กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การบริโภคยาสูบหรือการสูบบุหรี่ เป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาทางสุขภาพที่ร้ายแรง บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข โดยเฉพาะนักเทคนิคการแพทย์ ได้เข้ามามีส่วนร่วมอย่างสำคัญ ในการรณรงค์เพื่อควบคุมการบริโภคยาสูบ มุ่งให้มีการลด/ละ/เลิกการสูบบุหรี่ เนื่องจากการงดบริโภคยาสูบหรือการหยุดสูบบุหรี่ จะทำให้อัตราการเสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคยาสูบหรือการสูบบุหรี่ลดลงได้อย่างมีนัยสำคัญ สุขภาพอนามัยและคุณภาพชีวิตของผู้ที่เลิกสูบบุหรี่ได้ ของสมาชิกในครอบครัว และของผู้อื่นในสังคมดีขึ้น ลดค่าใช้จ่ายของครอบครัวและประเทศชาติในการดูแลรักษาพยาบาลผู้ป่วย ที่มีสาเหตุแห่งความเจ็บป่วยมาจากการบริโภคยาสูบหรือการสูบบุหรี่ องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ให้ความสำคัญและสนับสนุนการควบคุมการบริโภคยาสูบ หรือการเลิกสูบบุหรี่มาอย่างต่อเนื่อง โดยจัดให้มี “วันงดสูบบุหรี่โลก” (World No Tobacco Day) ขึ้นใน วันที่ 31 พฤษภาคม ของทุกปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2531 เป็นต้นมา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 เป็นต้นมา องค์การอนามัยโลกได้มุ่งเน้นให้บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข เข้ามามีส่วนร่วมในการควบคุมการบริโภคยาสูบ โดยสนับสนุนให้บุคลากรทางการแพทย์ และสาธารณสุขทุกสาขาอาชีพ ร่วมมือกันก่อตั้ง “เครือข่ายวิชาชีพสุขภาพเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่” อันประกอบไปด้วย 7 สาขาวิชาชีพ ในระยะแรก ได้แก่ แพทย์ ทันตแพทย์ พยาบาล สาธารณสุข เภสัชกร เทคนิคการแพทย์ กายภาพบำบัด ซึ่งต่อมาเครือข่ายฯ ได้ขยายออกไปเป็น 17 วิชาชีพ ที่เพิ่มมาอีก 10 วิชาชีพ ได้แก่ หมออนามัย จิตวิทยาคลินิก แพทย์แผนจีน แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์ รังสีเทคนิค เวชนิทัศน์ สัตวแพทย์ เวชศาสตร์การกีฬา และศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์แห่งชาติ โดยมีเป้าหมายในการร่วมมือกันรณรงค์ต่อต้านพิษภัยควันบุหรี่ จัดกิจกรรมควบคุมการบริโภคยาสูบ และรณรงค์การลด/ละ/เลิกการสูบบุหรี่ เพื่อให้การต่อต้านพิษภัยควันบุหรี่ มีประสิทธิภาพ ต่อเนื่อง สัมฤทธิผล และนำไปสู่เป้าหมาย “สังคมไทยปลอดบุหรี่” ได้ในที่สุด จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก พบว่า แต่ละปีมีผู้เสียชีวิตจากการสูบบุหรี่ประมาณ 5 ล้านคน ซึ่งเทียบเท่ากับเดือนละเกือบ 11,000 คน หรือวันละ 8 คน และในบุหรี่มีสารเคมี 4,000 กว่าชนิด เช่น formaldehyde (สารเคมีที่ใช้ดองศพ) carbon monoxide (เช่นเดียวกับควันจากท่อไอเสียเครื่องยนต์) สาร acetone (สารเคมีที่ใช้ล้างเล็บ) ซึ่งสารเหล่านี้ ล้วนแต่เป็นอันตรายต่อสุภาพทั้งต่อผู้สูบเองและผู้ที่ได้รับควันบุหรี่มือสอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากผู้ที่ได้รับควันบุหรี่เป็นเด็ก ก็จะยิ่งเป็นอันตรายมากขึ้น เนื่องจากเด็กยังมีภูมิต้านทางโรคค่อนข้างต่ำ และยังไม่สามารถป้องกันตนเองจากการได้รับควันบุหรี่จากผู้ใหญ่ได้ นอกจากนั้น งานวิจัยยังพบว่า ในแต่ละปีมีคนไทยเสียชีวิต จากโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ ปีละ 52,000 คน หรือชั่วโมงละ 6 คน และผู้ที่ติดบุหรี่ส่วนใหญ่ร้อยละ 90 เริ่มสูบและติดบุหรี่ ตั้งแต่ยังอยู่ในวัยรุ่น ในช่วงอายุ 11-18 ปี โดยยังสูบต่อเนื่องไปจนอยู่ในวัยเยาวชน ในช่วงอายุ 19-25 ปี และผู้ใหญ่ตอนต้น ในช่วงอายุ 25-35 ปี

