กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

จากการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์และปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ส่งผลทำให้วิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม และมีผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพโดยรวมของประชาชนไทย จากการเปลี่ยนแปลงตามวัยและสภาพแวดล้อมสตรีไทยจึงจำเป็นต้องได้รับการป้องกันและการสร้างเสริมสุขภาพ เพื่อลดพฤติกรรมเสี่ยงและลดภาวะเสี่ยงต่างๆ โดยเฉพาะมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก ซึ่งมีอัตราการเกิดโรคสูงเป็นอันดับหนึ่งและอันดับสอง และพบได้มากในสตรีช่วงวัยเจริญพันธุ์จากรายงานของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ จากหนังสือแผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติ (พ.ศ.๒๕๕๖–พ.ศ.๒๕๖๐ )พบว่าประเทศไทยมีจำนวนผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกปีละเท่ากับ ๒๐.๙ ต่อประชากรสตรี หนึ่งแสนคนต่อปี ในแต่ละปีมีผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกรายใหม่ประมาณ ๑๐,๐๐๐ คน และมีผู้ป่วยเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกประมาณ ๕,๒๐๐ คนหรือประมาณร้อยละ ๒๗ และมีสตรีไทยเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกเฉลี่ยวันละ๑๔ คน พบผู้ป่วยมะเร็งเต้านมละเท่ากับ๑๖.๓ ต่อประชากรสตรี หนึ่งแสนคนต่อปี พบผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่มากเป็นลำดับที่ ๔ หรือพบผู้ป่วยรายใหม่ ๑๑,๔๙๖ราย/ปี อัตราการเสียชีวิต ๖,๘๔๕ราย/ปี จากคลังข้อมูลโรคไม่ติดต่อเรื้อรังจังหวัดนราธิวาสพบผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกจำนวน ๒๘๗ คน พบผู้ป่วยมะเร็งเต้านมจำนวน ๓๔๙คน ในตำบลจะแนะพบผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกจำนวน ๒ คน ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมจำนวน ๒ คน ผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ ๒ คน ดังนั้นการที่จะทำให้คนในชุมชนเกิดความตระหนักและใส่ใจกับสุขภาพของตนเองอย่างเป็นธรรมชาติควบคู่ไปกับการดำเนินชีวิตประจำวันโดยไม่รู้สึกเป็นภาระ จะต้องมีการดำเนินงานอย่างเป็นระบบเพื่อสอนให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้ทำให้เกิดพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง ด้วยการพัฒนาคนด้านสุขภาพโดยเฉพาะ แกนนำสตรี ซึ่งเป็นแบบอย่างการดูแลสุขภาพตนเองของชาวบ้าน จัดกระบวนการเรียนรู้และฝึกทักษะด้านสุขภาพให้ แกนนำสตรี มีศักยภาพที่จะดูแลและถ่ายทอดความรู้ไปยังครัวเรือนที่รับผิดชอบ ตลอดจนสร้างกระแสให้เกิดการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้มีคุณภาพและสามารถปฏิบัติหน้าที่ตามบทบาทได้ดียิ่งขึ้น จากผลการดำเนินงานมะเร็งปี ๒๕๕๙ พบว่าเครือข่ายแกนนำสตรียังไม่เข้มแข็งเท่าที่ควร แกนนำสตรีที่เป็นกลุ่มเป้าหมายยังตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกไม่ครอบคลุมทุกคน สตรีอายุ๓๐-๖๐ปีมาตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกคิดเป็นร้อยละ๑๓.๗๐ ซึ่งยังไม่ถึงร้อยละ๒๐ เนื่องจากบางคนยังไม่ตระหนักเกี่ยวกับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก มีทัศนคติที่ไม่ดี เช่น กลัว อาย กลัวว่าตรวจแล้วจะพบความผิดปกติ สตรีอายุ๓๐-๗๐ปี บางคนยังตรวจเต้านมด้วยตนเองไม่ถูกวิธี ตรวจไม่ต่อเนื่อง แกนนำสตรีมีการติดตาม ประเมินการตรวจเต้านมด้วยตนเองของกลุ่มเป้าหมายยังไม่ต่อเนื่อง สำหรับกลุ่มเป้าหมายอายุ๕๐ ปีขึ้นไป ตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่จำนวน ๕รายพบผล Positive ๒ ครั้งในจำนวน ๓ ครั้ง จำนวน ๔ รายซึ่งเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่แต่ปฏิเสธการส่องกล้องทั้ง ๔ รายดังนั้นกลุ่มงานเวชปฏิบัติครอบครัวและชุมชนจึงได้จัดโครงการพัฒนาศักยภาพแกนนำสตรีด้านมะเร็งปี ๒๕๖๐เพื่อให้แกนนำสตรี มีการพัฒนาศักยภาพ มีความรู้ ความสามารถ และทักษะในการจัดการด้านสุขภาพเพิ่มขึ้น ให้เกิดการพัฒนาและการสร้างการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนในการดูแลจัดการด้านสุขภาพ เชื่อมโยงไปถึงการพัฒนาด้านอื่น ๆ การรวมพลังกับแกนนำสุขภาพอื่น ๆ ในการสร้างสุขภาพ