กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่ระยะสงบ (DM Remission)ปี2569 จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลยะหา อำเภอยะหา จังหวัดยะลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ยะหา ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่ระยะสงบ (DM Remission)ปี2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่ระยะสงบ (DM Remission)ปี2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลยะหา อำเภอยะหา จังหวัดยะลา รหัสโครงการ 69-L4150-01-06 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 35,015.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ยะหา เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

โรคเบาหวาน เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เป็นปัญหาสุขภาพของประเทศไทยและทั่วโลก จากข้อมูล IDF Diabetes Atlas พบว่า ทั่วโลกมีผู้ป่วยเบาหวาน 537 ล้านคนในปี 2567 และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 783 ล้านคนภายในปี 2588 ประเทศไทยมีป่วยเบาหวานประมาณ 6.36 ล้านคนในปี 2567 ซึ่งเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยเบาหวานหากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่องภายใต้การดูแลของแพทย์และทีมสหสาขาวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งไม่ได้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงที่สำคัญ อาจส่งผลให้โรคเบาหวานทวีความรุนแรงขึ้น อีกทั้งยังอาจนำไปสู่การเกิดโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น โรคหัวใจ ภาวะแทรกซ้อนทางตา ไต ปลายประสาท และเท้า ได้ หรืออาจเกิดภาวะแทรกซ้อนแบบเฉียบพลันและ แบบเรื้อรังอันนำไปสู่ความพิการและเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ปัจจุบันมีการรักษาที่สามารถช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับต่ำกว่าเกณฑ์วินิจฉัยโรคเบาหวานโดยไม่ต้องใช้ยา (HbA1c < 6.5%) และคงอยู่อย่างน้อย 3 เดือน โดยไม่ต้องใช้ยาเพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือดเรียกภาวะนี้ว่า diabetes remission หรือโรคเบาหวานระยะสงบ ซึ่งจะช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน และลดภาระทางเศรษฐกิจได้อย่างมาก ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ส่วนมากมีภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกิน จากหลักฐานทางวิชาการในปัจจุบันพบว่าการลดน้ำหนักร้อยละ 10-15 ของน้ำหนักตัวจะช่วยให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบได้ ซึ่งการลดน้ำหนักจะลดปริมาณไขมันในตับและตับอ่อนส่งผลให้ลดการดื้ออินซูลินของตับลดลงและฟื้นคืนการทํางานของเบต้าเซลล์ในตับอ่อนจึงสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้กลับมาอยู่ในระดับปกติหรือใกล้เคียงปกติได้ การลดน้ำหนักได้โอกาสเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบเป็นไปได้มากขึ้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลากอเป็นสถานบริการปฐมภูมิที่เน้นการให้บริการ 4 มิติ ที่มีคุณภาพและตอบสนองความต้องการประชาชน ปัญหาสุขภาพโรคเบาหวาน เป็นโรคที่ก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนมากเป็นอันดับ 1 ของสถิติผู้ป่วยนอก จากข้อมูลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตั้งแต่ปี 2564-2568 พบว่าสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด (HbA1c < 7) ได้เพียงร้อยละ 28.26, 36.82, 32.96, 31.98 และ 41.63 ตามลำดับ (ฐานข้อมูล HDC กระทรวงสาธารณสุข, 2568) จะเห็นได้ว่าตั้งแต่ปี 2568 อัตราการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีเพิ่มขึ้นเนื่องจากเริ่มมีการดำเนินกิจกรรม DM Remission ปีแรกทำให้ผู้ป่วยเริ่มมีการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น
ดังนั้นการพัฒนาคุณภาพบริการให้ประชาชนได้เข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ และได้รับการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องมีประสิทธิภาพโดยทีมสหวิชาชีพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลากอ มีความตระหนักถึง ปัญหาดังกล่าว การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดเพื่อนํา ไปสู่โรคเบาหวานระยะสงบจะเน้นที่การจัดการด้านการบริโภคอาหารและเครื่องดื่ม ร่วมกับการเพิ่มกิจกรรมทางกาย การออกกําลังกาย เป็นเวลา 3 ถึง 6 เดือน โดยมีเป้าหมายให้ผู้ป่วยลดน้ำหนักลงได้ ร้อยละ 10-15 เน้นอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ อาหารพลังงานต่ำ อาหารจากพืช และการอดอาหารเป็นช่วงเวลา รวมถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดนี้ภายใต้การดูแลของทีมสหวิชาชีพและมีการติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่องรายบุคคล พูดคุย สอบถามแนะนำทางโทรศัพท์ หรือ ไลน์ ลดการเดินทางมาโรงพยาบาลและประหยัดเวลาในการ รอคอย เพื่อนำไปสู่โรคเบาหวานระยะสงบสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยได้อย่างยั่งยืน รวมถึงลดและชะลอการเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคมุ่งสู่เบาหวานระยะสงบ(Diabetes Remission) ได้

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อพัฒนาศักยภาพแกนนำสุขภาพให้เป็นโค้ชสุขภาพในการดูแลและติดตามผู้ป่วยเบาหวานเข้าสู่ระยะสงบ
2. เพื่อพัฒนาแนวทางการดูแลผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่ระยะสงบ
3. เพื่อให้กลุ่มผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดี ลดขนาดยาหยุดยาเบาหวานได้ (เข้าสู่ระยะสงบ)
4. เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม และลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อนและลดภาวะ Hypoglycemia

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมที่1.พัฒนาคลินิก DM Remision ในสถานบริการเพื่อตอบสนองต่อการจัดการสุขภาพในผู้ป่วยเบาหวาน
2. กิจกรรมที่4การจัดหาอุปกรณ์ตรวจ คัดกรอง เฝ้าระวัง โรคเบาหวาน เพื่อใช้สำหรับ DM Remission Clinic
3. กิจกรรมที่ 2.พัฒนาศักยภาพแกนนำสุขภาพ (Health Coach) เพื่อเป็นโค้ชชิ่งสุขภาพดูแล ผู้ป่วยเบาหวานที่เข้าสู่ระยะสงบ
4. กิจกรรมที่ 3 อบรมเชิงปฏิบัติการผู้ป่วยเบาหวาน(กลุ่มเหลือง)/ผู้ดูแล เพื่อการป้องกันและชะลอการเกิดภาวะแทรกซ้อน
5. กิจกรรมที่ 5 ให้ความรู้แบบเข้มข้นในการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่สมัครใจเข้าโครงการเพื่อเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ (6เดือน)
6. กิจกรรมที 6 การติดตามผลการดูแลรักษา การตั้งเป้าหมาย การจัดการตนเองและการสนับสนุน ให้เหมาะสมในแต่ละรายเพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการดูแลรักษาผ่าน Line Group

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.แกนนำสุขภาพ (Health Coach)มีความรู้และทักษะในการปฏิบัติและสามารถดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่เข้า สู่ระยะสงบได้ 2 .จำนวนผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ที่สามารถลดยาได้และไม่เกิด Hypoglycemia เพิ่มขึ้น 3. ผู้ป่วยกลุ่มเป้าหมายที่สมัครใจ มีค่า HbA1C < 6.5% ต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือน 4. จำนวนผู้ป่วยเบาหวานที่ลดน้ำหนักได้ในเกณฑ์(BMI) เพิ่มขึ้น

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น