นคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายที่มีระดับคะแนนการปวด 4 – 10 คะแนน ที่ผ่านการคัดกรอง จำนวน 50 คน เข้าร่วมโครงการ
กิจกรรมที่ 2 อบรมให้ความรู้เกี่ยวโรคข้อและกระดูก และการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคเบื้องต้น แก่กลุ่มเป้าหมาย
วันที่ 1
- บรรยาย เรื่องโรคข้อและกระดูก อาการ สาเหตุและการรักษา
- บรรยาย เรื่องการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษา ลดอาการปวดเข่า
วันที่ 2
- สอน/สาธิต ขั้นตอนการทำลูกประคบสมุนไพร น้ำมันไพรและยาฟอกเข่า
- สอน/สาธิต วิธีการนวด บริเวณจุดที่มีอาการปวด
- สอน/สาธิต ท่าการบริหารร่างกาย
กิจกรรมที่ 3 ส่งเสริมการปลูกสมุนไพรในชุมชน
- รณรงค์ให้ครัวเรือนในชุมชนปลูกสมุนไพร
กิจกรรมที่ 4 ติดตามผลกลุ่มเป้าหมาย
- ติดตามอาการกลุ่มเป้าหมาย เดือนละ 1 ครั้ง จำนวน 3 ครั้ง
- ประเมินอาการโดยใช้แบบประเมินระดับคะแนนการปวด แล้วบันทึกผล
- การลงพื้นที่เยี่ยมติดตามอาการผู้ป่วย โดยแกนนำอาสาสมัครสาธรณสุขและเจ้าหน้าที่สาธารณสุข พร้อมทั้งให้คำแนะนำเบื้องต้น
- เมื่อทำการติดตามอาการของกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 2 ครั้งแล้ว นำข้อมูลที่ได้มาทำการสรุปผล
- กรณีที่พบกลุ่มเป้าหมายที่มีอาการปวดระดับ 10 มีอาการปวดรุนแรง ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งต่อให้แพทย์แผนไทย ตรวจวินิจฉัยและทำการรักษา
กิจกรรมที่ 5 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
5.1 รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง
5.2 จัดทำรายงานผลโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคข้อและกระดูกและสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ในการรักษาอาการปวดเข่าเบื้องต้น
- อาการปวดเมื่อยตามส่วนต่างๆ ของร่างกายของประชาชนในชุมชน มีอัตราการปวดลดลง
- ปริมาณการใช้ยาและค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคลดลง