แผนงานโรคเรื้อรัง ปี 2568 กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา
อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
ประจำปีงบประมาณ 2568
| ชื่อแผนงาน | แผนงานโรคเรื้อรัง ปี 2568 กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา |
| ประเด็นแผนงาน | แผนงานโรคเรื้อรัง |
| องค์กร | กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา |
| ปีงบประมาณ | 2568 |
| สถานการณ์ปัญหา | แบบสอบถาม navigate_before 2567 navigate_next | ขนาดปัญหา | |
|---|---|---|---|
| 1 | ร้อยละของประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน
|
20.70 | |
| 2 | ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง
|
27.56 | |
| 3 | ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA)
|
8.50 | |
| 4 | ร้อยละของประชาชนที่มีป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูก
|
2.01 | |
| 5 | ร้อยละของผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย
|
3.20 |
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือที่เรียกว่า โรค NCDs เป็นโรคที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการติดเชื้อโรคและไม่ติดต่อจากคนสู่คน แต่เป็นโรคที่เกิดจากการใช้ชีวิตประจำวันที่ไม่เหมาะสม กลุ่มโรค NCDs ประกอบด้วยโรคเบาหวาน โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วนลงพุง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคถุงลมโป่งพอง และโรคมะเร็ง เป็นต้น การใช้ชีวิตประจำวันของเราในปัจจุบันมีสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น ทำให้เรามีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง รวมทั้งการรับประทานอาหารในปริมาณที่มากเกินความต้องการของร่างกาย รับประทานอาหารรสหวานจัด เค็มจัด และอาหารที่มีไขมันสูง เหล่านี้จะทำให้เกิดภาวะอ้วน เกิดโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมองซึ่งอาจจะตีบหรือแตกได้ นอกจากนี้ การสูบบุหรี่เป็นประจำ ก็จะทำให้เกิดโรคถุงลมโป่งพอง รวมทั้งโรคมะเร็งต่าง ๆ ได้ เมื่อประกอบกับความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอรวมกันและสะสมเรื้อรังไปนาน ๆ ก็นำไปสู่การเกิดกลุ่มโรค NCDs ขึ้นได้ ซึ่งก็จะทำให้มีค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคสูง รวมทั้งบางโรคยังรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้
จากข้อมูลการดำเนินงานการเฝ้าระวังควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในเขตรับผิดชอบศูนย์สุขภาพชุมชนพาณิชย์สร้างสุข ปี ๒๕67 การคัดกรองสุขภาพประชาชนกลุ่มอายุ 35 – 59 ปี ทั้ง 7 ชุมชน พบว่า ได้รับการคัดกรองโรคเบาหวาน ร้อยละ 93.71 จำแนกเป็นกลุ่มปกติ ร้อยละ 98.99 กลุ่มเสี่ยง ร้อยละ 0.94 กลุ่มสงสัยป่วย ร้อยละ 0.07 และได้รับการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 95.99 จำแนกเป็นกลุ่มปกติ ร้อยละ 97.11 กลุ่มเสี่ยง ร้อยละ 1.72 และกลุ่มสงสัยป่วย ร้อยละ 1.09 การคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุ 9 ด้าน ทั้ง 7 ชุมชน ร้อยละ 92.07 แยกเป็นกลุ่มติดสังคม ร้อยละ 86.67 กลุ่มติดบ้าน ร้อยละ 11.99 และกลุ่มติดเตียง ร้อยละ 1.34
ชุมชนพาณิชย์สำโรงร่วมกับศูนย์สุขภาพชุมชนพาณิชย์สร้างสุข ได้เล็งเห็นความสำคัญของการป้องกันเฝ้าระวังและควบคุมโรคไม่ติดต่อ ที่ต้องมีการร่วมมือบูรณการในการทำงานร่วมกับองค์กรส่วนปกครองท้องถิ่นและเครือข่ายพันธมิตรในชุมชน โดยมีเป้าหมายการลดปัจจัยเสี่ยงและลดการเกิดโรครายใหม่ ซึ่งมีกลไกสำคัญ ได้แก่ การคัดกรองสุขภาพ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3 อ 2 ส และการส่งต่อ จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น
โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง เป็นโรคเรื้อรังที่นำไปสู่ภาระที่มากขึ้นทั้งด้านสุขภาพ เศรษฐกิจและสังคม ซึ่งภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ส่งผลให้อัตราตายด้วยโรคหัวใจและหลอดเลือดที่เพิ่มขึ้นในปัจจุบัน ความต้องการมาตรการเร่งด่วนในการแก้ปัญหา ให้ความสำคัญต่อการคัดกรอง ดูแลรักษา ป้องกันภาวะแทรกซ้อนและฟื้นฟูสุขภาพเชิงรุก ที่มีคุณภาพและครอบคลุมประชากรทั้งในระดับบุคคลและชุมชน จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) ระบุว่า โรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของโลก และในเอเชียพบจำนวนผู้เสียชีวิตด้วยโรคนี้มากที่สุด โดยสูงถึง 58% ของจำนวนผู้เสียชีวิตทั้งหมดจากทั่วโลก หรือเป็นจำนวน 10.8 ล้านคน ขณะที่ประเทศไทย พบผู้ป่วยเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด เฉลี่ยชั่วโมงละ 7 คน หรือ 58,681 คนต่อปี และอัตราการเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี (ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุข) จากข้อมูลดังกล่าวอาสาสมัครสาธารณสุขศูนย์สุขภาพชุมชนชลาทัศน์ ประกอบด้วย ๑๐ ชุมชน ได้แก่ ชุมชน วชิราทะเลหลวงดอกรักษ์, ชุมชนวชิราซอยคี่, ชุมชนวชิราทะเลหลวง, ชุมชนวชิราซอยคู่, ชุมชนพิเศษทหารเรือ, ชุมชนพิเศษ ตชด., ชุมชนเก้าเส้ง, ชุมชนบาลาเซาะห์, ชุมชนหลัง รพ.จิตเวช, ชุมชนสนามบิน มีประชากรทั้งหมด 8,056 คน ผลการคัดกรองโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในกลุ่มประชาชนที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป ในปี ๒๕67 เป้าหมาย 3,403 คน ผลการคัดกรอง จำนวน 3,291 คน คิดเป็นร้อยละ 96.71 พบกลุ่มเสี่ยงความดันโลหิตสูง 33 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.01 และกลุ่มเสี่ยงเบาหวาน 45 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.36 ซึ่งทั้ง 2 กลุ่ม ได้ให้คำแนะนำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยหลัก 3 อ 2 ส และติดตามผล 3 ครั้ง สำหรับกลุ่มเสี่ยงสูงแนะนำให้เข้ารับการตรวจรักษาจากแพทย์อีกครั้ง ซึ่งถือว่าผลการคัดกรองพบมีกลุ่มเสี่ยงและกลุ่มที่สงสัยเป็นโรค สูง ทั้ง 2 โรค ฉะนั้น การตรวจคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ยังเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับประชากรกลุ่มเสี่ยงอายุ 35 ปี ขึ้นไปและกลุ่มเสี่ยงต้องได้รับการวัดความดันโลหิตหรือตรวจหาน้ำตาลในเลือด อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง จึงได้เห็นความสำคัญของการตรวจคัดกรองสุขภาพประชาชน อายุ ๓๕ ปี ขึ้นไป ให้ห่างไกลจากโรคเบาหวาน/ความดันโลหิตสูง และให้มีคุณภาพชีวิตที่สมบูรณ์แข็งแรง ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บเพื่อสร้างความตระหนักให้ประชากรกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงได้ดูแลสุขภาพของตนเอง รับรู้และใส่ใจด้านสุขภาพ มีการเข้าถึงข้อมูลทางสุขภาพ ลดภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษา และภาระต่าง ๆ ต่อครอบครัวและสังคมทั้งทางตรงและทางอ้อม รวมถึงกลุ่มผู้สูงอายุต้องมีการคัดกรอง 9 ด้าน เพิ่มจากวัยทำงาน เพื่อให้กลุ่มผู้สูงอายุ อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข อาสาสมัครสาธารณสุขศูนย์สุขภาพชุมชนชลาทัศน์ ได้จัดทำโครงการ สุขภาพดี มีสุข ลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ใน ๑๐ ชุมชน เน้นให้ประชาชนสามารถดูแลสุขภาพได้ ลดเสี่ยง ลดโรค และภาวะแทรกซ้อนของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในระยะยาวได้ และผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การใช้ชีวิตประจำวันของเราในปัจจุบันมีสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น ทำให้เรามีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง รวมทั้งการรับประทานอาหารในปริมาณที่มากเกินความต้องการของร่างกาย รับประทานอาหารรสหวานจัด เค็มจัด และอาหารที่มีไขมันสูง เหล่านี้จะทำให้เกิดภาวะอ้วน เกิดโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมองซึ่งอาจจะตีบหรือแตกได้ นอกจากนี้ การสูบบุหรี่เป็นประจำ
ก็จะทำให้เกิดโรคถุงลมโป่งพอง รวมทั้งโรคมะเร็งต่าง ๆ ได้ เมื่อประกอบกับความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอรวมกันและสะสมเรื้อรังไปนาน ๆ ก็นำไปสู่การเกิดกลุ่มโรค NCDs ขึ้นได้ ซึ่งก็จะทำให้มีค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคสูง รวมทั้งบางโรคยังรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ การรักษาสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอการรักษาสุขภาพให้แข็งแรงนั้นถือเป็นเรื่องสำคัญในการใช้ชีวิต การส่งเสริมด้านพฤติกรรมสุขภาพด้านอาหารและโภชนาการ ลดอาหารหวาน มัน เค็ม เพิ่มผักผลไม้ ส่งเสริมการออกกำลังกาย เน้นการเคลื่อนไหวการใช้แรงกายซึ่งตัวประชาชนกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วย สามารถปฏิบัติตนในการส่งเสริมสุขภาพที่กล่าวมา รวมทั้งมีการเฝ้าระวังและติดตามพฤติกรรมสุขภาพโดยการคัดกรองความเสี่ยง มีการสร้างความตระหนักของมหันตภัยร้ายของโรคพร้อมกับมาตรวจสุขภาพ การตรวจรักษาโรคในกลุ่มป่วยอย่างต่อเนื่อง ลดความเสี่ยงการเกิดโรครายใหม่ ลดภาวะแทรกซ้อนและค่าใช้จ่ายของครอบครัว
ปัจจุบันศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง มีจำนวนประชากรในเขตพื้นที่รับผิดชอบ ทั้งหมด 8,070 คน จำนวน 2,383 หลังคาเรือน โดยมีประชากรอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 4,742 คน คิดเป็นร้อยละ 58.76 จากการดำเนินงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทั้ง 7 ชุมชน ในเขตรับผิดชอบของศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ดำเนินการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น ตรวจวัดความดันโลหิต เจาะน้ำตาลปลายนิ้ว ปี 2567 พบว่ากลุ่มเสี่ยงเบาหวาน จำนวน 2,965 คน ได้รับการคัดกรองเบาหวาน จำนวน 2,727 คน คิดเป็น 91.97% และพบกลุ่มเสี่ยงความดันโลหิตสูง จำนวน 2,459 คน ได้รับการคัดกรองความดันโลหิต จำนวน 2,311 คิดเป็น 93.98%
ได้มีการจัดกลุ่มเรียนรู้ 3 อ. 2 ส. ติดตามกลุ่มเสี่ยงสูงโดย อสม. และกลุ่มเสี่ยงสูงส่งต่อพบพยาบาลศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง เพื่อส่งต่อพบแพทย์ในการวินิจฉัยโรครายใหม่ กลุ่มเสี่ยงสูงมากส่งต่อพบพยาบาลศูนย์บิรการสาธารณสุขเตาหลวง ก่อนที่จะส่งพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรครายใหม่ และในกลุ่มผู้สูงอายุต้องมีการคัดกรอง 9 ด้านเพิ่มจากกลุ่มวัยทำงาน 1) การคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง 2) การคัดกรองโรคเบาหวาน 3) การคัดกรองสุขภาพช่องปาก 5) การคัดกรองสุขภาพทางตา 6) การทดสอบสภาพสมอง 7) การคัดกรองโรคซึมเศร้า
การคัดกรองโรคข้อเข่าเสื่อม 9) การคัดกรองภาวะกลั้นปัสสาวะ
ในการนี้ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านทั้ง 7 ชุมชน ของศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ได้เห็นถึงความสำคัญที่จะคัดกรองสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังรายใหม่ จึงเห็นควรให้ชุมชนศาลาหัวยาง
เป็นผู้รับผิดชอบหลักในการบริหารจัดการโครงการ
ตามนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขจังหวัดสงขลา กำหนดให้ประชากรที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป ต้องได้รับบริการ คัดกรองโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานตามมาตรฐาน อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ มีพื้นที่รับผิดชอบจำนวน 11 ชุมชน ประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไป ซึ่งต้องได้รับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน – ความดันโลหิตสูงในชุมชน จำนวน 2,477 ราย และในกลุ่มผู้สูงอายุต้องมีการคัดกรอง 9 ด้านเพิ่มจากกลุ่มวัยทำงาน 1) การคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง 2) การคัดกรองโรคเบาหวาน 3) การคัดกรองสุขภาพช่องปาก 4) การคัดกรองสุขภาพทางตา 5) การทดสอบสภาพสมอง 6) การคัดกรองโรคซึมเศร้า 7) การคัดกรองโรคข้อเข่าเสื่อม
การคัดกรองภาวะกลั้นปัสสาวะ 9) การขาดสาร เพื่อให้การปฏิบัติงานบรรลุผลตามเป้าหมาย ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ จึงต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขและแกนนำชุมชน ในการปฏิบัติงานทั้งคัดกรอง ค้นหากลุ่มเป้าหมาย ส่งต่อรักษา และให้คำแนะนำการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรคจากความสำคัญดังกล่าว
จากข้อมูลการดำเนินงานการเฝ้าระวังควบคุมโรคไม่ติดต่อในเขตรับผิดชอบศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ ปี ๒๕66 พบว่า การคัดกรองสุขภาพประชาชนกลุ่มอายุ 35 – 59 ปี ทั้ง 11 ชุมชน พบว่า คัดกรองกลุ่มเป้าหมายโรคเบาหวานได้ ร้อยละ 98.69 แยกเป็นกลุ่มปกติ ร้อยละ 98.51 กลุ่มเสี่ยง ร้อยละ 0.18 กลุ่มป่วย ร้อยละ 0.18 คัดกรองกลุ่มเป้าหมายโรคความดันโลหิต ร้อยละ 97.87 แยกเป็นกลุ่มปกติ ร้อยละ 96.62 กลุ่มเสี่ยง ร้อยละ 1.25 และกลุ่มป่วย ร้อยละ 0.18 การคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุ 9 ด้าน ทั้ง 11 ชุมชน จากผลการคัดกรองกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 500 คน ร้อยละ 100 โดยมีด้านผิดปกติมากที่สุด ด้านที่ 4 จำนวน 102 คน ร้อยละ 20.40 (การมองเห็น) รองลงมา ด้านที่ 9 จำนวน 56 คน ร้อยละ 11.20 (สุขภาพช่องปาก) ตามลำดับ
อาสาสมัครประจำหมู่บ้านศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ จึงได้จัดทำโครงการตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน - ความดันโลหิตสูงในชุมชน ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ ปีงบประมาณ 2568 ขึ้น เพื่อเร่งรัดการคัดกรองค้นหาผู้ป่วยรายใหม่ เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงและป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังรายใหม่ เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบได้รับบริการขั้นพื้นฐานของชีวิตมีคุณภาพตามมาตรฐานวิชาชีพ และเหมาะสมกับสภาพปัญหาต่อไป
การใช้ชีวิตประจำวันของเราในปัจจุบันมีสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น ทำให้เรามีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง รวมทั้งการรับประทานอาหารในปริมาณที่มากเกินความต้องการของร่างกาย รับประทานอาหารรสหวานจัด เค็มจัด และอาหารที่มีไขมันสูง เหล่านี้จะทำให้เกิดภาวะอ้วน เกิดโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมองซึ่งอาจจะตีบหรือแตกได้ นอกจากนี้ การสูบบุหรี่เป็นประจำ ก็จะทำให้เกิดโรคถุงลมโป่งพอง รวมทั้งโรคมะเร็งต่าง ๆ ได้ เมื่อประกอบกับความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอรวมกันและสะสมเรื้อรังไปนาน ๆ ก็นำไปสู่การเกิดกลุ่มโรค NCDs ขึ้นได้ ซึ่งก็จะทำให้มีค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคสูง รวมทั้งบางโรคยังรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ การรักษาสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอการรักษาสุขภาพให้แข็งแรงนั้นถือเป็นเรื่องสำคัญในการใช้ชีวิต การส่งเสริมด้านพฤติกรรมสุขภาพด้านอาหารและโภชนาการ ลดอาหารหวาน มัน เค็ม เพิ่มผักผลไม้ ส่งเสริมการออกกำลังกาย เน้นการเคลื่อนไหวการใช้แรงกายซึ่งตัวประชาชนกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วย สามารถปฏิบัติตนในการส่งเสริมสุขภาพที่กล่าวมา รวมทั้งมีการเฝ้าระวังและติดตามพฤติกรรมสุขภาพโดยการคัดกรองความเสี่ยง มีการสร้างความตระหนักของมหันตภัยร้ายของโรคพร้อมกับมาตรวจสุขภาพ การตรวจรักษาโรคในกลุ่มป่วยอย่างต่อเนื่อง ลดความเสี่ยงการเกิดโรครายใหม่ ลดภาวะแทรกซ้อนและค่าใช้จ่ายของครอบครัว
จากการดำเนินงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทั้ง 6 ชุมชน ในเขตรับผิดชอบของศูนย์สุขภาพชุมชนกุโบร์รวมใจ ได้ดำเนินการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น ตรวจวัดความดันโลหิต เจาะน้ำตาลปลายนิ้ว ปี 2567 พบว่า กลุ่มเป้าหมายอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 3,020 คน รับยา 498 จำนวน คน คิดเป็นร้อยละ 16.49 และได้มีกลุ่มเสี่ยงสูงความดัน จำนวน 117 คน คิดเป็นร้อยละ 3.87 กลุ่มเสี่ยงสูงมาก จำนวน 81 คน คิดเป็นร้อยละ 2.6 และมีกลุ่มเสี่ยงสูงเบาเหวาน จำนวน 47 คน คิดเป็นร้อยละ 1.55 กลุ่มเสี่ยงสูงมาก จำนวน 43 คน คิดเป็นร้อยละ 1.42 ได้มีการจัดกลุ่มเรียนรู้ 3 อ. 2 ส. ติดตามกลุ่มเสี่ยงสูงโดย อสม. กลุ่มเสี่ยงสูงมากส่งต่อพบพยาบาลศูนย์สุขภาพชุมชนกุโบร์รวมใจ ก่อนที่จะส่งพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรครายใหม่
ในการนี้ ทางอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทั้ง 6 ชุมชน ร่วมกับศูนย์สุขภาพชุมชนกุโบร์รวมใจ เห็นความสำคัญที่จะคัดกรองสุขภาพ เพื่อป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังรายใหม่ จึงเห็นควรให้ชุมสมหวังเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการบริหารจัดการโครงการ
การมีภาวะสุขภาพดีเป็นสิ่งที่ทุกคนพึงปรารถนา กระทรวงสาธารณสุขซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่ดูแลเรื่องการสาธารณสุข ตลอดจนสุขภาพอนามัยของประชาชนโดยตรง ได้มีแนวคิดในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพของประชาชนให้เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจนสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในปัจจุบัน โดยการบูรณาการการมีส่วนร่วมทั้งประชาชนและหน่วยงานต่างๆทั้งภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อส่งเสริม สนับสนุนให้เกิดการสร้างสุขภาพที่ดีของประชาชน
ประเทศไทยจากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุข คาดว่าจะมีผู้มีภาวะความดันโลหิตสูงและน้ำตาลในเลือดสูง ประมาณ ๑๐ ล้านคน ซึ่ง ๗๐ % ของคนกลุ่มนี้ ไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะดังกล่าว ทำให้ไม่ได้รับการรักษาหรือคำแนะนำในการการปฏิบัติตนอย่างถูกต้อง เหมาะสม อันจะนำไปสู่การเกิดโรคแทรกซ้อนมากมาย อาทิ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง อัมพฤกษ์ อัมพาต โรคหลอดเลือดสมองตีบ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ซึ่งอาจร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ ประกอบกับนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขที่มุ่งเน้นให้คนไทยห่างไกลจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง(NCD)
จากการดำเนินงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทั้ง ๖ ชุมชน ในเขตรับผิดชอบของศูนย์สุขภาพชุมชนใจกลางเมือง ได้ดำเนินการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น ตรวจวัดความดันโลหิต เจาะน้ำตาลปลายนิ้วปี ๒๕๖๗ พบว่า กลุ่มเป้าหมายอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป จำนวน ๓,๔๑๒ คน ได้รับคัดกรองสุขภาพจำนวน ๓,๑๑๖ คน คิดเป็น ๙๑.๓๒% พบกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคเรื้อรัง จำนวน ๓๕๗ คน คิดเป็น ๑๒.๔๘ % มีกลุ่มป่วยโรคเบาหวาน จำนวน ๖๕๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๒๑.๑๒ กลุ่มป่วยโรคความดันโลหิตสูง จำนวน ๑,๒๖๔ คน คิดเป็นร้อยละ ๓๙.๔๖ กลุ่มป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง จำนวน ๕๘๔ คน คิดเป็นร้อยละ ๑๘.๒๘
