โครงการบำบัดผู้สูบบุหรี่/ยาสูบใกล้บ้านใกล้ใจ
โครงการบำบัดผู้สูบบุหรี่/ยาสูบใกล้บ้านใกล้ใจ
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการบำบัดผู้สูบบุหรี่/ยาสูบใกล้บ้านใกล้ใจ | |
| รหัสโครงการ | 62-L5184-1-1 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลจะนะ | |
| วันที่อนุมัติ | 7 มีนาคม 2562 | |
| ปี | 2562 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 5 เมษายน 2562 - 30 กันยายน 2562 | |
| งบประมาณ | 36,950.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางปราณี สงบกิจ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลบ้านนา อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา |
บุหรี่เป็นสาเหตุหนึ่งของการเสียชีวิตที่สำคัญ ซึ่งองค์การอนามัยโลกรายงานว่าประชากรโลกเสียชีวิตจากการสูบบุหรี่ปีละ 4 ล้านคน โดยบุหรี่ / ยาสูบ เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งปอด โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหัวใจและหลอดเลือด เส้นโลหิตในสมองแตกหรือตีบ ซึ่งเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCD) ที่ทำให้สูญเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลและมีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย การบำบัดผู้สูบบุหรี่ / ยาสูบเพื่อให้เลิกสูบบุหรี่ / ยาสูบและการป้องกันการสูบบุหรี่ / ยาสูบในผู้ที่ยังไม่สูบบุหรี่ จึงเป็นการลดการเกิดโรคที่สำคัญดังกล่าว และเป็นการลดการสูญเสียทางเศรษฐกิจที่เกิดจากการเป็นโรคที่มีสาเหตุจากการสูบบุหรี่ / ยาสูบ จากสถิติพบว่าอัตราการสูบบุหรี่ปัจจุบันของประชากรไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป ในจังหวัดสงขลามีถึง 25.32 (สำนักงานสถิติแห่งชาติ) ประชากรกลุ่มเป้าหมายในตำบลบ้านนา พบว่ามีอัตราการสูบบุหรี่ / ยาสูบถึง 15.1 จากประชากร 8,441 คน (ข้อมูล HDC สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา) พบว่าการสูบบุหรี่เป็นสาเหตุทำให้ป่วยเป็นโรคเรื้อรังได้ง่าย กลุ่มเป้าหมายดังกล่าวควรได้รับการบำบัดรักษาโดยการให้คำปรึกษาเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมและการบำบัดด้วยยา พยาบาลเป็นบุคลากรทีมสุขภาพที่มีบทบาทในการให้คำปรึกษาเพื่อบำบัดผู้สูบบุหรี่ / ยาสูบให้เลิกสูบ แต่พบว่าผู้สูบมีจำนวนน้อยที่เข้าถึงระบบบริการเลิกของคลินิกเลิกบุหรี่ / ยาสูบ อาจเนื่องจากปัญหาที่ระบบการคัดกรองและการส่งต่อผู้ป่วยของแต่ละคลินิกมาที่คลินิกเลิกยาสูบ ประกอบกับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบคลินิกเลิกยาสูบมีภาระงานอื่น ๆ ร่วมด้วยจึงทำให้บางครั้งผู้มารับบริการมาแล้วไม่พบผู้ให้บริการ จึงต้องเดินทางกลับ ทำให้เสียเวลาและรู้สึกว่าการเข้าถึงบริการคลินิกเลิกยาสูบยุ่งยากเลยไม่อยากมารับบริการ แม้ทางคลินิกเลิกยาสูบของโรงพยาบาลจะนะนัดให้มารับบริการในครั้งต่อไป จากเหตุผลดังกล่าว โรงพยาบาลจะนะจึงจัดทำโครงการบำบัดเลิกบุหรี่ / ยาสูบใกล้บ้าน ใกล้ใจ เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสมัครใจจะเลิกยาสูบ สามารถเข้าถึงบริการได้ง่ายและเป็นกันเอง โดยไม่เสียเวลาในการเดินทางมารับบริการที่โรงพยาบาลจะนะ เพียงแค่สมัครใจจะเลิกยาสูบ ทางทีมงานการบำบัดรักษาจะลงไปให้บริการถึงพื้นที่ในชุมชนของท่าน เพื่อลดปัญหา ลดค่าใช้จ่ายในการเดินทางและสามารถเข้าถึงบริการ เลิกยาสูบได้ง่ายสะดวกขึ้น และดึงชุมชนให้มามีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาการเข้าถึงบริการเลิกยาสูบ
