โครงการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยสมุนไพรไทย
-
นางจ๊ะ ไชยแก้ว
-
นางสาลาบี ไชยแก้ว
-
นางรุ่งนภา แซ่ตัน
-
นางศรีเรือน กูลเกื้อ
-
นายดานัน โทนเพ็ง
อาการปวดเข่าเป็นอาการที่พบได้บ่อยซึ่งเกิดตามการเปลี่ยนแปลงของวัยที่เพิ่มขึ้น ปัญหาการปวดเข่าเกิด จากหลายสาเหตุ เช่น จากการทำงาน มีการบาดเจ็บที่เข่า ข้อเข่าอักเสบ ข้อเข่าเสื่อม น้ำหนักตัวมากเกินไป อายุที่เพิ่มขึ้นตามสภาพของร่างกาย เป็นต้น ปวดเข่ามักจะเป็นสาเหตุของอาการปวดที่พบได้มากในกลุ่มของผู้สูงอายุและอาจจะมีในกลุ่มของประชาชนทั่วไป
จากการสุ่มสอบถามปัญหาสุขภาพของประชาชนในกลุ่มประชาชนทั่วไปและกลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่หมู่ที่ 10 บ้านปากปิง จำนวน 100 คน ซึ่งมีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวทางกาย (ปวดเข่า) จำนวน 54 คน คิดเป็นร้อยละ 54.00 ซึ่งข้อมูลนี้แสดงให้เห็นว่าอาการปวดเข่าเป็นปัญหาที่มีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก และต้องอาศัยระยะเวลาในการรักษาที่ต่อเนื่อง ทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น และเป็นปัญหากับการประกอบอาชีพ ซึ่งส่วนใหญ่ประชาชนในพื้นที่จะประกอบอาชีพเกษตรกร ทำให้การใช้ร่างกายหนักขึ้น เป็นผลทำให้สมรรถภาพการทำงานของร่างกายลดลง แต่ไม่สามารถประกอบกิจกรรมได้ลดลงจากเดิม ทำให้ไม่มีความสุขเกิดความทุกข์จากอาการที่ปวด การรักษาในปัจจุบันเป็นการรักษาตามอาการที่เน้นในทางบรรเทาอาการปวด และป้องกันการทำลายข้อเพิ่มมากขึ้น มีแนวทางการรักษาต่างๆ เพื่อควบคุมอาการปวดที่เกิดขึ้นคือเป็นการใช้ยา เช่นยาแก้ปวด ยาต้านการอักเสบของกล้ามเนื้อและข้อต่อ ยาคลายกล้ามเนื้อ การฉีดยา และอีกหนึ่งทางเลือก คือกายภาพบำบัด การใช้ความร้อนเพื่อบรรเทาอาการปวด หรือการให้คำแนะนำเกี่ยวกับลักษณะอาการโรค การปฏิบัติตัว เช่น การลดน้ำหนัก อิริยาบถที่ถูกต้อง หรือการทำงานที่เหมาะสม สำหรับการรักษาโรคในปัจจุบันประชาชนหันมาใช้บริการแพทย์แผนไทยเพิ่มขึ้น โดยในพื้นที่ตำบลกำแพงเองก็มีการปลูกสมุนไพรหลากหลายชนิดทั้งใช้ในการบริโภคและการรักษาโรคเบื้องต้น และลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลเบื้องต้นได้
ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริมการแพทย์แผนไทย การนำภูมิปัญญาพื้นบ้านมาใช้ให้เกิดประโยชน์และปลอดภัย จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นมา เพื่อเป็นการนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นนำมาประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคและบรรเทาอาการปวดเข่าของประชาชนในชุมชน จึงได้นำสมุนไพรมาทำลูกประคบ ยาฟอกเข่าและน้ำมันไพร เพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต ลดการติดของข้อต่อ ลดอาการบวมที่เกิดจากการอักเสบของกล้ามเส้นเส้นเอ็น หรือบริเวณข้อต่างๆ ช่วยทำให้ผ่อนคลายและคลายความเครียด เป็นการเพิ่มทางเลือกใหม่ให้กับประชาชนและกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ และยังสามารถทำได้ขณะอยู่บ้าน เป็นการส่งเสริมการใช้สมุนไพรในท้องถิ่น ลดค่าใช้จ่าย ลดการใช้ยาแก้ปวด และทำให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข
-
เพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชน โดยการใช้สมุนไพรไทยในการรักษาและลดอาการข้อเข่าเสื่อม0.00
ประชาชนที่มีอายุ 40-60 ปี ในพื้นที่หมู่ที่ 10 ได้รับการตรวจคัดกรองโรคข้อเข่าเสื่อม ร้อยละ 100
กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีความรู้เกี่ยวโรคข้อและกระดูก
กลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 มีอัตราการปวดเข่าลดลง
กลุ่มเป้าหมายที่มีอาการปวดรุนแรง ได้รับการส่งต่อและรักษาทุกราย
-
เพื่อลดค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการรักษาโรคด้วยยาแผนปัจจุบัน0.00
ปริมาณการใช้ยาแผนปัจจุบันลดลง
ประชาชนในชุมชนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 นำพืชสมุนไพรมาใช้ให้เกิดประโยชน์
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง50
-
คณะทำงาน10
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
ตรวจคัดกรองประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี
รายละเอียดกิจกรรม
การคัดกรองเบื้องต้น โดยการคัดเลือกประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี
การคัดกรองอาการโดยใช้แบบประเมินระดับคะแนนการปวด
จากนั้นคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายที่ผ่านการคัดกรองที่มีระดับคะแนนการปวด 4 – 10 คะแนน จำนวน 50 คน เข้าร่วมโครงการ
เป้าหมาย
- ประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี
งบประมาณ
- ค่าแบบประเมินระดับคะแนนการปวด เป็นเงิน 500 บาท
รวมเป็นเงิน 500 บาท
1 มิถุนายน 2563 ถึง 31 กรกฎาคม 2563ประชาชนทั่วไปอายุระหว่าง 40-60 ปี ได้รับการคัดกรองทุกคน
500.00 บาท -
อบรมให้ความรู้เกี่ยวโรคข้อและกระดูก และการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคเบื้องต้น แก่กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกิจกรรม
วันที่ 1 (ครึ่งวัน)
บรรยาย เรื่องโรคข้อและกระดูก อาการ สาเหตุและการรักษา
บรรยาย เรื่องการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษา ลดอาการปวดเข่า
วันที่ 2 (1 วัน)
สอน/สาธิต ขั้นตอนการทำลูกประคบสมุนไพร น้ำมันไพรและยาฟอกเข่า
สอน/สาธิต วิธีการนวด บริเวณจุดที่มีอาการปวด
สอน/สาธิต ท่าการบริหารร่างกาย
เป้าหมาย
- ประชาชนกลุ่มเสี่ยง จำนวน50คน
งบประมาณ
วันที่ 1
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าร่วมอบรมและผู้สังเกตการณ์ จำนวน 55 คนๆละ 1 มื้อๆละ 25 บาท เป็นเงิน 1,375 บาท
- ค่าป้ายไวนิลโครงการฯ ขนาด 1.5 x 3.0 เมตรเป็นเงิน 675 บาท
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 3 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
- ค่าวัสดุ/อุปกรณ์ และเอกสารอบรม จำนวน 50 คนๆละ 30 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท
- ค่าถ่ายเอกสารแบบทดสอบก่อน-หลังอบรม จำนวน 50 ชุดๆละ 2 บาท เป็นเงิน 100 บาท
วันที่ 2
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าร่วมอบรมและผู้สังเกตการณ์ จำนวน 55 คนๆละ 2 มื้อๆละ 25บาท เป็นเงิน 2,750 บาท
