กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยสมุนไพรไทย

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยสมุนไพรไทย
รหัสโครงการ 2563 – L8010 – 2 - 03
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ อาสาสมัครสาธารณสุข หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง
วันที่อนุมัติ 25 กุมภาพันธ์ 2563
ปี 2563
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 25 กุมภาพันธ์ 2563 - 25 กุมภาพันธ์ 2564
งบประมาณ 26,625.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ อาสาสมัครสาธารณสุข หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง
พื้นที่ดำเนินการ ตำบลกำแพง อำเภอละงู จังหวัดสตูล
ประเด็น
แผนงานโรคเรื้อรัง , แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

อาการปวดเข่าเป็นอาการที่พบได้บ่อยซึ่งเกิดตามการเปลี่ยนแปลงของวัยที่เพิ่มขึ้น ปัญหาการปวดเข่าเกิด จากหลายสาเหตุ เช่น จากการทำงาน มีการบาดเจ็บที่เข่า ข้อเข่าอักเสบ ข้อเข่าเสื่อม น้ำหนักตัวมากเกินไป อายุที่เพิ่มขึ้นตามสภาพของร่างกาย เป็นต้น ปวดเข่ามักจะเป็นสาเหตุของอาการปวดที่พบได้มากในกลุ่มของผู้สูงอายุและอาจจะมีในกลุ่มของประชาชนทั่วไป

จากการสุ่มสอบถามปัญหาสุขภาพของประชาชนในกลุ่มประชาชนทั่วไปและกลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง จำนวน 100 คน ซึ่งมีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวทางกาย (ปวดเข่า) จำนวน 54 คน คิดเป็นร้อยละ 54.00 ซึ่งข้อมูลนี้แสดงให้เห็นว่าอาการปวดเข่าเป็นปัญหาที่มีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก และต้องอาศัยระยะเวลาในการรักษาที่ต่อเนื่อง ทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น และเป็นปัญหากับการประกอบอาชีพ ซึ่งส่วนใหญ่ประชาชนในพื้นที่จะประกอบอาชีพเกษตรกร ทำให้การใช้ร่างกายหนักขึ้น เป็นผลทำให้สมรรถภาพการทำงานของร่างกายลดลง แต่ไม่สามารถประกอบกิจกรรมได้ลดลงจากเดิม ทำให้ไม่มีความสุขเกิดความทุกข์จากอาการที่ปวด การรักษาในปัจจุบันเป็นการรักษาตามอาการที่เน้นในทางบรรเทาอาการปวด และป้องกันการทำลายข้อเพิ่มมากขึ้น มีแนวทางการรักษาต่างๆ เพื่อควบคุมอาการปวดที่เกิดขึ้นคือเป็นการใช้ยา เช่นยาแก้ปวด ยาต้านการอักเสบของกล้ามเนื้อและข้อต่อ ยาคลายกล้ามเนื้อ การฉีดยา และอีกหนึ่งทางเลือก คือกายภาพบำบัด การใช้ความร้อนเพื่อบรรเทาอาการปวด หรือการให้คำแนะนำเกี่ยวกับลักษณะอาการโรค การปฏิบัติตัว เช่น การลดน้ำหนัก อิริยาบถที่ถูกต้อง หรือการทำงานที่เหมาะสม สำหรับการรักษาโรคในปัจจุบันประชาชนหันมาใช้บริการแพทย์แผนไทยเพิ่มขึ้น โดยในพื้นที่ตำบลกำแพงเองก็มีการปลูกสมุนไพรหลากหลายชนิดทั้งใช้ในการบริโภคและการรักษาโรคเบื้องต้น และลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลเบื้องต้นได้

ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริมการแพทย์แผนไทย การนำภูมิปัญญาพื้นบ้านมาใช้ให้เกิดประโยชน์และปลอดภัย จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นมา เพื่อเป็นการนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นนำมาประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคและบรรเทาอาการปวดเข่าของประชาชนในชุมชน จึงได้นำสมุนไพรมาทำลูกประคบ ยาฟอกเข่าและน้ำมันไพร เพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต ลดการติดของข้อต่อ ลดอาการบวมที่เกิดจากการอักเสบของกล้ามเส้นเส้นเอ็น หรือบริเวณข้อต่างๆ ช่วยทำให้ผ่อนคลายและคลายความเครียด เป็นการเพิ่มทางเลือกใหม่ให้กับประชาชนและกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ และยังสามารถทำได้ขณะอยู่บ้าน เป็นการส่งเสริมการใช้สมุนไพรในท้องถิ่น ลดค่าใช้จ่าย ลดการใช้ยาแก้ปวด และทำให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชน โดยการใช้สมุนไพรไทยในการรักษาและลดอาการข้อเข่าเสื่อม
  2. เพื่อลดค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการรักษาโรคด้วยยาแผนปัจจุบัน
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. ตรวจคัดกรองประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี
  2. ส่งเสริมการปลูกสมุนไพรในชุมชน
  3. อบรมให้ความรู้เกี่ยวโรคข้อและกระดูก และการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคเบื้องต้น แก่กลุ่มเป้าหมาย
  4. ติดตามผลกลุ่มเป้าหมาย
  5. รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
วิธีดำเนินการ

กิจกรรมที่ 1 ตรวจคัดกรองประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี

      ระดับ  0    หมายถึง ไม่มีอาการปวดเลย

      ระดับ 1 – 3  หมายถึง มีอาการปวดเล็กน้อยไม่มีความกังกล ไม่มีความทุกข์ทรมานแต่อย่างใด

      ระดับ 4 – 6  หมายถึง มีอาการปวดปานกลาง ความรู้สึกทรมานจากอาการปวดพอสมควร แต่ยังสามารถทนได้

      ระดับ 7 – 9  หมายถึง มีอาการปวดมาก มีความกังวล พักผ่อนได้ไม่เพียงพอ เริ่มทีความรู้สึกว่าไม่สามารถทนได้

      ระดับ  10  หมายถึง มีอาการปวดรุนแรงจนไม่สามารถทนได้

  - การคัดกรองเบื้องต้น โดยการคัดเลือกกลุ่มที่มีความเสี่ยงที่มีอาการปวดเข่า

  - จากนั้นคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายที่มีระดับคะแนนการปวด 4 – 10 คะแนน ที่ผ่านการคัดกรอง จำนวน 50 คน เข้าร่วมโครงการ


กิจกรรมที่ 2 อบรมให้ความรู้เกี่ยวโรคข้อและกระดูก และการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคเบื้องต้น แก่กลุ่มเป้าหมาย

วันที่ 1

  - บรรยาย เรื่องโรคข้อและกระดูก อาการ สาเหตุและการรักษา

  - บรรยาย เรื่องการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษา ลดอาการปวดเข่า

วันที่ 2

  - สอน/สาธิต ขั้นตอนการทำลูกประคบสมุนไพร น้ำมันไพรและยาฟอกเข่า

  - สอน/สาธิต วิธีการนวด บริเวณจุดที่มีอาการปวด

  - สอน/สาธิต ท่าการบริหารร่างกาย


กิจกรรมที่ 3 ส่งเสริมการปลูกสมุนไพรในชุมชน

  - รณรงค์ให้ครัวเรือนในชุมชนปลูกสมุนไพร  


กิจกรรมที่ 4 ติดตามผลกลุ่มเป้าหมาย

  - ติดตามอาการกลุ่มเป้าหมาย เดือนละ 1 ครั้ง จำนวน 3 ครั้ง

  - ประเมินอาการโดยใช้แบบประเมินระดับคะแนนการปวด แล้วบันทึกผล

  - การลงพื้นที่เยี่ยมติดตามอาการผู้ป่วย โดยแกนนำอาสาสมัครสาธรณสุขและเจ้าหน้าที่สาธารณสุข พร้อมทั้งให้คำแนะนำเบื้องต้น

  - เมื่อทำการติดตามอาการของกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 2 ครั้งแล้ว นำข้อมูลที่ได้มาทำการสรุปผล

  - กรณีที่พบกลุ่มเป้าหมายที่มีอาการปวดระดับ 10 มีอาการปวดรุนแรง ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งต่อให้แพทย์แผนไทย ตรวจวินิจฉัยและทำการรักษา


กิจกรรมที่ 5 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้

5.1 รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง

5.2 จัดทำรายงานผลโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม

ผลที่คาดว่าจะได้รับ
  1. ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคข้อและกระดูกและสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ในการรักษาอาการปวดเข่าเบื้องต้น
  2. อาการปวดเมื่อยตามส่วนต่างๆ ของร่างกายของประชาชนในชุมชน มีอัตราการปวดลดลง
  3. ปริมาณการใช้ยาและค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคลดลง