โครงการชุมชนสุขภาพดี (Wellness District Health)
โครงการ
" โครงการชุมชนสุขภาพดี (Wellness District Health) "
ตำบลบ้านหาร อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางสาวยุฑามาส วันดาว
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลบ้านหาร อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L5211-01-03 เลขที่ข้อตกลง 06/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการชุมชนสุขภาพดี (Wellness District Health) จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลบ้านหาร อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลบ้านหาร ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการชุมชนสุขภาพดี (Wellness District Health)
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการชุมชนสุขภาพดี (Wellness District Health) " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลบ้านหาร อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L5211-01-03 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มกราคม 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 26,600.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลบ้านหาร เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม ทำให้ประชาชน คนไทยใช้ชีวิตแบบรีบเร่งและแข่งขันมากขึ้นและให้ความสำคัญกับการทำงานเพื่อหารายได้มาตอบสนองต่อความต้องการ สร้างให้เกิดความเครียดและไม่ใส่ใจในการดูแลด้านสุขภาพที่ถูกต้องนำมาซึ่งพฤติกรรมบางอย่างที่ส่งผลกระทบทางด้านลบต่อสุขภาพ เช่น การรับประทานอาหารนอกบ้าน ทำให้พฤติกรรมการบริโภคเปลี่ยนไป นิยมบริโภคโปรตีนและไขมันสูง และนิยมซื้ออาหารสำเร็จรูปหรือกึ่งสำเร็จรูปรับประทานผักและผลไม้ไม่เพียงพอ นิยมบริโภคเนื้อสัตว์ ขาดการ ออกกำลังกายการสูบบุหรี่การดื่มสุรามากเกินไป พฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ ดังกล่าวส่งผลถึงปัญหาสุขภาพและภาวการณ์เกิดโรคเรื้อรังหลายชนิดที่สำคัญตามมา ได้แก่ ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และหลอดเลือด อัมพาต อัมพฤกษ์ ภาวะวิตกกังวลและความเครียด รวมถึงโรคมะเร็ง ซึ่งโรคหรืออาการต่างๆ ดังกล่าว เป็นโรคหรืออาการเรื้อรังที่เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ เป็นสาเหตุการเจ็บป่วยและเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของประเทศ และมีแนวโน้มของปัญหาที่รุนแรงมากขึ้น อีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในปัจจุบัน คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากสารเคมี โดยในอำเภอบางกล่ำมีสถานประกอบการที่มีการใช้สารเคมีอันตรายประมาณ 20 แห่ง นอกจากสารเคมีในภาคอุตสาหกรรมแล้ว สารกำจัดศัตรูพืชก็เป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตทางการเกษตร เนื่องจากช่วยลดความเสี่ยงในเรื่องของความเสียหายจากศัตรูพืช ทำให้ผลผลิตทางเกษตรกรรมเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะคุณภาพและความสวยงามของสินค้า ซึ่งผู้บริโภคส่วนใหญ่ให้ความสำคัญ แต่การใช้สารเคมีทางการเกษตรก็มีโทษเช่นเดียวกัน โดยการใช้สารเคมีแต่ละครั้ง หากใช้ไม่ถูกวิธีหรือป้องกันไม่เพียงพอ ก็จะทำให้สารพิษเข้าสู่ร่างกายและเกิดการสะสมในระยะยาว จนเมื่อสะสมในปริมาณมากพอก็จะแสดงอาการออกมา อีกทั้งยังทำให้เกิดสารพิษตกค้างในผลผลิต ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภคในวงกว้าง (Christos A. Damalas and Ilis G.Eleftherohorinos, 2011,p.1403) การเจ็บป่วยจากการใช้สารเคมีเพื่อกำจัดศัตรูพืชไม่เพียงส่งผลกระทบทางสุขภาพของเกษตรกรเฉพาะเพียงกลุ่มเดียว แต่ยังส่งผลกระทบต่อกลุ่มผู้บริโภคอีกด้วย รวมถึงสารเคมีทางการเกษตรนอกจากจะปนเปื้อนในพืช ผัก ผลไม้ และยังเกิดการสะสมในสิ่งแวดล้อม การพัฒนาเมืองต้นแบบสุขภาพ (Healthy Cities MODELs) “เมืองสุขภาพดี วิถีชุมชน คนอายุยืน” โดยแนวคิดเมืองสุขภาพดี คือเมืองที่เอื้อให้ผู้คนมีคุณภาพชีวิตที่ดี จากสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ตอบสนองความต้องการพื้นฐาน เปิดโอกาสให้คนมีปฏิสัมพันธ์จากการทำกิจกรรมร่วมกัน ซึ่ง Healthy Cities MODELs ประกอบด้วย 7 ดี คือ กินดี อยู่ดี อารมณ์ดี สติปัญญาดี สิ่งแวดล้อมดี สังคมดี และระบบบริการสุขภาพที่ดี เพื่อให้งานด้านสาธารณสุขเข้าถึงชุมชน ยกระดับคุณภาพชีวิต ลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน ลดการเจ็บป่วยด้วยโรค NCDs และรองรับประชากรสูงอายุที่เพิ่มมากขึ้น ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ องค์กรชุมชน ผู้นำชุมชนและอาสาสมัครสาธารณสุข ตลอดจนประชาชนทั่วไปในพื้นที่ให้เข้ามามีส่วนร่วมและตระหนักในการแก้ปัญหาร่วมกัน เพื่อให้ชุมชนเกิดความตระหนัก และมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา ก่อให้เกิดการพัฒนาจนสามารถพึ่งพาตนเองได้แบบยั่งยืน สนับสนุนให้เกิดแกนนำเครือข่ายรักษ์สุขภาพและสิ่งแวดล้อมในชุมชนโดยเริ่มต้นจากตนเองในการเปลี่ยนแปลงและมีความเข้าใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคและการดำเนินชีวิตและจะได้นำองค์ความรู้ไปปรับใช้ให้คนในครอบครัวและชุมชนมีสุขภาพดีบนพื้นฐานแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงตั้งแต่ระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชนแบบยั่งยืนต่อไป
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อพัฒนาสู่เมืองต้นแบบ (Healthy Cities MODELs)
- เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจให้กับประชาชนในเรื่องพฤติกรรมสุขภาพ การใช้สารเคมี และภัยสุขภาพจากสารเคมี
- เพื่อส่งเสริมการผลิตอาหารที่ปลอดภัย การผลิตเกษตรอินทรีย์หรือเกษตรปลอดสารพิษ
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- เกิดพื้นที่ต้นแบบดำเนินงานตามเกณฑ์“เมืองสุขภาพดี วิถีชุมชน คนอายุยืน” ประชาชนเป้าหมายในพื้นที่ ตำบลบ้านหาร ได้รับการตรวจสารเคมีในเลือด ร้อยละ 100
- ประชาชน เกษตรกร มีความรู้ ความเข้าใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ การป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสารเคมีต้องห้ามตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขและการล้างผัก ผลไม้เพื่อลดสารปนเปื้อนที่ถูกวิธี
- เกิดแหล่งเรียนรู้เส้นทางสุขภาพในชุมชน และสามารถพัฒนาสู่พื้นที่ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในอนาคต และ เกิดต้นแบบ Healthy city Model
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ตำบลบ้านหารได้รับการคัดกรองและตรวจหาสารเคมีกำจัดศัตรูพิชตกค้าง จำนวน 50 คน คิดเป็นร้อยละ 100
- คะแนนเฉลี่ยก่อน-หลัง ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และการล้างผัก ผลไม้เพื่อลดสารปนเปื้อนสารเคมี (คะแนนเต็ม 20 คะแนน) ก่อนการอบรมให้ความรู้ คะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 14.50 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 72.50 (n=50 คน) หลังการอบรมให้ความรู้ คะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 18.24 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 91.25 (n=50 คน)
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อพัฒนาสู่เมืองต้นแบบ (Healthy Cities MODELs) ตัวชี้วัด : |
|
|||
| 2 | เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจให้กับประชาชนในเรื่องพฤติกรรมสุขภาพ การใช้สารเคมี และภัยสุขภาพจากสารเคมี ตัวชี้วัด : |
|
|||
| 3 | เพื่อส่งเสริมการผลิตอาหารที่ปลอดภัย การผลิตเกษตรอินทรีย์หรือเกษตรปลอดสารพิษ ตัวชี้วัด : |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 0 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อพัฒนาสู่เมืองต้นแบบ (Healthy Cities MODELs) (2) เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจให้กับประชาชนในเรื่องพฤติกรรมสุขภาพ การใช้สารเคมี และภัยสุขภาพจากสารเคมี (3) เพื่อส่งเสริมการผลิตอาหารที่ปลอดภัย การผลิตเกษตรอินทรีย์หรือเกษตรปลอดสารพิษ
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