- ค่าอาหารกลางวันสำหรับผู้เข้าร่วมอบรมและผู้สังเกตการณ์ จำนวน 55 คนๆละ 1 มื้อๆละ 65บาท เป็นเงิน 3,575 บาท
- ค่าตอบแทนคณะทำงาน จำนวน 5 คนๆละ 200 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
- ค่าตอบแทนวิทยากร จำนวน 6 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
- ค่าวัสดุ/อุปกรณ์ในการทำลูกประคบสมุนไพร เป็นเงิน 3,000 บาท
- ค่าวัสดุ/อุปกรณ์ในการทำน้ำมันไพร เป็นเงิน 2,500 บาท
- ค่าวัสดุ/อุปกรณ์ในการทำยาฟอกเข่า เป็นเงิน 2,500 บาท
รวมเป็นเงิน 24,375 บาท
1 กรกฎาคม 2563 ถึง 31 กรกฎาคม 2563กลุ่มเป้าหมายมีความรู้เกี่ยวกับโรคข้อและกระดูก และการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคเบื้องต้น
24375.00 บาท -
ส่งเสริมการปลูกสมุนไพรในชุมชน
รายละเอียดกิจกรรม
- รณรงค์ให้ครัวเรือนในชุมชนปลูกสมุนไพร
กลุ่มเป้าหมาย
- ครัวเรือนในชุมชนบ้านปากปิง
งบประมาณ
ไม่ใช้งบประมาณ
1 มิถุนายน 2563 ถึง 1 กุมภาพันธ์ 2564ครัวเรือนในชุมชนปลูกสมุนไพร
0.00 บาท - รณรงค์ให้ครัวเรือนในชุมชนปลูกสมุนไพร
-
ติดตามผลกลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกิจกรรม
ติดตามอาการกลุ่มเป้าหมาย เดือนละ 1 ครั้ง จำนวน 3 ครั้ง
ประเมินอาการโดยใช้แบบประเมินระดับคะแนนการปวด แล้วบันทึกผล
การลงพื้นที่เยี่ยมติดตามอาการผู้ป่วย โดยแกนนำอาสาสมัครสาธรณสุขและเจ้าหน้าที่สาธารณสุข พร้อมทั้งให้คำแนะนำเบื้องต้น
กรณีที่พบกลุ่มเป้าหมายที่มีอาการปวดระดับ 10 มีอาการปวดรุนแรงประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งต่อให้แพทย์แผนไทย ตรวจวินิจฉัยและทำการรักษา
ประชุมคณะทำงานสรุปผลการติดตาม จำนวน 3 ครั้ง
เป้าหมาย
- ประชาชนกลุ่มเสี่ยง จำนวน50คน
- คณะทำงาน จำนวน 10 คน
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับคณะทำงาน จำนวน 10 คนๆละ 3 ครั้งๆละ 25 บาท เป็นเงิน 750 บาท
รวมเป็นเงิน 750 บาท
1 สิงหาคม 2563 ถึง 25 กุมภาพันธ์ 2564กลุ่มเป้าหมายได้รับการติดตามอาการทุกคน
750.00 บาท -
รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้
รายละเอียดกิจกรรม
รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง
จัดทำรายงานผลโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม
เป้าหมาย
- คณะทำงานโครงการ จำนวน 5 คน
งบประมาณ
- ค่าจัดทำรูปเล่มรายงานเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ จำนวน 4 เล่มๆละ 250 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท
รวมเป็นเงิน 1,000 บาท
1 กุมภาพันธ์ 2564 ถึง 25 กุมภาพันธ์ 2564มีรายงานผลฉบับสมบูรณ์
1000.00 บาท
ค่าใช้จ่ายต่างๆ ในทุกกิจกรรมสามารถถัวเฉลี่ยจ่ายได้ทุกรายการ
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคข้อและกระดูกและสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ในการรักษาอาการปวดเข่าเบื้องต้น
- อาการปวดเมื่อยตามส่วนต่างๆ ของร่างกายของประชาชนในชุมชน มีอัตราการปวดลดลง
- ปริมาณการใช้ยาและค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคลดลง
