กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"คัดกรองความผิดปกติสายตาและแก้ไขปัญหาการมองเห็นไม่ชัดในกลุ่มผู้สูงอายุ เทศบาลนครหาดใหญ่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครหาดใหญ่ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
คัดกรองความผิดปกติสายตาและแก้ไขปัญหาการมองเห็นไม่ชัดในกลุ่มผู้สูงอายุ เทศบาลนครหาดใหญ่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568

บทคัดย่อ

โครงการ " คัดกรองความผิดปกติสายตาและแก้ไขปัญหาการมองเห็นไม่ชัดในกลุ่มผู้สูงอายุ เทศบาลนครหาดใหญ่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L7258-01-09 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มกราคม 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 457,100.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครหาดใหญ่ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

หลักการและเหตุผล
          ในปัจจุบันสังคมไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ หรือภาวะ “ประชากรสูงวัย” อย่างเต็มรูปแบบ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร อันเนื่องมาจากการลดลงของภาวะเจริญพันธุ์ และในเวลาเดียวกันคนไทย ก็มีอายุยืนยาวขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยจากข้อมูลสถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย ในปีพ.ศ. 2566 ข้อมูลจากกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย พบว่า ประเทศไทยมีประชากรผู้สูงอายุ อายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ 19.68 คิดเป็น 1 ใน 5 ของจำนวนประชากรทั้งประเทศ หรือประมาณ 13 ล้านคน ของประชากรไทยทั้งประเทศ 66,057,967 คน สถานการณ์ผู้สูงอายุจังหวัดสงขลา ปีพ.ศ. 2566 จังหวัดสงขลามีประชากรทั้งสิ้นจำนวน 1,154,543 คน มีประชากรผู้สูงอายุจำนวน 217,389 คน คิดเป็นร้อยละ 18.83 ของประชากรทั้งหมด และข้อมูลจากสำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาลนครหาดใหญ่ ณ วันที่ 11 มิถุนายน 2567 เทศบาลนครหาดใหญ่ มีประชากรทั้งสิ้น 142,502 คน มีจำนวนประชากรผู้สูงอายุ 60 ปี ขึ้นไป จำนวน 28,710 คน คิดเป็นร้อยละ 20.14 ของประชากรทั้งหมด ทำให้เกิดผลกระทบต่อการใช้ทรัพยากรต่างๆ ทั้งในด้านสังคมและสุขภาพ ซึ่งเป็นสาเหตุให้ไม่สามารถทำกิจกรรมได้และถือว่ามีปัญหาภาวะทุพพลภาพระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นทางด้านร่างกาย สภาพสายตา และอื่นๆ
          พระราชบัญญัติประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 ได้เน้นหลักการสร้างเสริมสุขภาพนำการรักษา      อีกทั้งสนับสนุนการสร้างแนวนโยบายให้ประชาชนเข้าถึงบริการอย่างเสมอภาคและเท่าเทียมกัน รวมถึงให้ทุกภาคส่วน          ทั้งภาครัฐ เอกชน องค์กร หน่วยงานต่างๆ ได้มีส่วนร่วมในการช่วยเสริมสร้างสุขภาพ ประกอบกับกระทรวงสาธารณสุข บูรณาการความร่วมมือในด้านสาธารณสุขกับ 19 หน่วยงาน เพื่อมอบของขวัญปีใหม่แก่ผู้สูงอายุ ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบกำหนดนโยบายของขวัญปีใหม่ 2566 เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลอย่างเป็นระบบและทั่วถึง ประกอบด้วย การคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุ การคัดกรองสายตาและแก้ไขปัญหาการมองเห็นไม่ชัด การมอบวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นแก่ การใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ ได้แก่ แว่นตา ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ แผ่นรองซับ แผ่นเสริมซึมการขับถ่ายฟันเทียมและรากฟันเทียม ผ่านการสนับสนุนงบประมาณภายใต้กองทุนต่าง ๆ รวมไปถึงการจัดบริการคลินิกผู้สูงอายุในสถานบริการทุกระดับให้ผู้สูงอายุมีสิทธิการรักษาพยาบาลในโรงพยาบาลทั้งแบบผู้ป่วยนอก ผู้ป่วยใน ประกอบกับหนังสือกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ที่ มท 0819.2/ว 430 ลงวันที่ 31 มกราคม 2566 เรื่อง ขอความร่วมมือแจ้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้าร่วมดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ขับเคลื่อนบริการแว่นตาสำหรับผู้สูงอายุตามนโยบายมอบของขวัญปีใหม่ ปี 2566 และหนังสือสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ที่ สปสช.2.73/2482 ลงวันที่ 13 มกราคม 2566 เรื่อง ขอความร่วมมือแจ้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้าร่วมดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ขับเคลื่อนบริการแว่นตาสำหรับผู้สูงอายุตามนโยบายมอบของขวัญปีใหม่ ปี 2566 เทศบาลนครหาดใหญ่เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่อยู่ใกล้ชิดกับประชาชนมีภารกิจหน้าที่ในการส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรมการดำเนินงานในด้านต่าง โดยเฉพาะการบริการด้านสาธารณสุข โดยมุ่งเน้นภารกิจการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ฟื้นฟูสมรรถภาพ และรักษาพยาบาลครอบคลุมทุกมิติ อีกทั้งเป็นไปตามอำนาจหน้าที่ตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ.2496 และแก้ไขเพิ่มเติมจนถึงปัจจุบัน มาตรา 53 (1) กิจการตามที่ระบุไว้ใน มาตรา 50 (7) ส่งเสริมการพัฒนาสตรี เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุ คนพิการ และมาตรา 56 (3) กิจการอย่างอื่นซึ่งจำเป็นเพื่อการสาธารณสุข พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  พ.ศ.2542 มาตรา 16 (19) การสาธารณสุข การอนามัยครอบครัว และการรักษาพยาบาล
สำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครหาดใหญ่ ได้เล็งเห็นความสำคัญของผู้สูงอายุ
โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหาทางสายตา ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่สายตาสั้น สายตายาว สายตาเอียง ดวงตาประกอบด้วยส่วนที่มองเห็นจากภายนอก และส่วนที่อยู่ภายใน เช่นคิ้ว ขนตา เปลือกตา ต่อมน้ำตา และท่อระบายน้ำตา เบ้าตา เยื่อบุตา กระจกตา ตาขาว ม่านตา แก้วตา จอตา และประสาทตา กล้ามเนื้อกลอกตาและสารน้ำในดวงตามีตัวรับความรู้สึกชนิดต่าง ๆ ที่ไวต่อแสง ระบบประสาทจะนำสัญญาณความรู้สึกที่ได้รับเข้าสู่สมองและสมองทำหน้าที่แปลความหมายของภาพที่มองเห็น ความลึก หรือความสามารถในการบอกมิติและความสามารถในการป้องกันตนเอง ดวงตายังมีขบวนการป้องกันอันตรายหรือการตอบสนองต่อสิ่งเร้าของระบบการมองเห็น (รีเฟล็กซ์) หากสุขภาพดวงตาเสียไปจะทำให้ไม่สามารถดำรงชีวิตได้ตามปกติ ต้องพึ่งพาผู้อื่นและเป็นภาวะในการดูแลของครอบครัวและสังคม ดังนั้น จึงต้องมีวิธีการดูแลสุขภาพดวงตา ก่อนอื่นต้องสังเกตว่าตนเองมีอาการเหล่านี้ที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคตาหรือไม่ ได้แก่ ตามัวตลอดเวลาหรือชั่วคราว ตาสู้แสงไม่ได้ มองเห็นจุดหรือเส้นสีดำๆ ลอยไปมา ตาบอดกลางคืน มองเห็นแสงวาบ มองเห็นภาพซ้อน เห็นแสงสีรุ้งรอบดวงไฟ ปวดตา คันตา และตาแดง หากพบอาการดังกล่าวต้องรีบไปพบจักษุแพทย์ทันที ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญต่อการมองเห็นและเป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับมนุษย์ทุกคน เนื่องจากทำให้ การปฏิบัติทุกอย่างเกิดความสะดวก ถูกต้อง และเป็นรูปธรรมได้อย่างชัดเจน สิ่งที่ทำให้มนุษย์มองเห็นก็คือ ดวงตา และประสาทตา ซึ่งปัญหาที่เกี่ยวข้องกับระบบสายตามีหลายชนิด ได้แก่ สายตาสั้น สายตายาว สายตาเอียง เหล่านี้สามารถแก้ไขได้โดยการสวมใส่แว่นสายตาที่เหมาะสม จากเหตุผลและปัญหาดังกล่าว สำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครหาดใหญ่ จึงได้จัดทำโครงการคัดกรองความผิดปกติสายตาและแก้ไขปัญหาการมองเห็นไม่ชัดในประชาชนกลุ่มผู้สูงอายุพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 ขึ้น

