กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการบ้านไร่ เมืองสุขภาพดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.บ้านพรุ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลบ้านไร่ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการบ้านไร่ เมืองสุขภาพดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการบ้านไร่ เมืองสุขภาพดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.บ้านพรุ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา รหัสโครงการ 69-L8022-1-01 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 87,800.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลบ้านไร่ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) การสร้างสุขภาพ ถือเป็นกลยุทธ์ทางสุขภาพที่กำลังได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าจะช่วยกระตุ้นและส่งเสริมให้บุคคลเกิดพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพมากยิ่งขึ้นซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพของบุคคลช่วยลดอัตราป่วยด้วยโรคต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคอันเกี่ยวเนื่องกับวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น โรคหัวใจ และหลอดเลือด โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคเครียด และโรคมะเร็ง ฯลฯ สาเหตุที่พบอุบัติการณ์ของโรคเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากกระบวนการสร้างสุขภาพ ไม่เพียงแต่เป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการให้การศึกษาด้านสุขภาพเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการสนับสนุนด้านสิ่งแวดล้อมที่เอื้อให้เกิดผลในการปฏิบัติและสถานการณ์ในการดำรงชีวิตที่สอดคล้องกับสิ่งแวดล้อมทางวัฒนธรรม บรรทัดฐานทางสังคม สิ่งแวดล้อมทางเศรษฐกิจซึ่งก็คือการดำเนินชีวิต ซึ่งจะก่อให้เกิดภาวะสุขภาพที่สมบูรณ์ของบุคคลและชุมชนนั่นเอง แม้ระบบสุขภาพของคนไทยที่ผ่านมาจะได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องส่งผลให้สุขภาพของประชาชนในภาพรวมดีขึ้นและระบบบริการสุขภาพจะก้าวหน้ามากขึ้นแต่ยังมุ่งที่จัดบริการเพื่อการรักษาพยาบาลเป็นหลัก คำว่าสุขภาพในความหมายของคนทั่วไปกลายเป็นเรื่องของการรอให้เจ็บป่วยก่อนแล้วคอยรักษา ทำให้เสียค่าใช้จ่ายมาก แต่ให้ผลตอบแทนด้านสุขภาพต่ำกว่าควรที่เป็น นอกจากนี้แนวโน้มการเจ็บป่วยและปัญหาสุขภาพของประชาชนก็มีความซับซ้อนมากขึ้น ดังนั้นการแก้ไขด้วยวิธีคิด วิธีการ และองค์ความรู้เดิมจึงไม่เพียงพอ ถึงเวลาที่ทุกภาคส่วนของสังคมต้องมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาอย่างมีระบบด้วยการสร้างสุขภาพและด้วยภูมิปัญญาของชุมชนทั้งสังคม โดยการเน้นให้ประชาชนมีพฤติกรรมการออกกำลังกายอย่างต่อเนื่อง บริโภคอาหารสะอาดปลอดภัย ไม่ติดยาเสพติด ดำรงชีวิตในสภาพแวดล้อมที่ดี ส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ให้ความสำคัญสร้างสุขภาพและสิ่งแวดล้อมเป็นศูนย์กลางและเป็นกลไกในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้านสุขภาพสู่ประชาชน ส่งเสริมให้ประชาชนมีการออกกำลังกายและมีโภชนาการที่ดี เป็นการลดปัจจัยเสี่ยงง่ายๆด้วยต้นทุนต่ำป้องกันโรคต่างๆ เช่น โรคเรื้อรัง ไม่ให้เกิดขึ้นก่อนวัยอันควร ทำให้ประชาชนมีสมรรถภาพดี สามารถทำงานได้เต็มตามศักยภาพ ขณะเดียวกันก็เป็นการลดค่าใช้จ่ายเพื่อสุขภาพลงไปในตัวด้วย หลักสำคัญในการดูแลสุขภาพเพื่อก้าวสู่การมีสุขภาพดี คือ การให้ให้ความรู้ทางด้านโภชนาการอาหาร การออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ การดูแลสุขภาพจิตและลดพฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ จะช่วยป้องกันโรคที่กล่าวมาแล้วทั้งหมดได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคให้ถูกต้อง ดูแลน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่พอเหมาะ ควบคู่ไปกับการออกกำลังกายสม่ำเสมอ
“ผัก” มีความสำคัญ เป็นทั้งอาหารและยาสามัญประจำบ้าน สามารถสร้างความมั่นคงทางอาหาร ด้วยการปลูกผักสวนครัวข้างบ้าน ช่วยลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มรายได้ในครัวเรือน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เนื่องจากปัจจุบันนี้ผักที่วางขายตามท้องตลาดนั้นล้วนแล้วแต่มีสารปนเปื้อนซึ่งเกิดจากเกษตรกรจำนวนไม่น้อยได้นำวัตถุมีพิษ(สารเคมี)มาใช้เพื่อเร่งปริมาณผลผลิตเพื่อให้ได้จำนวนมากบางครั้งเกษตรกรใช้สารเคมีเกินคำแนะนำและเก็บเกี่ยวผลผลิตจำหน่ายก่อนระยะเวลาที่กำหนดผู้ได้รับผลกระทบโดยตรงคือผู้บริโภคจึงทำให้เกิดปัญหาต่อมนุษย์และสภาพแวดล้อม เช่น มีสารเคมีตกค้างในร่างกายมนุษย์ ทำให้เกิดความผิดปกติภายในร่างกายอาจเกิดอันตรายต่อชีวิตได้ ประกอบกับปัจจุบันการทําการเกษตร มีการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีกําจัดศัตรูพืชจํานวนมาก ซึ่งมีราคาแพงเพิ่มขึ้นทุกปีตามภาวะราคาตลาดน้ำมันโลก สารเคมีที่ใช้มีการสะสมในดิน น้ำ และผลผลิต เป็นอันตรายต่อผู้ผลิตและผู้บริโภค จึงมีความจําเป็นจะต้องปรับเปลี่ยนระบบการผลิตหรือสร้างความมั่นคงทางอาหาร ใหม่ หันมาใช้ปุ๋ยอินทรีย์ทดแทนอย่างน้อยให้ปลอดภัยต่อผู้บริโภค (อาหารปลอดสารพิษ) และพัฒนาไปสู่อาหารไร้สารพิษและเกษตรอินทรีย์อย่างยั่งยืน ปัญหาเรื่องสิ่งแวดล้อม เป็นปัญหาที่มีความสำคัญควบคู่กับการพัฒนาความเจริญก้าวหน้าซึ่งเป็นปัญหาร่วมกันของทุกประเทศ กล่าวคือ การพัฒนายิ่งรุดหน้าปัญหาคุณภาพสิ่งแวดล้อม และภาวะมลพิษก็ยิ่งก่อตัว และทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ประเทศไทยก็เป็นประเทศหนึ่งที่กำลังประสบกับปัญหาดังกล่าวอยู่ในขณะนี้ ทั้งนี้เพราะการพัฒนาเศรษฐกิจในช่วงที่ผ่านมาให้ความสำคัญกับอัตราความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยการนำเอาทรัพยากรมาใช้ประโยชน์แต่ไม่ได้มีการวางแผนการจัดการที่เหมาะสมเพื่อรองรับปัญหาที่จะเกิดขึ้น ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติที่เหลืออยู่มีสภาพเสื่อมโทรมลง ป่าไม้ถูกทำลาย เกิดอุทกภัย น้ำในแม่น้ำลำคลองเน่าเสีย เกิดมลภาวะทางอากาศ สัตว์ป่าถูกทำลาย และที่สำคัญ คือเกิดปัญหามลพิษจากขยะซึ่งเป็นเหตุสำคัญประการหนึ่งที่ก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อม และ มีผลต่อสุขภาพอนามัย มูลฝอยหรือของเสียกำลังมีปริมาณเพิ่มมากขึ้นทุกปี เพราะสาเหตุจากการเพิ่มขึ้นของประชากร การขยายตัวทางเศรษฐกิจและทางอุตสาหกรรม นับเป็นปัญหาที่สำคัญของชุมชนซึ่งต้องจัดการและแก้ไข ปริมาณกากของเสียและสารอันตราย ได้แก่ ขยะมูลฝอย สิ่งปฏิกูล และสารพิษที่ปนเปื้อนอยู่ในแหล่งน้ำ ดิน และอากาศ ตลอดจนบางส่วนตกค้างอยู่ในอาหาร ทำให้ประชาชนทั่วไปเสี่ยงต่ออันตรายจากการเป็นโรคต่าง ๆ เช่น โรคมะเร็ง และ โรคผิดปกติทางพันธุกรรม เป็นต้น
ดังนั้น กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมเทศบาลตำบลบ้านไร่ ซึ่งได้รับนโยบายจากผู้บริหารให้ดำเนินงานโดยการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วนในการส่งเสริมสุขภาพ สร้างความมั่นคงทางอาหาร ส่งเสริมการผลิตและบริโภคผักปลอดสารพิษ สิ่งแวดล้อมยั่งยืน ร่วมป้องกันปัญหายาเสพติด จึงได้จัดทำโครงการบ้านไร่เมืองสุขภาพดี ขึ้น

