โครงการ รู้ รักษ์ สุขภาพ ลดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง (รพสต.บานา)
โครงการ รู้ รักษ์ สุขภาพ ลดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง (รพสต.บานา)
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการ รู้ รักษ์ สุขภาพ ลดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง (รพสต.บานา) | |
| รหัสโครงการ | 63-3013-01-13 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา | |
| วันที่อนุมัติ | 5 มีนาคม 2563 | |
| ปี | 2563 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 7 เมษายน 2563 - 10 เมษายน 2563 | |
| งบประมาณ | 55,750.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายสมาน กอลำ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี |
จากทุกภาคส่วนประชาชนมีศักยภาพในการจัดการปัจจัยเสี่ยงและสภาพแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อโรควิถีชีวิตเพื่อปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ที่ลดเสี่ยงลดโรคลดภาวะแทรกซ้อน ลดการพิการ ลดความตาย และลดภาระค่าใช้จ่ายทั้งระดับบุคคล ครอบครัวชุมชนสังคมสังคมสุขภาวะบนพื้นฐานปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพด้วยปัจจุบันกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโรคเบาหวาน(DM)และโรคความดันโลหิตสูง (HT) เป็นภัยเงียบที่ส่งผลกระทบทำให้เกิดภาวะโรคแทรกซ้อน ทำให้เกิดความพิการและตายก่อนวัยอันควร การเกิดโรคมีสาเหตุจากหลายปัจจัยเสี่ยงที่มาจากพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม ขาดการออกกำลังกาย และนำไปสู่การเจ็บป่วยแทรกซ้อนที่สำคัญ อาทิ โรคจอประสาทตาเสื่อม โรคไตวายเรื้อรัง (CKD)โรคหัวใจและหลอดเลือด(CVD) แผลเรื้อรัง การถูกตัดขา ตัดนิ้ว เป็นต้น ความเจ็บป่วยเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยตลอดจนค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขโดยรวมแผนยุทธศาสตร์สุขภาพดีวิถีชีวิตไทยพ.ศ2554-2563 ซึ่งเป็นแผนระดับชาติเพื่อใช้เป็นกรอบชี้ทิศทางการขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติการอย่างบูรณาการเป็นเอกภาพด้วยการรวมพลังขับเคลื่อนตำบลบานา ได้ดำเนินตามนโยบายสาธารณสุขผู้ป่วยโรคเรื้อรังในเขตตำบลบานา มีผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ทั้งหมดปี2562 จำนวน2,498 ราย โรคความดันโลหิตสูงทั้งหมด 1,588 รายสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้ดีจำนวน 425 รายคิดเป็นร้อยละ26.76โรคเบาหวาน900 รายสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดี จำนวน 135 ราย คิดเป็นร้อยละ15 ป่วยทั้งโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง 1903 ราย และผู้ป่วยที่มีระดับความเสื่อมของไต ค่า GFR อยู่ในระดับ 3 จำนวน 57 ราย คิดเป็นร้อยละ51.35 ระดับ 4 จำนวน 20 ราย คิดเป็นร้อยละ 18.02 และระดับ5 จำนวน 14 ราย คิดเป็นร้อยละ 12.61 เข้ารับบริการในคลินิกโรคเรื้อรังของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา จำนวน863ราย ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ มักจะมีอาการหลงลืมในการรับประทานยาบ้างการคุมอาหารบ้าง ขาดการเอาใจใส่จากญาติ ขาดความรู้ความเข้าใจในการรักษาที่ถูกต้อง ไปพึ่งยาเสริมต่างๆที่สามารถหาซื้อได้ง่ายด้วยตนเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากบุคคลากรทางการแพทย์ ดังนั้นเพื่อให้มีการดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ในพื้นที่รับผิดชอบของเป็นแบบองค์รวม และเกิดการบูรณาการให้ผู้ป่วยและญาติดูแลตนเองได้ สามารถควบคุมภาวะอาการของโรคได้ และลดการตายจากภาวะแทรกซ้อน
ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา เล็งเห็นและตระหนักถึงความสำคัญในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง สามารถดูแลตนเองได้ ลดภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นได้ กระตุ้นให้คนในบ้านหรือผู้ดูแล มีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย จึงจัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมดูแลรักษา ให้กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังและผู้ดูแล รับรู้ถึงความสำคัญในการดูแลสุขภาพของตนเองมากขึ้น และมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาสุขภาพคนในบ้าน เพื่อลดภาวะแทรกซ้อน และเป็นบุคคลที่มีสุขภาพดีและคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป
- เพื่อให้กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังมีความรู้ ความเข้าใจ ที่ถูกต้อง เกี่ยวกับโรค
- เพื่อเป็นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม โดยให้ครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย
- เพื่อให้อาสาสมัครสาธารณสุขมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคเรื้อรังสามารถดูแลติดตามผู้ป่วยได้อย่างต่อเนื่องและประเมินภาวะเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้
- เพื่อให้ผู้ป่วยและผู้ดูแล มีความรู้ความเข้าใจ ด้านยา ( ยาแผนปัจจุบัน / สมุนไพร ) เพื่อนำไปปรับให้ถูกต้องและเหมาะสม
- กิจกรรมที่1รู้เร็วรู้ไว น้ำตาลคุมได้ ใส่ใจสุขภาพ
- กิจกรรมที่ 2พิชิตความดันโลหิตด้วยตัวเรา
- กิจกรรมที่ 3 รู้รักษ์ไต
- กิจกรรมที่ 4 อสมอาสา พาประชาชนห่างไกลโรคแทรกซ้อน
- จัดทำโครงการฯเสนอเพื่อขอความเห็นชอบและขออนุมัติ
- จัดประชุมชี้แจงโครงการฯและประชาสัมพันธ์โครงการในชุมชน
3 จัดกิจกรรม 4 กิจกรรม 4 กลุ่มเป้าหมาย
กิจกรรมที่1 รู้เร็ว รู้ไว น้ำตาลคุมได้ ใส่ใจสุขภาพ กลุ่มเป้าหมาย ผู้ป่วยเบาหวานที่คุมระดับน้ำตาลไม่ได้จำนวน 30 คน และญาติผู้ดูแล 30 คน (รุ่นที่1) - นัดประชากรกลุ่มเป้าหมาย ณ. ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา
- มีการประเมินความรู้เบื้องต้น เกี่ยวกับโรค การรักษาและภาวะแทรกซ้อน ก่อนและหลังการอบรม
3 ให้ความรู้เกี่ยวโรคเบาหวาน การสร้างแรงจูงใจในการรักษา ( Motivation Interview )และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
4 มีการฝึกปฏิบัติการตรวจน้ำตาลในเลือดโดยผู้ดูแล การตรวจเท้าด้วยตนเอง การแช่เท้าด้วยสมุนไพร
5 ประเมินตนเองโดยใช้color chart เพื่อประเมินCVD risk (โรคทางระบบหลอดเลือด)และประเมินแถบสีด้วยตนเอง 6 ติดตามเยี่ยมบ้านโดยเพื่อน ช่วยเพื่อน และอสม อาสา กิจกรรมที่2 พิชิตความดันโลหิต ด้วยตัวเรา กลุ่มเป้าหมาย ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถคุมระดับความดันได้ จำนวน30 คน และญาติผู้ดูแล30 คน (รุ่นที่2) - นัดประชากรกลุ่มเป้าหมาย ณ. ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา
