กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการสร้างเสริมสุขภาพบ้านปุโรง ปรับพฤติกรรมพิชิต NCDs ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ศูนย์คนไทยห่างไกล NCDs /สถานีสุขภาพชุมชน (Health Station) ตำบลปุโรง หมู่ที่ 2 ตำบลปุโรง อำเภอกรงปินัง จังหวัดยะลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ปุโรง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการสร้างเสริมสุขภาพบ้านปุโรง ปรับพฤติกรรมพิชิต NCDs ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการสร้างเสริมสุขภาพบ้านปุโรง ปรับพฤติกรรมพิชิต NCDs ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ศูนย์คนไทยห่างไกล NCDs /สถานีสุขภาพชุมชน (Health Station) ตำบลปุโรง หมู่ที่ 2 ตำบลปุโรง อำเภอกรงปินัง จังหวัดยะลา รหัสโครงการ 69-L4113-02-05 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 26,850.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ปุโรง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นสมาชิกในชุมชนจำนวน 35 คน หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ในปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ทางด้านสาธารณสุขจากกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ และโรคอ้วนลงพุง ซึ่งโรคเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากการเชื้อโรค แต่เกิดจาก พฤติกรรมการดำเนินชีวิต ที่สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน จากข้อมูลสถิติพบว่ากลุ่มโรค NCDs เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของคนไทย และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในกลุ่มวัยทำงานและผู้สูงอายุ การเพิ่มขึ้นของประชากรที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์และอายุที่มากขึ้น นำมาซึ่งการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง คาดว่าความชุก ของโรคเบาหวานและโรคความดัน โลหิตสูงจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 5.3 ล้านคน ซึ่งโรคเบาหวานที่ดูแลรักษาได้ไม่ดีอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลเสียต่อร่างกาย เช่น โรคไต และการถูกตัดเท้าหรือขา โรคติดต่อเคยเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิต และทุพพลภาพทั่วโลก แต่เมื่อไม่นานมานี้ กลุ่มโรค ไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) กำลังจะกลายเป็น สาเหตุหลัก มากกว่าร้อยละ 70 ของการเสียชีวิตทั้งหมดในประเทศไทย มีสาเหตุมาจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง รวมถึงเบาหวาน ในปี 2563 พบว่ามีการเสียชีวิตที่สัมพันธ์กับโรคเบาหวาน ประมาณ 76,000 ราย หรือมากกว่า 200 รายในแต่ละวัน ในประเทศไทยคาดว่ามีเพียงร้อยละ 57 ของผู้ที่เป็นโรคเบาหวานได้รับ การวินิจฉัย ซึ่งส่วนใหญ่ ของผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยจะได้รับการรักษามีเพียงร้อยละ 35.6 ของผู้ที่ได้รับการรักษา ปัจจุบันเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของประชาชน ประชาชนมีการแข่งขันสร้างความมั่นคงให้แก่ครอบครัว นิยมวัฒนธรรมตะวันตกมากขึ้น จึงทำให้วิถึชีวิตมีการเปลี่ยนแปลง กลุ่มโรคดังกล่าวข้างต้น มีสาเหตุจากพฤติกรรมในการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้อง เช่น การเร่งรีบกับการทำงาน บริโภคอาหารโดยไม่ได้คำนึงถึงคุณค่าทางโภชนาการ มีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง ขาดการออกกำลังกาย เครียด การรับประทานแป้งและน้ำตาลมาก รับประทานผักน้อยลง และการบริโภคอาหารในแต่ละวันที่มากเกินไป จึงส่งผลต่อการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ

จากการดำเนินงานของสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ บ้านโฉลง ในปีงบประมาณ 2568 พบว่าสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ บ้านโฉลง มีผู้ป่วยความดันโลหิตสูง 355 คน คิดเป็นร้อยละ 5.81 ผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด 149 คน คิดเป็นร้อยละ 2.43 ควบคุมเบาหวานได้ 68 คน คิดเป็นร้อยละ 45.64 ควบคุมความดันโลหิตสูงได้ 168 คน คิดเป็นร้อยละ 47.32 และจากการคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในกลุ่ม ประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 1,502 คน พบว่ามีกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 36 คน คิดเป็นร้อยละ 2.40 กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 0.53

สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ บ้านโฉลง เล็งเห็นปัญหาดังกล่าว ซึ่งเป็นปัญหาที่ชุมชนสามารถป้องกันได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ซึ่งเป็นจุดแข็งของพื้นที่ ดังนั้นกลุ่มงานชมรม อสม.เครือข่ายตำบลปุโรง ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อน ได้จัดโครงการสร้างเสริมสุขภาพบ้านปุโรง ปรับพฤติกรรมพิชิต NCDs ประจำปี 2569 เพื่อให้ได้มาซึ่งผลลัพธ์ทางสุขภาพของผู้ป่วยที่มีประสิทธิผล คือสามารถเข้าถึงการคัดกรองภาวะแทรกซ้อน ควบคุมโรคได้ดียิ่งขึ้น และจะเป็นแนวทางสำคัญในการปรับปรุงรูปแบบการส่งเสริมดูแลสุขภาพในการดำเนินงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรังให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นต่อไป

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อสร้างความรู้ ให้กลุ่มเป้าหมายมีความเข้าใจเรื่องโรค NCDs และหลัก 3อ. (อาหาร, ออกกำลังกาย, อารมณ์) อย่างถูกต้อง
2. เพื่อควบคุมกลุ่มเสี่ยง โรคไม่ติดต่อ ไม่ให้เป็นผู้ป่วยรายใหม่
3. เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชุมชน ผ่านการติดตามและกระตุ้นให้กลุ่มเป้าหมายลด หวาน-มัน-เค็ม และออกกำลังกายสม่ำเสมอ
4. เพื่อสร้างเครือข่ายยั่งยืน จัดตั้งแกนนำหรือชมรมสุขภาพในบ้านปุโรง เพื่อดูแลและกระตุ้นพฤติกรรมสุขภาพกันเองในชุมชน

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. จัดอบรมให้ความรู้เรื่องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรค NCDs และคัดกรองความดัน เบาหวาน (เดือนมีนาคม 2569)
2. กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคเรื้อรัง (เดือนเมษายน 2569)
3. กิจกรรม เวทีวิเคราะห์สุขภาพ เจาะลึกรายคน พิชิตโรคเรื้อรังบ้านปุโรง (เดือนพฤษภาคม 2569)
4. กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคเรื้อรัง (เดือนมิถุนายน 2569)
5. กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคเรื้อรัง (เดือนกรกฎาคม 2569)
6. กิจกรรม เวทีวิเคราะห์สุขภาพ เจาะลึกรายคน พิชิตโรคเรื้อรังบ้านปุโรง และสรุปผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมร่วมกับภาคีเครือข่าย (เดือนสิงหาคม 2569)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจเรื่องโรค NCDs และการดูแลสุขภาพตามหลัก 3อ. อย่างถูกต้อง
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชุมชน ทั้งการลดกินหวาน-มัน-เค็ม และการออกกำลังกายสม่ำเสมอ
3. กลุ่มเสี่ยงมีผลตรวจน้ำตาลและความดันโลหิตดีขึ้น และไม่ป่วยเป็นโรคเรื้อรังรายใหม่
4. มีเครือข่ายแกนนำและระบบการติดตามดูแลสุขภาพกันเองในหมู่บ้านปุโรงอย่างยั่งยืน

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น