โครงการหมอครอบครัวเพื่อผู้ป่วยเรื้อรังและผู้พิการในชุมชน ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี
โครงการหมอครอบครัวเพื่อผู้ป่วยเรื้อรังและผู้พิการในชุมชน ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการหมอครอบครัวเพื่อผู้ป่วยเรื้อรังและผู้พิการในชุมชน ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี | |
| รหัสโครงการ | 61L70080104 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม | |
| วันที่อนุมัติ | 14 ธันวาคม 2560 | |
| ปี | 2561 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มกราคม 2561 - 30 กันยายน 2561 | |
| งบประมาณ | 38,760.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายนิรันดร์แวจูนา | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี |
จากการสำรวจพบว่า ประชาชนในเขตตำบลบางปู มีปัญหาด้านสุขภาพและมีวิธีดูแลสุขภาพของตนเองและครอบครัวยังไม่ดีเท่าที่ควรซึ่งปัญหาสุขภาพที่สำคัญของครอบครัว ได้แก่ การเจ็บป่วยเล็กๆ น้อยๆ เช่น โรคไข้หวัด ปวดศีรษะ ปวดขา โรคกระเพาะ ปัญหาโรคติดต่อ โรคไม่ติดต่อและปัญหาสุขภาพจิตซึ่งล้วนแต่เป็นปัญหาสุขภาพที่มีผลกระทบต่อครอบครัวในด้านการใช้ชีวิตประจำวันการประกอบอาชีพ ค่าใช้จ่าย และด้านจิตใจซึ่งวิธีการดูแลสุขภาพของครอบครัวเมื่อเกิดการเจ็บป่วย พบว่าครอบครัวส่วนใหญ่ จะทราบวิธีการดูแลสุขภาพเมื่อเจ็บป่วยเล็กน้อยได้ดีนอกจากนี้ยังมีการดูแลที่ไม่ถูกต้อง เช่น การดูแลฟื้นฟูผู้พิการเพื่อลดปัญหาแผลกดทับ การดูแลผู้ป่วยเบาหวาน เป็นต้น ทำให้เกิดปัญหาภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ น้ำตาลในเลือดสูง หรือมีภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ เป็นต้นซึ่งถ้ามีวิธีการดูแลที่ไม่ถูกต้องอาจส่งผลให้เกิดอันตรายหรือทำให้เกิดความพิการมากยิ่งขึ้นทั้งที่สามารถป้องกันหรือรักษาได้ ปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากผู้ป่วยขาดความรู้ หมดกำลังใจ ท้อแท้ผู้ดูแลขาดความรู้ ความเข้าใจ หรือชุมชนขาดแนวทางในการให้ความช่วยเหลือฟื้นฟู และจากข้อมูลพบว่า ผู้ป่วยเรื้อรัง หรือผู้พิการที่ถูกส่งตัวกลับมารักษาตัวต่อที่บ้านจากโรงพยาบาลจึงมักเกิดปัญหาว่ามีวิธีการดูแลที่ไม่ถูกต้อง ผู้พิการเกิดความพิการมากขึ้น เกิดแผลกดทับมากขึ้น ต้องเสียเงิน เสียเวลา พากลับไปรักษาตัวต่อที่โรงพยาบาลเหมือนเดิมดังนั้น ถ้าหากมีการส่งเสริมสนับสนุนให้ชุมชนและครอบครัวสามารถดูแลตนเองได้และมีระบบการเฝ้าระวัง ดูแลปัญหาสุขภาพของผู้ป่วยเรื้อรังและของผู้พิการ เพื่อลดอันตรายหรือเพื่อลดความพิการที่อาจเกิดขึ้นกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางปู จำนวนหมู่บ้านรับผิดชอบ 3 หมู่บ้าน (8 ชุมชน) จำนวนประชากร10,298 คน เพื่อพัฒนาระบบบริการสุขภาพในชุมชนให้มีประสิทธิภาพ ประชาชนเข้าถึงบริการอย่างเท่าเทียม จึงมีความจำเป็นที่จะพัฒนานักสุขภาพครอบครัว(นสค.) และ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ( อสม.)