กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัญหาขยะมูลฝอยเป็นปัญหาสำคัญที่ทุกประเทศกำลังเผชิญและต้องทุ่มเททรัพยากรในการจัดการปัญหาดังกล่าว ปัญหาขยะมูลฝอยนับวันจะทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นเนื่องจากการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจสังคม และเทคโนโลยี การขยายตัวทางเศรษฐกิจและการแข่งขันในอุตสาหกรรม ทำให้ผู้ผลิตพยายามพัฒนาสินค้ารูปแบบใหม่ๆ ออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับพฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีความเป็นวัตถุนิยมมากขึ้นจำนวนประชากรที่เพิ่มมากขึ้น การขยายตัวของประชากรและการอยู่อาศัยในเขตเมืองซึ่งเป็นรูปแบบการดำเนินชีวิตที่ก่อให้เกิดปริมาณขยะมากกว่าการอาศัยอยู่ในชนบท ส่งผลให้ปริมาณขยะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ปริมาณขยะในชุมชนเพิ่มมากขึ้นโดยขาดการจัดการที่เหมาะสมก่อให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน ปัญหาขยะมูลฝอยก่อให้เกิดปัญหามลพิษต่อสิ่งแวดล้อมมากมาย ไม่ว่าจะเป็นปัญหามลพิษทางน้ำจากน้ำเสียที่รั่วไหลจากแหล่งเทกองขยะ หรือ ขยะที่ถูกฝังกลบอยู่ใต้ดิน ทำให้คุณภาพแหล่งน้ำผิวดิน และใต้ดินแย่ลง มลพิษทางดินที่เกิดจากการปนเปื้อนของน้ำชะขยะหรือสารเคมีลงสู่พื้นดินมลพิษทางอากาศ เช่น ฝุ่นละออง เขม่า ควัน จากการเผาขยะ นอกจากนั้นขยะมูลฝอยบางชนิดใช้ระยะเวลาย่อยสลายนาน หรือไม่ย่อยสลายและกำจัดได้ยาก เช่น โฟม พลาสติก ทำให้ตกค้างสู่สิ่งแวดล้อมการแก้ไขปัญหาที่ผ่านมายังไม่สามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร อาจมาจากสาเหตุการไม่ให้ความสำคัญและความพร้อมต่อการแก้ไขปัญหาที่ยังไม่เพียงพอ รัฐบาลเห็นความสำคัญของการแก้ไขปัญหาดังกล่าวจึงได้กำหนดให้ปัญหาขยะมูลฝอยเป็นวาระแห่งชาติ ชุมชนบ้านโกตา มีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 308 ครัวเรือน มีประชากรทั้งหมด 803 คน จากการสำรวจปริมาณขยะของชุมชน พบว่า มีปริมาณขยะมูลฝอย ประมาณ 2,500 กิโลกรัม/สัปดาห์ ซึ่งมาจากการดำรงชีวิตประจำวันของคนในชุมชนจึงเป็นภาระหนัก ในการบริหารจัดการขยะเหล่านั้น ปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นมากมายทุกวัน ส่งผลให้มีขยะตกค้างบ้างซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสภาพความเป็นอยู่ของประชาชนในชุมชนสภาพปัญหาที่เห็น คือ มีขยะมูลฝอยกระจายในที่ต่างๆ เช่น ริมถนน บริเวณที่สาธารณะ ทำให้ไม่น่ามอง เสียทัศนียภาพ ส่งกลิ่นเหม็นรบกวน เป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์นำโรคต่าง ๆ เช่น หนู แมลงสาบแมลงวัน ทั้งยังเป็นแหล่งแพร่เชื้อโรคโดยตรง เช่น อหิวาตกโรค อุจจาระร่วง บิด โรคผิวหนัง บาดทะยัก โรคทางเดินหายใจ โรคไข้เลือดออก และสถานการณ์โรคในพื้นที่หมู่ที่ 7 ตั้งแต่ปี ๒๕๕5-๒๕๖๐ มีดังนี้ สถานการณ์ไข้เลือดออก จำนวน 25 ราย คิดอัตราป่วย 3.11 ต่อจำนวนประชากร,อุจาระร่วงจำนวน 40 ราย คิดอัตราป่วย 4.98 ต่อจำนวนประชากรจากการสังเกต สอบถาม และสำรวจข้อมูลเบื้องต้น พบว่าประชาชนในชุมชนบ้านโกตามีความรู้ ความเข้าใจการจัดการขยะที่ถูกต้องน้อยจึงทำให้มีปัญหาขยะเพิ่มมากขึ้น ดังนั้น การจัดการขยะมูลฝอยจึงเป็นเรื่องที่สำคัญจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องดำเนินการแก้ไขอย่างเร่งด่วน เพราะปัญหาขยะมูลฝอยได้สะท้อนให้เห็นถึงสุขอนามัยภายในชุมชน เพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดโรคและเพื่อให้การจัดการขยะมูลฝอยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นระบบ จากปัญหาดังกล่าว ชุมชนจึงได้จัดทำโครงการเกี่ยวกับการจัดการขยะในครัวเรือนขึ้น เพื่อสร้างการรับรู้ที่ถูกต้องให้แก่ประชาชนมีส่วนร่วมรับรู้ เข้าใจ และร่วมมือกันจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือนและชุมชนอย่างเหมาะสมด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนและตามแนวคิด3Rs ได้แก่ ลดการใช้ (Reduce) ใช้ซ้ำ (Reuse) และแปรรูปกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) โดยมุ่งเน้นการจัดการขยะที่ต้นทาง เพื่อการจัดการที่ยั่งยืน