- 1. เพื่อให้ผู้สูบบุหรี่ / ยาสูบสามารถเข้าถึงบริการได้สะดวก รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ มากขึ้น
- 2. เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบบริการคลินิกเลิกบุหรี่ / ยาสูบในชุมชน
- 3. เพื่อให้บริการในเชิงรุกและกลุ่มเป้าหมายสามารถเข้าถึงบริการได้มากขึ้นและเลิกยาสูบได้
- 4. เพื่อให้เครือข่ายสามารถนำข้อมูลผู้สูบมาวิเคราะห์และวางแผนสำหรับการป้องกันการเกิดนักสูบหน้าใหม่ในชุมชน
- 5. เพื่อค้นหา / สร้างบุคคลต้นแบบด้านการเลิกยาสูบในชุมชน
- ตรวจคัดกรองเบื้องต้น บริการให้คำปรึกษาการเลิกบุหรี่/ยาสูบและจ่ายยาเป็นรายบุคล / รายกลุ่ม ให้ความรู้เรื่อง การป้องกันโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ / ยาสูบ
ขั้นเตรียมการ
1. สำรวจข้อมูลกลุ่มเป้าหมาย
2. ประชุมคณะทำงานระดมความคิดเห็น หาแนวทาง / วิธีการและรูปแบบในการดำเนินงาน
3. จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติ
4. ประสานงานกับบุคคล หน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง
5. จัดประชุมชี้แจงผู้เกี่ยวข้อง เพื่อจัดเตรียมและวางแผนการดำเนินงาน
6. จัดเตรียมสถานที่ เอกสาร อุปกรณ์ และเวชภัณฑ์ต่างๆ
7. ประชาสัมพันธ์โครงการ
ขั้นตอนการดำเนินงาน
1. ลงพื้นที่เพื่อให้บริการกลุ่มเป้าหมายเป็นรายหมู่บ้าน ดังนี้
- ลงทะเบียนการเข้ารับบริการบำบัดรักษาการเลิกยาสูบ/ ตรวจคัดกรองเบื้องต้น โดยการ ชั่งน้ำหนัก วัดความดันโลหิต วัดชีพจร
- บริการให้คำปรึกษาการเลิกบุหรี่/ยาสูบและจ่ายยาเป็นรายบุคล / รายกลุ่ม
- วัดค่า Co ในกลุ่มเป้าหมายเพื่อประเมินสารเคมีที่ตกค้างในร่างกายจากการสูบบุหรี่ / ยาสูบ
- แจ้งผลการตรวจวัดค่า Co พร้อมทั้งให้สุขศึกษา อธิบายผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นและแนวทางการป้องกันรักษา
- ให้ความรู้เรื่อง การป้องกันโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ / ยาสูบ
- แจกเอกสารแผ่นพับ
- นัดครั้งต่อไป รายละ 4 ครั้ง
2. ติดตามหลังการบำบัดเลิกยาสูบ เป็นระยะ 1 เดือน 3 เดือน 6 เดือน
3. จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยคณะทำงาน ตัวแทนกลุ่มเป้าหมาย และตัวแทนชุมชน
4. วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้มาเพื่อคืนให้ชุมชนใช้ในการแก้ไข วางแผนการดำเนินครั้งต่อไป
5. สรุปผลโครงการฯ พร้อมรายงานผล
ที่ต้องการเลิกบุหรี่ / ยาสูบได้เข้าถึงบริการเลิกบุหรี่/ยาสูบเพิ่มขึ้น - ผู้ผ่านการบำบัดรักษาเลิกบุหรี่ / ยาสูบ ไม่กลับไปสูบซ้ำภายใน ๑ ปี - ผู้รับบริการบำบัดรักษายาสูบทุกรายได้รับการตรวจวัดค่า Co (Smokerlyzer) / บันทึกข้อมูล ใส่รหัส special PP ในโปรแกรม JHCIS และมารับบริการอย่างต่อเนื่องมากขึ้น - มีบุคคลต้นแบบในการเลิกยาสูบเกิดขึ้นในชุมชนตำบลบ้านนา