เพื่อเป็น “หมอประจำครอบครัว” ที่จะร่วมกันพัฒนาระบบการออกเยี่ยมบ้านทุกครัวเรือน ประชาสัมพันธ์พร้อมทั้งสร้างระบบฐานข้อมูล รายครัวเรือน รวมเป็น CommunityFolder ของหมู่บ้านให้ถูกต้องและสามารถนำไปใช้ได้ โดยสร้างให้เกิดการมีส่วนร่วมมากที่สุด ด้วยกระบวนการ คืนข้อมูลชุมชนตลอดจน ร่วมสรุป วิเคราะห์ปัญหาและจัดทำแผนแก้ไขปัญหาโดยสร้างให้เกิดความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทุกกลุ่มองค์กร ที่มีในหมู่บ้านชุมชน โดยคาดหวังว่าระบบสุขภาพชุมชน จะมีประสิทธิภาพ สามารถดูแลประชาชนให้บรรลุเป้าหมายตามที่คาดหวัง ซึ่งจะเห็นได้ว่า จำนวนบุคลากรสาธารณสุขมีไม่เพียงพอแก่การให้บริการ โดยเฉพาะการให้บริการในชุมชนซึ่งพบว่ายังมีปัญหาสุขภาพอีกมากมายที่ยังเข้าไปไม่ถึง แต่เนื่องจากยังมีองค์กรต่าง ๆ ในชุมชน อีกมากมายที่ถ้าได้มีการพัฒนาศักยภาพให้สามารถดูแลผู้ป่วยเรื้อรัง หรือผู้พิการ และผู้ด้อยโอกาสในชุมชนได้ น่าจะเป็นอีกทางหนึ่งที่สามารถทำได้และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อตัวผู้ป่วยและผู้พิการดังนั้น โครงการนี้เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จะส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ของครอบครัวในการดูแลสุขภาพของตนเอง โดยมีบุคลากรสาธารณสุขเป็นพี่เลี้ยง
- เพื่อให้ผู้ป่วยและผู้พิการในชุมชนได้รับการดูแลเพื่อส่งเสริมสุขภาพ และฟื้นฟูร่างกาย ได้อย่าง ถูกต้องตามเกณฑ์ โดยแกนนำที่ผ่านการอบรม
- เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยและผู้พิการในชุมชนให้ความสำคัญต่อการดูแลสุขภาพของตนเอง และความรู้ในเรื่องการดูแลสุขภาพของตนเอง เพื่อลดอันตรายและลดความพิการให้เกิดขึ้นน้อยที่สุด
- เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในเรื่องการจัดการปัญหาสุขภาพของคนในชุมชน
- เพื่อให้แกนนำหมอครอบครัว ได้รับการอบรมฟื้นฟูความรู้ ในเรื่องการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยและผู้พิการในครอบครัวหรือในชุมชน
- เพื่อให้ชุมชนได้รับทราบข้อมูลของตนเอง ร่วมกันจัดทำแผนงานเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพของชุมชนทำให้ชุมชนเข้มแข็ง สามารถพึ่งตนเองได้อย่างเหมาะสม
- อบรม แกนนำสุขภาพ (หมอครอบครัว) การเยี่ยมบ้านและจัดการสุขภาพ