- มีการประเมินความรู้เบื้องต้น เกี่ยวกับโรค การรักษาและภาวะแทรกซ้อน ก่อนและหลังการอบรม
3 ให้ความรู้เกี่ยวโรคความดันโลหิตสูงการสร้างแรงจูงใจในการรักษา ( Motivation Interview )และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
4 มีการฝึกปฏิบัติการตรวจวัดความดันโลหิตโดยผู้ดูแล ,การประเมินการรับประทานอาหารโดยใช้แถบตรวจความเค็ม ,
5 ให้ความรู้เกี่ยวกับ ยา และสมุนไพรลดโรค 6 ฝึกปฏิบัติการทำHMBP (Home BP ) ที่บ้านโดยผู้ดูแล
7 ประเมินตนเองโดยใช้color chart เพื่อประเมินCVD risk (โรคทางระบบหลอดเลือด)และประเมินแถบสีด้วยตนเอง 8 ติดตามเยี่ยมบ้านโดยเพื่อน ช่วยเพื่อน และอสม อาสา กิจกรรมที่3 รู้รักษ์ไต กลุ่มเป้าหมาย ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มี ค่า GFR ระดับ 3 จำนวน 20 คน และญาติผู้ดูแล 20 คน (รุ่นที่3) - นัดประชากรกลุ่มเป้าหมาย ณ. ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา
- มีการประเมินความรู้เบื้องต้น เกี่ยวกับโรค การรักษาและภาวะแทรกซ้อน ก่อนและหลังการอบรม
3 ให้ความรู้โรคไต การรักษา , การสร้างแรงจูงใจในการรักษา ( Motivation Interview ) และภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นได้
4 มีการฝึกปฏิบัติการตรวจวัดความดันโลหิตโดยผู้ดูแล ,การประเมินการรับประทานอาหารโดยใช้แถบตรวจความเค็ม
5 ให้ความรู้เกี่ยวกับ ยา และสมุนไพรลดโรค 6 จัดกิจกรรมทำอย่างไรห่างไกลโรคไต ,การประเมินตนเองโดยใช้color chart เพื่อประเมิน CVD risk ( โรคทางระบบหลอดเลือด) ,รู้รักษ์ไตด้วยตนเอง 7 ติดตามเยี่ยมบ้านโดยเพื่อนช่วยเพื่อน , อสม อาสา กิจกรรมที่4 อสม อาสา พาประชาชนห่างไกลโรคแทรกซ้อน กลุ่มเป้าหมาย . อสม หมู่ละ 3 คน จำนวน 33 คน ( รุ่นที่4 ) - นัดประชากรกลุ่มเป้าหมาย ณ. ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา
- มีการประเมินความรู้เบื้องต้น เกี่ยวกับโรค การรักษาและภาวะแทรกซ้อน ก่อนและหลังการ
อบรม
3 ให้ความรู้เรื่องโรค ความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และโรคไต และภาวะแทรกซ้อน 4 ให้ความรู้ด้านยา , และสมุนไพร รักษาโรค 5 มีการฝึกปฏิบัติการตรวจวัดความดันโลหิต, การตรวจ การตรวจหาความเค็มโดยใช้เครื่องมือ น้ำตาลและการทำ HMBP ในผู้ป่วย 6 ระบบการติดตามเยี่ยมและบันทึกการติดตามพร้อมรายงานผล - สรุปผลการดำเนินงานโครงการ
1ผู้ป่วย/ผู้ดูแล และอาสาสมัครสาธรณสุขมีความรู้ –ความเข้าใจเกี่ยวกับโรค ,การรักษา ภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดกับผู้ป่วยได้
2กลุ่มเป้าหมายที่ป่วยสามารถควบคุมความดันโลหิต และระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น
3กลุ่มเป้าหมายที่มีระดับGFR ในระดับ3 สามารถมีระดับGFR ที่เพิ่มขึ้น
4ชุมชนได้รับความรู้ความเข้าใจผ่านสื่อไวนิลเกี่ยวกับโรคเรื้อรังและนำไปปฏิบัติได้ถูกต้องชุมชน
5ผู้ป่วย ผู้ดูแลและ อาสาสมัครสาธารณสุขแปรผลจากสมุดประจำตัวได้และ ร่วมกันดูแลซึ่งกันและกัน เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น