สถานการณ์

วัตถุประสงค์โครงการ

1. วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่ได้รับการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นและคัดกรองความผิดปกติด้านการมองเห็น 2. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่พบความผิดปกติโรคทางตา เช่น โรคตาต้อกระจก ตาต้อหิน ตาต้อเนื้อ ฯลฯ ได้รับการตรวจวินิจฉัยจากจักษุแพทย์ เพื่อส่งต่อรับการรักษาตามสิทธิบัตร 3. เพื่อแก้ไขปัญหาด้านสายตาให้ประชาชนกลุ่มผู้สูงอายุที่มีความผิดปกติทางสายตาสามารถมองเห็นได้ดีขึ้น 4. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มผู้สูงอายุได้รับความรู้ในการดูแลสุขภาพตา การใช้สายตาอย่างถูกวิธี

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. อบรมให้ความรู้ อสม. ในการตรวจคัดกรอง
2. ตรวจคัดกรอง /ให้สุขศึกษา/ตรวจวัดสายตาโดยจักษุแพทย์ นักทัศนมาตร/พยาบาลวิชาชีพ /เจ้าหน้าที่สาธารณสุข
3. พิธีมอบแว่นสายตา สำหรับผู้สูงอายุที่ประสบปัญหาด้านการมองเห็นไม่ชัด

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1. สามารถแก้ไขปัญหาทางสายตาให้กับประชาชนกลุ่มผู้สูงอายุให้มองเห็นได้ดีขึ้น สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
2. ผู้มีปัญหาด้านสายตาได้รับการส่งต่อเพื่อรักษาที่ถูกต้องทันท่วงที

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น