- กิจกรรม สำรวจข้อมูลโดย อสม.และเจ้าหน้าที่เพื่อจัดทำฐานข้อมูล Community Folder
- จัดเวทีถอดบทเรียนการทำงานและผลการดำเนินงานร่วมกัน ระหว่าง แกนนำสุขภาพ (หมอครอบครัว)เจ้าหน้าที่ และตัวแทน ครอบครัว
1.ประชุมชี้แจงและจัดทำแผนงานโครงการ
2.จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ พัฒนาศักยภาพ แกนนำสุขภาพ เป็น หมอครอบครัว การจัดการสุขภาพและเยี่ยมบ้านโดยมีเนื้อหาการอบรมดังนี้
- ชี้แจงวัตถุประสงค์
- กำหนดบทบาทหน้าที่ร่วมกันระหว่างเจ้าหน้าที่กับ แกนนำสุขภาพ ( หมอครอบครัว)
- เครื่องมือและสำรวจการเก็บข้อมูล กลุ่มเป้าหมาย ในเขตที่รับผิดชอบ
- ฝึกทักษะการฟัง การเขียน การพูด
- ทักษะ การประเมินการเจ็บป่วย และการเยี่ยมบ้าน
- สรุป วิเคราะห์ ประเมินผล
3.สำรวจข้อมูลรายครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายโดยหมอประจำครอบครัว เพื่อจัดทำฐานข้อมูล CommunityFolderทำแผนที่เดินดินและ บันทึกลง โปรแกรม Hcis พร้อมกับ แนะนำตัว“หมอประจำครอบครัว” หลักสูตร 2 วัน
4.ประชุมเชิงปฏิบัติการฯเพื่อสรุปวิเคราะห์ข้อมูล แยกกลุ่ม WECANDO ( วัยทำงาน,วัยรุ่น,วัยเรียน,วัยเด็ก,แม่และทารก,กลุ่มโรคเรื้อรัง ( DM/HT) ผู้พิการและผู้สูงอายุ ) ตามหมู่บ้านที่รับผิดชอบ หลักสูตร 1 วัน
- สรุป วิเคราะห์ข้อมูล จัดทำแฟ้มครอบครัว
- จัดกลุ่มเป้าหมายและวางแผนการดูแลร่วมกัน ได้แก่
1) กลุ่มดูแล หรือพึ่งตนเองได้ดี ให้ หมอครอบครัว ออก เยี่ยมบ้าน และให้ญาติ ดูแล
2) กลุ่มดูแล หรือพึ่งตนเองได้บ้าง ให้ หมอครอบครัว ออกเยี่ยมบ้าน ร่วมกับเจ้าหน้าที่
3)กลุ่มดูแลหรือพึ่งตนเองไม่ได้เลยต้องอาศัยคนอื่นให้หมอครอบครัวออกเยี่ยมพร้อมกับ
เจ้าหน้าที่และ คณะกรรมการ รพ.สต. ทุกราย
-การวิเคราะห์ชุมชน ปัญหาสุขภาพรายบุคคล ครอบครัว หมู่บ้านและตำบล เพื่อจัดทำแผนงานโครงการแก้ไขปัญหาด้านสุขภาพ
5.หมอครอบครัว(แกนนำสุขภาพ ) ออกเยี่ยมบ้านตามแผน โดยเยี่ยมรายกลุ่มและรายบุคคลโดยหมอครอบครัว(แกนนำสุขภาพ ) ร่วมกับ ญาติ ประชาชนทั่วไปและกลุ่มเสี่ยง เยี่ยมอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ผู้ป่วยเรื้อรังที่ต้องดูแลต่อเนื่องที่บ้าน ผู้ป่วยติดเตียงพิการและจิตเวชผู้สูงอายุ และอื่นๆที่สมควรรับการเยี่ยม อย่างน้อย รายละ 2 ครั้ง / ปี หรือตามความเหมาะสม
๑. ผู้ป่วยและผู้พิการในชุมชนมีความรู้และมีกำลังใจในการดูแลสุขภาพของตนเอง ๒. หมอครอบครัวสามารถดูแลสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรังและผู้พิการในชุมชนได้ ๓. ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพของประชาชน ๔. อัตราความรุนแรงของโรคลดลง อัตราความพิการลดลง