สถานการณ์

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เกิดความตระหนักเห็นความสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและสร้างสุขภาพที่ดีของตนเองและครอบครัว
2. เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ในการผลิตและบริโภคผักปลอดสารพิษ ซึ่งเป็นการสร้างความมั่นคงทางอาหาร
3. เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้การจัดการสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม
4. เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เรื่องยาเสพติดและร่วมป้องกัน แก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. ประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงาน
2. กิจกรรมประชาสัมพันธ์
3. กิจกรรมส่งเสริมการออกกำลังกาย ออกกำลังกายทุกวันศุกร์ สัปดาห์ที่ 1-3 ของเดือน เวลา 15.00-16.30 น.
4. กิจกรรมตลาดนัดสีเขียว
5. กิจกรรม Big Cleaning
6. กิจกรรม “มหกรรมบ้านไร่ เมืองสุขภาพดี”
7. ขายผัก ผลไม้ อาหาร ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ทุกวันศุกร์ สัปดาห์ที่ 1-3 ของเดือน เวลา 08.00-12.00 น.
8. ทำความสะอาด เก็บขยะ ปรับปรุงภูมิทัศน์ ทุกวันศุกร์สุดท้ายของเดือน เวลา 16.00-16.30 น.

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ประชาชนมีความรู้เกิดความตระหนักเห็นความสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและสร้างสุขภาพที่ดีของตนเองและครอบครัว
2. ประชาชนมีความรู้ในการผลิตและบริโภคผักปลอดสารพิษ ซึ่งเป็นการสร้างความมั่นคงทางอาหาร
3. ประชาชนมีความรู้การจัดการสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม
4. ประชาชนมีความรู้เรื่องยาเสพติดและร่วมป้องกัน แก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น