โครงการสร้างเสริมสุขภาพบ้านปุโรง ปรับพฤติกรรมพิชิต NCDs ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
ในปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ทางด้านสาธารณสุขจากกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ และโรคอ้วนลงพุง ซึ่งโรคเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากการเชื้อโรค แต่เกิดจาก พฤติกรรมการดำเนินชีวิต ที่สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน จากข้อมูลสถิติพบว่ากลุ่มโรค NCDs เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของคนไทย และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในกลุ่มวัยทำงานและผู้สูงอายุ การเพิ่มขึ้นของประชากรที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์และอายุที่มากขึ้น นำมาซึ่งการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง คาดว่าความชุก ของโรคเบาหวานและโรคความดัน โลหิตสูงจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 5.3 ล้านคน ซึ่งโรคเบาหวานที่ดูแลรักษาได้ไม่ดีอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลเสียต่อร่างกาย เช่น โรคไต และการถูกตัดเท้าหรือขา โรคติดต่อเคยเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิต และทุพพลภาพทั่วโลก แต่เมื่อไม่นานมานี้ กลุ่มโรค ไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) กำลังจะกลายเป็น สาเหตุหลัก มากกว่าร้อยละ 70 ของการเสียชีวิตทั้งหมดในประเทศไทย มีสาเหตุมาจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง รวมถึงเบาหวาน ในปี 2563 พบว่ามีการเสียชีวิตที่สัมพันธ์กับโรคเบาหวาน ประมาณ 76,000 ราย หรือมากกว่า 200 รายในแต่ละวัน ในประเทศไทยคาดว่ามีเพียงร้อยละ 57 ของผู้ที่เป็นโรคเบาหวานได้รับ การวินิจฉัย ซึ่งส่วนใหญ่ ของผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยจะได้รับการรักษามีเพียงร้อยละ 35.6 ของผู้ที่ได้รับการรักษา ปัจจุบันเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของประชาชน ประชาชนมีการแข่งขันสร้างความมั่นคงให้แก่ครอบครัว นิยมวัฒนธรรมตะวันตกมากขึ้น จึงทำให้วิถึชีวิตมีการเปลี่ยนแปลง กลุ่มโรคดังกล่าวข้างต้น มีสาเหตุจากพฤติกรรมในการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้อง เช่น การเร่งรีบกับการทำงาน บริโภคอาหารโดยไม่ได้คำนึงถึงคุณค่าทางโภชนาการ มีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง ขาดการออกกำลังกาย เครียด การรับประทานแป้งและน้ำตาลมาก รับประทานผักน้อยลง และการบริโภคอาหารในแต่ละวันที่มากเกินไป จึงส่งผลต่อการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ
จากการดำเนินงานของสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ บ้านโฉลง ในปีงบประมาณ 2568 พบว่าสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ บ้านโฉลง มีผู้ป่วยความดันโลหิตสูง 355 คน คิดเป็นร้อยละ 5.81 ผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด 149 คน คิดเป็นร้อยละ 2.43 ควบคุมเบาหวานได้ 68 คน คิดเป็นร้อยละ 45.64 ควบคุมความดันโลหิตสูงได้ 168 คน คิดเป็นร้อยละ 47.32 และจากการคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในกลุ่ม ประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 1,502 คน พบว่ามีกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 36 คน คิดเป็นร้อยละ 2.40 กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 0.53
สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯ บ้านโฉลง เล็งเห็นปัญหาดังกล่าว ซึ่งเป็นปัญหาที่ชุมชนสามารถป้องกันได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ซึ่งเป็นจุดแข็งของพื้นที่ ดังนั้นกลุ่มงานชมรม อสม.เครือข่ายตำบลปุโรง ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อน ได้จัดโครงการสร้างเสริมสุขภาพบ้านปุโรง ปรับพฤติกรรมพิชิต NCDs ประจำปี 2569 เพื่อให้ได้มาซึ่งผลลัพธ์ทางสุขภาพของผู้ป่วยที่มีประสิทธิผล คือสามารถเข้าถึงการคัดกรองภาวะแทรกซ้อน ควบคุมโรคได้ดียิ่งขึ้น และจะเป็นแนวทางสำคัญในการปรับปรุงรูปแบบการส่งเสริมดูแลสุขภาพในการดำเนินงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรังให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นต่อไป
