กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

“๖ ขวบปีแรก คือนาทีทองของชีวิต” เพราะช่วงปฐมวัยเป็นช่วงที่มีพัฒนาการทางสมองและการเรียนรู้รวดเร็วที่สุด การส่งเสริมพัฒนาการและการเรียนรู้รวมถึงความฉลาดทางอารมณ์ในเด็กปฐมวัยจึงมีความสำคัญอย่างมากในการพัฒนาให้เด็กเจริญเติบโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ที่มีสติปัญญาดี มีความคิดริริ่มสร้างสรรค์ คิดบวก และคิดช่วยเหลือผู้อื่นและสังคม
พัฒนาการเด็กปฐมวัย คือ ระดับความสามารถของเด็กเมื่อเทียบกับเด็กวัยเดียวกัน การส่งเสริมพัฒนาการของเด็กร่วมกับการมีโภชนาการที่ดีช่วยให้เด็กมีความพร้อมต่อการเรียนรู้ในช่วงวัยต่อๆไปตั้งแต่ปี ๒๕๕๘เป็นต้นมา กระทรวงสาธารณสุขพัฒนาระบบการเฝ้าระวังและคัดกรองพัฒนาการเด็กปฐมวัยด้วยเครื่องมือเฝ้าระวังและส่งเสริมเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย (คู่มือ DSPM) ครอบคลุมทั้ง ๕ ด้าน ประกอบด้วย ๑.พัฒนาการด้านการเคลื่อนไหว ๒.พัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญา ๓. พัฒนาการด้านการเข้าใจภาษา ๔.พัฒนาการด้านการใช้ภาษา และ๕. พัฒนาการด้านการช่วยเหลือตนเองและสังคม เพื่อส่งเสริมให้พ่อแม่ผู้ปกครองเฝ้าระวังและส่งเสริมพัมนาการเด็กด้วยตนเองจากการอ่านคู่มือ และบุคลากรสาธารณสุขคัดกรองพัฒนาการในช่วงอายุ 9 ,18, 30,42, และ 60 เดือน หากสงสัยพัฒนาการล่าช้า จะให้ความรู้ในการกระตุ้นพัฒนาการ และติดตามประเมินซ้ำ 1 เดือนหากยังพบพัฒนาการล่าช้า จะส่งต่อเพื่อรับการกระตุ้นพัฒนาการโดยผู้เชี่ยวชาญที่รพ.ยะรัง จากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบพ่อแม่ผู้ปกครอง ยังใช้คู่มือ DSPM เป็นส่วนน้อย และยังมีผู้ปกครองไม่ร่วมมือในการพาเด็กมาติดตามส่งเสริมและกระตุ้นพัฒนาการ และสะท้อนว่าเกิดจากการที่ผู้ปกครองไม่เชื่อว่าบุตรหลานมีพัฒนาการล่าช้า จึงไม่นำเด็กเข้าสู่ระบบการดูแลรักษา ทั้งที่พ่อแม่ผู้ปกครองคือผู้ที่มีส่วนสำคัญที่สุดในการส่งเสริมพัฒนาการและความฉลาดทางอารมณ์ในเด็กปฐมวัย แต่ด้วยสภาพสังคมและเศรษฐกิจปัจจุบันที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องทำงานนอกบ้านทำให้มีเวลาในการดูแลเด็กน้อยลง ผลการตรวจพัฒนาการเด็กจากปีงบประมาณ 2568 ที่ผ่านมาพบว่า เด็กที่เข้ารับการประเมินพัฒนาการทั้งหมด ๒๗๒ ราย พบพัฒนาการสมวัย ๒๓๗ ราย คิดเป็นร้อยละ ๘๗.๑๓ สงสัยล่าช้า ๓๘ รายคิดเป็นร้อยละ ๑๓.๙๗ ติดตามได้ ๓๖ ราย คิดเป็นร้อยละ๙๔.๗๔ และสมวัยทุกรายที่มีการติดตามซ้ำ การประสานความร่วมมือร่วมกันระหว่างครูพี่เลี้ยงเด็ก เจ้าหน้าที่สาธารณสุข อสม.ผู้นำชุมชนและเครือข่ายต่าง ๆในชุมชน จึงมีส่วนสำคัญในการร่วมกันดูแลเด็กกลุ่มวัยนี้ โดยใช้ชุดโปรแกรมจากการศึกษาของกรมสุขภาพจิต ซึ่งเป็นโปรแกรมที่ส่งเสริมพัฒนาการและสร้างวินัยเชิงบวกโดยครอบครัวมีส่วนร่วมโดยบูรณาการคู่มือ DSPM มาปรับเป็นแนวปฏิบัติในการกอด เล่า เล่น เต้น วาด สร้างสมาธิกับเด็ก ซึ่งจะช่วยให้เด็กได้รับการพัฒนารอบด้าน เป็นเด็กที่เก่ง ดี เติบโตสมวัย พร้อมจะเป็นทรัพยากรมนุษญ์ที่มีคุณภาพในอนาคต ในการนี้ ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสะตา ได้ให้ความสำคัญกับปัญหาดังกล่าวจึงได้จัดทำโครงการ กิน กอด เล่น เล่า สร้างสายใย ขึ้น