กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ภาวะโลหิตจาง ถือเป็นความผิดปกติทางระบบเลือดที่พบได้บ่อยที่สุดในสตรีตั้งครรภ์ โดยมีอุบัติการณ์เฉลี่ยร้อยละ 42 ของการตั้งครรภ์ แต่ในประเทศที่กำลังพัฒนาพบความชุกมากถึงร้อยละ 35-75 และจะมีความรุนแรงที่มากขึ้นดังมีรายงานการเสียชีวิตของมารดาสัมพันธ์กับภาวะโลหิตจางถึงร้อยละ 20 โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแถบแอฟริกา และเอเชียตอนใต้(1) โดยสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดเกิดจาก ภาวะขาดธาตุเหล็ก สถานการณ์ภาวะโลหิตจางของสตรีตั้งครรภ์ไทยจากรายงานของกรมอนามัย พบว่ามีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปี ร้อยละ 20-30(2) นช่วงตั้งครรภ์จะมีการเปลี่ยนแปลงสรีรวิทยาของระบบโลหิต โดยในครรภ์เดี่ยวจะมีการเพิ่มปริมาณเลือดทั้งหมดประมาณ ร้อยละ 50 (1000 ml) โดยปริมาณเม็ดเลือดแดงเพิ่มขึ้นประมาณ ร้อยละ 25 (300 ml) ซึ่งการที่มีปริมาณพลาสมาเพิ่มขึ้นในอัตราส่วนที่มากกว่า ทำให้เกิดภาวะ hemodilution ซึ่งไม่ใช่ภาวะโลหิตจางที่แท้จริง และ Hb มักไม่ต่ำกว่า 10 g/dl(3)ผลของภาวะโลหิตจางต่อการตั้งครรภ์ ผลต่อมารดา การทำงานของหับใจหนักขึ้น เพิ่มความเสี่ยง heart failure โอกาสติดเชื้อต่าง ๆ ง่ายขึ้น ช่วงการคลอดและหลังคลอดมีผลกระทบซ้ำเติมต่อมารดาจากการเสียเลือด ทำให้เกิดจากวะช็อก หรือ heart failure ได้ สัมพันธ์กับการเกิดภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (postpartum depression) ผลต่อทารก บางสาเหตุสามารถถ่ายทอดความเสี่ยงไปยังทารกได้ เช่น ธาลัสซีเมีย ทารกน้ำหนักน้อยกว่าปกติ หรือทารกโตช้าในครรภ์ เพิ่มอัตราการตายปริกำเนิด และการคลอดก่อนกำหนด มีเหล็กสะสมน้อยกว่าปกติ หากไม่ได้รับธาตุเหล็กเสริมหลังคลอด จะมีพัฒนาการและเจริญเติบโตของสมองที่ช้ากว่าเด็กทั่วไป(4) สาเหตุของภาวะโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์ ความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด(hereditary) ความผิดปกติของฮีโมโกลบิน เช่น ธาลัสซีเมีย Sickle cell disease Hereditary hemolytic anemia เช่น G6PD deficiency ความผิดปกติที่เกิดขึ้นภายหลัง(acquired) การขาดสารอาหาร เช่น ธาตุเหล็ก โฟเลต หรือวิตามินบี12 การเสียเลือดออกจากร่างกาย เช่น การตกเลือดก่อนคลอด การมีพยาธิปากขอ ภาวะโรคเรื้อรัง เช่น มะเร็ง โรคไตวายเรื้อรัง

1. หญิงวัยเจริญพันธ์มีความรู้ในการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดภาวะซีดเพื่อเตรียมพร้อมบุตร
2. หญิงตั้งครรภ์มีความรู้และมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดภาวะซีดในช่วงตั้งครรภ์
3. หญิงตั้งครรภ์ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนในระหว่างตั้งครรภ์
4. หญิงตั้งครรภ์มีภาวะซีดลดลง

1. 1.ค้นหาและรวบรวมหญิงวัยเจริญพันธ์(อายุ 15-45 ปี) ในเขตพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบาเจาะ
2. กิจกรรมให้ความรู้และประชาสัมพันธ์โครงการ

1.จัดทำโครงการ เสนอโครงการเพื่ออนุมัติ   2.ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง   3.กำหนดการจัดโครงการ   4.ประเมินผลโครงการ/สรุปการประเมินผล

1. หญิงวัยเจริญพันธ์มีความรู้ในการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดภาวะซีดเพื่อเตรียมพร้อมบุตร
   1. หญิงตั้งครรภ์มีความรู้และมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดภาวะซีดในช่วงตั้งครรภ์
   2. หญิงตั้งครรภ์ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนในระหว่างตั้งครรภ์
   3. จำนวนหญิงตั้งครรภ์มีภาวะซีดลดลง