กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ในช่วง 1,000 วันแรกของชีวิต ซึ่งนับตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิในครรภ์มารดาจนถึงอายุ 2 ปี มีความสำคัญอย่างมากต่อคุณภาพชีวิตของเด็ก เนื่องจากเป็นช่วงที่โครงสร้างสมองมีการพัฒนาสูงสุดทั้งการสร้างเซลล์สมองและการเชื่อมโยงระหว่างเซลล์สมองเกิดเป็นโครงข่ายเส้นใยประสาทนับล้านโครงข่าย เป็นผลให้เพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารระหว่างเซลล์สมอง ทำให้เด็กมีความสามารถในการเรียนรู้จดจำ นอกจากนี้ การเจริญเติบโตด้านร่างกายเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วเช่นกัน ส่วนสูงของเด็กที่อายุ 2 - 3 ปี ถือเป็น proxy indicator ของสุขภาพผู้ใหญ่และเป็นทุนมนุษย์ (Human capital) อีกทั้งยังเป็นช่วงของการสร้างอวัยวะต่างๆ ส่งผลต่อระบบภูมิต้านทานโรคระบบเผาพลาญ ระบบทางเดินอาหาร ของร่างกายให้สมบูรณ์ จากการศึกษาวิจัยในต่างประเทศ พบว่า สภาวะแวดล้อมโดยเฉพาะโภชนาการในช่วง 1,000 วันแรกของชีวิต มีความสำคัญมากถึงร้อยละ 80 ต่อการกำหนดภาวะสุขภาพไปตลอดชีวิต ในขณะที่ปัจจัยด้านพันธุกรรมที่ได้รับจากพ่อแม่มีส่วนกำหนดเพียงร้อยละ 20 เท่านั้น หากในช่วง 1,000 วัน ได้รับอาหารน้อยไปส่งผลให้ทารกในครรภ์และเด็กอายุ 0 - 2 ปี เจริญเติบโตไม่ดี คลอดออกมามีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม มีภาวะเตี้ย เด็กกลุ่มนี้จะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ ตามทฤษฎีโปรแกรมการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์มารดาและในเด็กปฐมวัยช่วงตอนต้นของชีวิต (Fetal programming) ของ David Barker นายแพทย์ชาวอังกฤษและนักระบาดวิทยา ในทางตรงกันข้าม หากได้รับอาหารมากเกินไป ทารกในครรภ์จะมีน้ำหนักมากกว่า 4,000 กรัม ทารกกลุ่มนี้จะเติบโตเป็นเด็กอ้วน ผู้ใหญ่อ้วน ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเช่นเดียวกันกระทรวงสาธารณสุขจึงมีนโยบายให้ขับเคลื่อนงานมหัศจรรย์ 1,000 วันแรกของชีวิตทั่วประเทศใน ปี 2561 และมอบหมายให้กรมอนามัยขับเคลื่อนงานด้วยการวางรากฐานตั้งแต่ 1,000 วันแรกของชีวิต โดยให้ความสำคัญกับโภชนาการที่ดีตั้งแต่ทารกในครรภ์มารดาจนถึงอายุ 2 ปี ซึ่งให้ผลที่คุ้มค่ามากกว่าช่วงวัยอื่น ๆ ร่วมกับอาหาร/เครื่องดื่มสะอาดปลอดภัย การดูแลสุขภาพช่องปาก การกอด การเล่น การนอน การอ่านเล่านิทาน เป็นผลให้เด็กมีการเจริญเติบโตเต็มศักยภาพ (Full Potential Growth) สูงดีสมส่วน ฟันไม่ผุ ระดับเชาวน์ปัญญาดี พัฒนาการเรียนรู้และการเข้าสังคม จึงเป็นโอกาสทองในการพัฒนาเด็กให้มีสุขภาพและศักยภาพที่ดีในอนาคต ทั้งนี้ ได้แบ่งกลุ่ม เป้าหมายในช่วง 1,000 วันแรกของชีวิตออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) หญิงตั้งครรภ์ (270 วัน) 2) เด็กอายุ 0 - 6 เดือน (180 วัน) 3) เด็กอายุ 6 เดือน - 2 ปี (550 วัน) ซึ่งจะวางระบบการดูแลที่ต่อเนื่องตั้งแต่ทารกอยู่ในครรภ์มารดาจนถึงอายุ 2 ปี ทั้งนี้หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร มารดาหลังคลอด 6 สัปดาห์ และเด็กแต่ละคนต้องได้รับบริการตามชุดกิจกรรมพื้นฐานที่สำคัญเพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร มารดาหลังคลอด 6 สัปดาห์ และเด็กได้รับสารอาหารครบถ้วนเพียงพอ มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ จากสถานการณ์ผลการดำเนินงานด้านอนามัยแม่และเด็กของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งพลา ในปี 2565 พบว่ามีประเด็นที่เกี่ยวข้อง 9 ประเด็นที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาสุขภาพเด็กในพื้นที่ ดังนี้ 1.หญิงตั้งครรภ์ฝากครรภ์ครั้งแรกก่อนอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ คิดเป็นร้อยละ 90.48 (HDC 2565) 2.หญิงตั้งครรภ์ฝากครรภ์ครบ 5 ครั้งตามเกณฑ์ คิดเป็นร้อยละ85.71( HDC 2565)
3.หญิงตั้งครรภ์มีภาวะโลหิตจาง ร้อยละ 20 ( HDC 2565)
4. หญิงตั้งครรภ์ได้รับยาเม็ดไอโอดีนและรับประทานทุกวัน ร้อยละ 90.48 5 เด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักตัวน้อยกว่า 2,500 กรัม ร้อยละ 0( HDC 2565)
6. เด็กแรกคลอดกินนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย 6 เดือนร้อยละ 16.67 (HDC)
7. การได้รับยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก ในเด็ก ร้อยละ 98.95( 2560 )
8. เด็ก 0-2 ปี มีพัฒนาการสมวัยร้อยละ 49.15 พบพัฒนาการล่าช้าร้อย 33.59 9 .เด็กอายุ 0-2 ปี สูงดีสมส่วน ร้อยละ63.33

    ดั้งนั้น เงื่อนไขสำคัญที่นำไปสู่ความสำเร็จคือ การบูรณาการและการทำงานร่วมกันของภาคีเครือข่ายที่ เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดูแลสุขภาพหญิงตั้งครรภ์และเด็กจนถึงอายุ ๒ ปี บรรลุตามวัตถุประสงค์ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งพลา จึงได้จัดทำโครงการมหัศจรรย์ 1000 วัน ครรภ์คุณภาพ ปี พ.ศ 2566 ขึ้น