ในการนี้ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทั้ง ๖ ชุมชน ได้แก่ ชุมชนดอนรัก สวนหมาก เมืองเก่า รพ.สงขลาเก่า บ้านบน และชุมชนมัสยิดบ้านบน เห็นความสำคัญที่จะคัดกรองสุขภาพประชาชนรวมถึงสุขภาพของพระวัดในเขตรับรับผิดชอบศูนย์สุขภาพชุมชนใจกลางเมือง เพื่อให้ประชาชนในชุมชนได้ทราบสุขภาวะของตนเอง ได้รับคำแนะนำในการปฏิบัติตัวอย่างถูกต้อง เหมาะสม เพื่อป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังรายใหม่ และสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป
ปัญหาโรคไม่ติดต่อ เช่นโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคมะเร็งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในปัจจุบันซึ่งทั่วโลกให้ความสำคัญกับการจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมากขึ้นเนื่องจากสภาวะความเป็นอยู่ วิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปและพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้องของประชาชน ปัญหากลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในพื้นที่ศูนย์สุขภาพชุมชนสมิหลา พบว่าโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เป็นปัญหาที่สำคัญของตำบล โดยพบว่าจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ขึ้นทะเบียนมีจำนวน 116 คน คิดเป็นร้อยละ 14.42% และจำนวนผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ขึ้นทะเบียนมีจำนวน 409 คน คิดเป็นร้อยละ 50.84% และพบว่าผู้ป่วยโรคเรื้อรังมีโรคร่วมหลายโรคจำนวน 279 คน คิดเป็นร้อยละ 34.70% การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทุกระดับ รวมทั้งประชาชนอย่างจริงจัง จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรค ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นรวมถึงภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดกับผู้ป่วยที่ขาดการดูแลอย่างต่อเนื่อง แกนนำอาสาสมัครสาธารณสุขเขตรับผิดชอบศูนย์สุขภาพชุมชนสมิหลาจึงได้จัดทำโครงการคัดกรองและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังประจำปี 2567ขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายดังกล่าวได้รับการคัดกรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง มีพฤติกรรมสุขภาพที่ดี สามารถดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสมครอบครัว ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพแบบยั่งยืนและมุ่งหวังในการที่จะเสริมสร้างสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ให้ดียิ่งขึ้น
| วัตถุประสงค์ | ตัวชี้วัด | ขนาดปัญหา | เป้าหมาย 1 ปี | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน | ร้อยละของประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวานลดลง |
18.00 | |
| 2 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง | ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูงลดลง |
24.00 | |
| 3 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) | ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) ลดลง |
6.00 | |
| 4 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูก | ร้อยละของประชาชนที่มีป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกลดลง |
1.90 | |
| 5 | เพื่อแก้ปัญหาผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย | ร้อยละของผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย ลดลง |
2.00 |
| แนวทาง | วิธีการสำคัญ | |
|---|---|---|
| 1 | การปรับเปลี่ยนระบบบริการสุขภาพ |
|
| 2 | การพัฒนาทักษะส่วนบุคคลและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม |
|
| 3 | การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ |
|
| 4 | การสร้างระบบกลไก | การสร้างแกนนำต้นแบบด้านเสร้างเสริมสุขภาพ |
| 5 | การสร้างกติกาหรือนโยบายสาธารณะชุมชน |
|
| ชื่อโครงการย่อย | ประเภท | ผู้รับผิดชอบ | งบประมาณที่ตั้งไว้ (บาท) | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | โครงการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชุมชนพาณิชย์สำโรง | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชุมชนพาณิชย์สำโรง | 56,400.00 | |
| 2 | โครงการสุขภาพดี มีสุข ลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชุมชนบาลาเซาะห์ | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชุมชนบาลาเซาะห์ | 53,815.00 | |
| 3 | โครงการคัดกรอง ป้องกัน รู้ทันโรคเรื้อรัง ชุมชนพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชุมชนศาลาหัวยาง | 51,700.00 | |
| 4 | โครงการตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน – ความดันโลหิตสูงในชุมชน ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชุมชนร่วมใจพัฒนา | 51,945.00 | |
| 5 | โครงการคัดกรอง ป้องกัน โรค NCD ชุมชนสมหวัง | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชุมชนสมหวัง | 55,400.00 | |
| 6 | โครงการอสม.ห่วงใย ใส่ใจร่วมคัดกรอง ๖ ชุมชน เขตศูนย์สุขภาพชุมชนใจกลางเมือง | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ศูนย์สุขภาพชุมชนใจกลางเมือง | 62,050.00 | |
| 7 | โครงการคัดกรองและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชุมชนในเขตพื้นที่ศูนย์สุขภาพชุมชนสมิหลา | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชุมชนไทรงาม | 51,100.00 | |
| 8 | โครงการการสร้างเสริมสุขภาพโรคเรื้อรัง ชมรมเฟื่องฟ้า ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชมรมเฟื่องฟ้า ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ | 32,200.00 | |
| 9 | โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การปฏิบัติตัวของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชมรมบานไม่รู้โรย | 93,500.00 | |
| 10 | โครงการพัฒนาแกนนำสุขภาพด้านโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชมรมราชาวดี | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชมรมราชาวดี | 32,200.00 | |
| 11 | โครงการส่งเสริมการจัดการสุขภาพแบบองค์รวม ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง | 38,950.00 | |
| 12 | โครงการส่งเสริมสุขภาพปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดโรค และชะลอความเสื่อมของไตในผู้ป่วยคลินิกโรคเรื้อรัง ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ เทศบาลนครสงขลา | 32,450.00 | |
| 13 | โครงการบูรณากาการรดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ครอบคลุมทั้ง 5 มิติสุขภาพในทุกกลุ่มวัย ของศูนย์สุขภาพชุมชนพาณิชย์สร้างสุข | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | ศูนย์สุขภาพชุมชนพาณิชย์สร้างสุข | 223,550.00 | |
| 14 | โครงการส่งเสริมการจัดการสุขภาพแบบองค์รวม ศูนย์สุขภาพชุมชนกุโบร์รวมใจ | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | ศูนย์สุขภาพชุมชนกุโบร์รวมใจ โรงพยาบาลสงขลา | 64,450.00 | |
| 15 | โครงการเฝ้าระวังโรคเรื้อรังในชุมชน ประชาชนปลอดภัยจากยาอันตราย | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | ศูนย์สุขภาพชุมชนชลาทัศน์ | 29,140.00 | |
| 16 | โครงการเฝ้าระวังโรคเรื้อรังในชุมชนโดยการส่งเสริมการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ป่วย | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | ศูนย์สุขภาพชุมชนใจกลางเมือง | 11,370.00 |