1. 1.เพื่อลดอัตราการป่วยของประชาชนในชุมชน ด้วยโรคติดต่อในท้องถิ่นที่มีสาเหตุเกิดจากแมลงเป็นพาหะนำโรค
2. 2. เพื่อสร้างการรับรู้ที่ถูกต้องให้แก่ประชาชนมีส่วนร่วมรับรู้ เข้าใจ ปัญหาและการจัดการขยะมูลฝอยอย่างเหมาะสม
3. 3. เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในการจัดการขยะมูลฝอยในชุมชน
4. 4. เพื่อสร้างแกนนำชุมชนในการบริหารจัดการขยะมูลฝอย

1. กิจกรรมจัดตั้งแกนนำหมู่บ้าน
2. กิจกรรมวิเคราะห์ข้อมูล/ชุมชน และหาแนวทางจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ
3. กิจกรรมสำรวจข้อมูลการจัดการขยะในชุมชน
4. กิจกรรมจัดเวทีประชาคมและประชาสัมพันธ์ แนวทางการจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ
5. กิจกรรมติดตาม/ประเมินผล
6. กิจกรรมสรุปผลการดำเนินงานโครงการ

กิจกรรมที่ 1 จัดตั้งแกนนำหมู่บ้าน 1.1 คัดเลือกแกนนำชุมชน/จัดตั้งแกนนำชุมชน 1.2 จัดประชุมแกนนำชุมชนรวม 4 ครั้ง/ปี โดยมีรายละเอียดการประชุม ดังนี้ ประชุมครั้งที่ 1 ประชุมชี้แจง ทำความเข้าใจโครงการ แบ่งบทบาทหน้าที่ วางแผนการดำเนินงานร่วมกัน รวบรวมข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ประชุมครั้งที่ 2 และ 3 ออกแบบแบบสำรวจข้อมูล ประชุมสรุปความก้าวหน้าการทำงานตามแผน เสนอปัญหาที่พบ และร่วมกันหาทาง แก้ปัญหา หรือพัฒนาการทำงานให้ดีขึ้น
ประชุมครั้งที่ 4ประชุมเพื่อสรุปผลการดำเนินงานโครงการ กิจกรรมที่ 2 วิเคราะห์ข้อมูล/ชุมชน และหาแนวทางจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ 2.1จัดทำเวทีเปิดโครงการชี้แจงรายละเอียดให้ประชาชนในชุมชนทราบ 2.2 ชี้แจงวัตถุประสงค์และความเป็นมาของโครงการ 2.3 สร้างการรับรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการจัดการขยะมูลฝอยให้แก่ประชาชนตามแนวคิด3Rs ได้แก่ ลดการใช้ (Reduce) ใช้ซ้ำ (Reuse) และแปรรูปกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) กิจกรรมที่ 3 สำรวจข้อมูลการจัดการขยะในชุมชน 3.1เก็บข้อมูลการจัดการขยะในครัวเรือนก่อนดำเนินโครงการ 3.2 รวบรวมข้อมูล/วิเคราะห์ข้อมูล/สรุปผล กิจกรรมที่ 4 จัดเวทีประชาคมและประชาสัมพันธ์ แนวทางการจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ 4.1 คืนข้อมูล (นำเสนอข้อมูลทั่วไป สถานการณ์ขยะมูลฝอย ข้อมูลการจัดการขยะจากการสำรวจ) 4.2 ร่วมกันวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา/กำหนดกติกาการจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ 4.3 ออกแบบการจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ 4.4 จัดทำ/ติดป้ายประชาสัมพันธ์แนวทางการจัดการขยะในครัวเรือน/พื้นที่สาธารณะ กฎ กติกา ข้อตกลงในการจัดการขยะ 4.5 จัดกิจกรรมรณรงค์ Big Cleaning Day ในชุมชน
กิจกรรมที่ 5 ติดตาม/ประเมินผล 5.1 ติดตาม เก็บข้อมูลการจัดการขยะในครัวเรือนหลังดำเนินโครงการ

1. มีแกนนำหมู่บ้านในการวางแผน และดำเนินงานการจัดการขยะมูลฝอยในครัวเรือนและชุมชน
2. ประชาชนรับรู้ เข้าใจ ปัญหาและการจัดการขยะมูลฝอยอย่างถูกต้องและเหมาะสม
3. ประชาชนมีส่วนร่วมในการลดปริมาณขยะ คัดแยกขยะ นำขยะมาใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมและเป็นระบบ
4. บริเวณบ้านและบริเวณที่สาธารณะในชุมชนมีความสะอาด น่ามอง ไม่มีขยะตกค้างในชุมชน
5. ปริมาณขยะมูลฝอยจากครัวเรือนมีปริมาณลดลง