กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

การเตรียมความพร้อมสำหรับการเข้าสู่สังคมสูงวัย เป็นสิ่งจำเป็นที่ทุกภาคส่วนต้องให้/ความตระหนักและออกแบบเพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ในปี 2562-2563 ซึ่งจากการสำรวจของกลุ่มคนรุ่นใหม่สร้างเสริมสุขภาพชุมชน โดยได้จัดโครงการ young smart heart senior เพื่อเสริมสร้างสุขภาพผู้สูงอายุชุมชนตำบลบาเจาะ อำเภอ บันนังสตา จ ยะลา ทั้ง 5 หมู่บ้านจากงบประมานของกองทุนหลักประกันสุขภาพของท้องถิ่นหรือพื้นที่ (กองทุนตำบล) พร้อมทั้งสำรวจสถานการณ์สุขภาพของผู้สูงอายุ พบว่าผู้สูงอายุมีความเจ็บป่วยและมีปัญหาสุขภาพโรคความดันโลหิตสูงมากที่สุด รองลงมาคืออาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และไขมันในเส้นเลือด นอกจากนี้ยังพบปัญหาโรคอ้วนที่เป็นผลมาจากการบริโภคและการมีกิจกรรมทางกายตลอดจนออกกำลังกายไม่เพียงพอ (ร้อยละ 60 ของผู้เข้าร่วมโครงการมีกิจกรรมระดับปานกลางน้อยกว่า150 นาทีต่อสัปดาห์)และจากผลกระทบของสถานการณ์การระบาดของไวรัสโคโรน่า 2019 (ในปี 2563 ข้อมูลจากT PAK สำรวจการมีกิจกรรมทางกายของผู้สูงอายุทั้งประเทศ ) พบว่าระดับการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอของผู้สูงอายุ ลดลงต่ำสุดในรอบ 9 ปี โดยการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอของผู้สูงอายุในภาพรวมลดลงจากปี 2562 ถึงร้อยละ 20.5 ซึ่งถือว่าได้รับผลกระทบมากที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับช่วงวัยอื่น ๆ เช่น วัยเด็กและเยาวชนลดลงร้อยละ 7.1วัยผู้ใหญ่ลดลงร้อยละ 19.9 ปัญหาการมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตจากกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ส่งผลใหเกิดการเสียชีวิต 3.2 ลานคนตอปีของทั้งโลก และเพิ่มอัตราโรคอวนทั้งที่สามารถป้องกันได้ ซึ่งสำหรับหรับประเทศไทยนั้น พบว่ามีอัตราการเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อ ถึงร้อยละ 71ของการเสียชีวิตทั้งหมด และจากการศึกษาทุนทางสังคม แม้ว่าชุมชนยังไม่มีชมรมผู้สูงอายุแต่สามารถประสานกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่มีการติดตามเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุในพื้นที่ เพื่อร่วมกันค้นหาผู้สูงอายุที่จะเข้าร่วมเป็นต้นแบบการพัฒนาศูนย์นวัตกรรมเรียนรู้กิจกรรมทางกายและสามารถติดตามผล และมีการสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ประชาชนรวมกลุ่มกันเพื่อจัดโครงการส่งเสริมสุขภาพให้กับคนในชุมชน นอกจากนี้มีผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ เช่น พยาบาล นักกายภาพบำบัด นักวิชาการสาธารณสุข ฯลฯ ที่รวมกลุ่มกันเพื่อมาร่วมออกแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพให้กับผู้สูงอายุในชุมชน และมีนักออกแบบการสื่อสารออนไลน์ เพื่อทำสื่อสารสนเทศรูปแบบดิจิตอล (content digital) ที่สามารถดึงดูดความสนใจได้

ซึ่งจากความเป็นมาและปัญหาดังกล่าวข้างต้น ทางกลุ่มจึงมีความสนใจในการส่งเสิรมกิจกรรมทางกาย
การจัดตั้งศูนย์นวัตกรรมการเรียนรู้ชุมชนเพื่อส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับผู้สูงอายุสู่วิถีปกติรูปแบบใหม่ ตำบลบาเจาะ อำเภอบันนังสตา จังหวัดยะลา โดยใช้แนวคิด แนวคิดการสื่อสารสุขภาพช่องทางสื่อใหม่โดยใช้การสื่อสารสุขภาพภาษาถิ่น (ภาษามลายู) เพื่อเป็นการสื่อสารรณรงค์ สร้างการรับรู้ ของประโยชน์การจัดกิจกรรมทางกายในหลากหลายมิติ พร้อมทั้งเผยแพร่แนวทางการเพิ่มกิจกรรมทางกายและสร้างแรงจูงใจในการมีกิจกรรมทางกายให้แก่ผู้สูงอายุจากที่บ้านและทำให้คนในชุมชนเกิดความร่วมรับผิดชอบอย่างจริงจังในการส่งเสริมการมีกิจกรรมทางกาย ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดี ลดภาวะพึ่งพา และประหยัดงบในการรักษาโรคเรื้อรังของผู้สูงอายุในอนาคตได้