-
เพื่อสร้างความรู้ ให้กลุ่มเป้าหมายมีความเข้าใจเรื่องโรค NCDs และหลัก 3อ. (อาหาร, ออกกำลังกาย, อารมณ์) อย่างถูกต้อง
-
เพื่อควบคุมกลุ่มเสี่ยง โรคไม่ติดต่อ ไม่ให้เป็นผู้ป่วยรายใหม่
-
เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชุมชน ผ่านการติดตามและกระตุ้นให้กลุ่มเป้าหมายลด หวาน-มัน-เค็ม และออกกำลังกายสม่ำเสมอ
-
เพื่อสร้างเครือข่ายยั่งยืน จัดตั้งแกนนำหรือชมรมสุขภาพในบ้านปุโรง เพื่อดูแลและกระตุ้นพฤติกรรมสุขภาพกันเองในชุมชน
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง35
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
จัดอบรมให้ความรู้เรื่องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรค NCDs และคัดกรองความดัน เบาหวาน (เดือนมีนาคม 2569)
- ค่าป้ายไวนิลโครงการ ขนาด 1.4 x 3.00 เมตร เป็นเงิน 1,050 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 2 มื้อๆละ 35 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าอาหารกลางวันและเครื่องดื่ม จำนวน 1 มื้อๆละ 70 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆ ละ 400 บาท เป็นเงิน 800 บาท
1 มีนาคม 2569 ถึง 31 มีนาคม 25697450 บาท -
กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคเรื้อรัง (เดือนเมษายน 2569)
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 1 มื้อๆละ 35 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 1,400 บาท
- ค่าวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆ ละ 400 บาท เป็นเงิน 800 บาท
1 เมษายน 2569 ถึง 30 เมษายน 25692200 บาท -
กิจกรรม เวทีวิเคราะห์สุขภาพ เจาะลึกรายคน พิชิตโรคเรื้อรังบ้านปุโรง (เดือนพฤษภาคม 2569)
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 2 มื้อๆละ 35 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าอาหารกลางวันและเครื่องดื่ม จำนวน 1 มื้อๆละ 70 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆ ละ 400 บาท เป็นเงิน 800 บาท
1 พฤษภาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 25696400 บาท -
กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคเรื้อรัง (เดือนมิถุนายน 2569)
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 1 มื้อๆละ 35 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 1,400 บาท
- ค่าวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆ ละ 400 บาท เป็นเงิน 800 บาท
1 มิถุนายน 2569 ถึง 30 มิถุนายน 25692200 บาท -
กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคเรื้อรัง (เดือนกรกฎาคม 2569)
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 1 มื้อๆละ 35 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 1,400 บาท
- ค่าวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆ ละ 400 บาท เป็นเงิน 800 บาท
1 กรกฎาคม 2569 ถึง 31 กรกฎาคม 25692200 บาท -
กิจกรรม เวทีวิเคราะห์สุขภาพ เจาะลึกรายคน พิชิตโรคเรื้อรังบ้านปุโรง และสรุปผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมร่วมกับภาคีเครือข่าย (เดือนสิงหาคม 2569)
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 2 มื้อๆละ 35 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าอาหารกลางวันและเครื่องดื่ม จำนวน 1 มื้อๆละ 70 บาท จำนวน 40 คน เป็นเงิน 2,800 บาท
- ค่าวิทยากร จำนวน 2 ชั่วโมงๆ ละ 400 บาท เป็นเงิน 800 บาท
1 สิงหาคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 25696400 บาท
ทุกรายการสามารถถัวเฉลี่ยได้ตามความเหมาะสม
- กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจเรื่องโรค NCDs และการดูแลสุขภาพตามหลัก 3อ. อย่างถูกต้อง
- เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชุมชน ทั้งการลดกินหวาน-มัน-เค็ม และการออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- กลุ่มเสี่ยงมีผลตรวจน้ำตาลและความดันโลหิตดีขึ้น และไม่ป่วยเป็นโรคเรื้อรังรายใหม่
- มีเครือข่ายแกนนำและระบบการติดตามดูแลสุขภาพกันเองในหมู่บ้านปุโรงอย่างยั่งยืน