ซึ่งกลุ่มศิลานารีหมู่ที่ 4 ตำบลบาละ อำเภอกาบัง จังหวัดยะลา ในฐานะที่มีความใกล้ชิดกับประชาชนมากที่สุด ได้เห็นถึงความสำคัญในการจัดกิจกรรมจากการสำรวจประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ ผ่านระบบข้อมูล TCNAP พบว่า ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 1 บ้านบาละ มีจำนวน คน ชาย คน หญิง คน มีเด็กและเยาวชนที่อายุไม่เกิน 25 ปี จำนวน คนและมีผู้สูบหรี่เป็นประจำที่อายุไม่เกิน 25 ปี จำนวน คน และหมู่ที่ 5 บ้านสี่สิบ มีจำนวน คน ชาย คน หญิง คน มีเด็กและเยาวชนที่อายุไม่เกิน 25 ปี จำนวน คนและมีผู้สูบหรี่เป็นประจำที่อายุไม่เกิน 25 ปี จำนวน คน อีกทั้งมีเด็กและเยาวชนที่มีความเสี่ยงต่อภัยของบุหรี่ประมาณ 89 ที่มีครอบครัวและคนใกล้ชิดสูบหรี่ กลุ่มศิลานารี จึงได้จัดทำ “โครงการ ป้องกัน ละเลิกสูบ ก็เจอสุข ปี 3” เพื่อให้เด็ก เยาวชน ห่างไกลจากการสูบบุหรี่ และรณรงค์ให้ผู้ที่กำลังสูบเลิกสูบบุหรี่ เนื่องจากการสูบบุหรี่นั้นเป็นอันตรายต่อผู้สูบบุหรี่และผู้ที่อยู่ใกล้กับผู้สูบบุหรี่ทั้งยังเป็นสาเหตุที่จะนำไปสู่การติดสิ่งเสพติดอื่นๆ

1. 1.เพื่อลดอัตราการสูบยาสูบของเด็กและเยาวชน
2. 2.เพื่อลดอัตราการได้รับควันบุหรี่มือสองที่บ้าน

1. ชุมชนปลอดบุหรี่
2. สายใยรักครอบครัว คนสามวัย
3. ร้านชำต้นแบบปฏิบัติตาม พ.ร.บ.ควบคุมยาสูบและเหล้า
4. ครอบครัวต้นแบบเลิกบุหรี่
5. แลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมเดินประชาสัมพันธ์การต่อต้านการสูบบุหรี่

กิจกรรมที่ 1 ชุมชนปลอดบุหรี่ รายละเอียดกิจกรรม
1.แต่งตั้งคณะทำงาน จำนวน 10 คน
2.จัดประชุมคณะทำงาน 3.ประชาสัมพันธ์โครงงาน 4.นำเสนอแลกเปลี่ยน วิเคราะห์
5.จัดทำแผนการดำเนินงานบูรณาการร่วมกัน
6.จัดทำทะเบียนกลุ่มเสี่ยง พร้อมประชุมแลกเปลี่ยนก่อนและหลังการดำเนินงาน จำนวน 2 ครั้ง
กิจกรรมที่ 2 สายใยรักครอบครัว คนสามวัย
รายละเอียดกิจกรรม
กิจกรรมกลุ่มและอบรม เรื่องพิษภัยของบุหรี่ การดูแลคนในครอบครัวสร้างสานพันธ์ให้กำลังใจกันและกัน มีส่วนร่วมในการให้เด็กและเยาวชนเลิกบุหรี่ ผ่านการจัดกระบวนการกลุ่ม และทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างพ่อแม่และลูกจำนวน 80 คน เช่น การกอด บอกรัก และมอบดอกไม้
กิจกรรมที่ 3 ร้านชำต้นแบบปฏิบัติตาม พ.ร.บ.ควบคุมยาสูบและเหล้า รายละเอียดกิจกรรม
รับสมัครร้านชำต้นแบบไม่จำหน่ายบุหรี่/เหล้าให้เยาวชนและเด็กที่มีอายุต่ำกว่า18 ปี ร้านค้าไม่จำหน่ายบุหรี่ในวันสำคัญ เช่นวันพระ วันรายอ ร่วมกำหนดกติกาและการประกาศเป็นร้านค้าต้นแบบ พร้อมมีกิจกรรมมอบประกาศนียบัตรร้านชำต้นแบบ
กิจกรรมที่ 4 ครอบครัวต้นแบบเลิกบุหรี่
รายละเอียดกิจกรรม
กลุ่มเป้าหมายที่เข้ารับการอบรมจำนวน 80 คน แสดงความจำนงในเอกสาร พร้อมจัดกิจกรรมเพื่อประกาศตนเลิกบุหรี่ และมีการเล่าประสบการณ์ วิธีการและกลวิธีงดละเลิกบุหรี่ ซึ่งมีกำหนด 1 เดือน 3 เดือน และ 6 เดือนและสามารถเลิกได้ถาวร มีการประกาศหรือปฏิญาณตน พร้อมรับมอบธงสีการตั้งใจเลิกบุหรี่ พร้อมมีการให้คำปรึกษาการเลิกบุหรี่ วิธีการเลิกบุหรี่ เช่น ใช้การนวดกดจุดร่วมกับ จนท.รพ.สต. และการติดตามและประเมินผล กิจกรรมที่ 5 แลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมเดินประชาสัมพันธ์การต่อต้านการสูบบุหรี่ รายละเอียดกิจกรรม
ส่งเสริมสถานที่ราชการ ปลูกจิตสำนึก ประชาสัมพันธ์ข้อตกลงในการขอใช้สถานที่ มีการร่วมบำเพ็ญประโยชน์ เช่น ทำความสะอาดมัสยิด กวาดขยะ ส่งเสริมด้วยหลักศาสนาเป็นประจำทุกเดือนติดต่อกัน 4 ครั้ง

1.เกิดสภาพบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมรอบๆข้างเอื้อต่อการพูดคุย
2.เยาวชนสามรถปรับแนวคิดทัศนะคติไปในระดับหนึ่ง
3.เยาวชนเป็นต้นแบบชีวิตในด้านการพัฒนาเพิ่มขึ้น
4.เกิดความรักความสามัคคีในหมู่คณะ
5.เกิดบุคคลต้นแบบที่สามารถเลิกบุหรี่ได้