กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การใช้ยาไม่สมเหตุสมผลนับเป็นปัญหาสำคัญระดับโลกอย่างยาวนานโดยพบว่าผู้ป่วยน้อยกว่าครึ่งหนึ่งที่ได้รับการรักษาตามมาตรฐาน และผู้ป่วยมากกว่าครึ่งหนึ่งไม่สามารถใช้ยาที่ได้รับจากผู้สั่งใช้ยาได้อย่างถูกต้องส่งผลให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ ปัญหาเชื้อดื้อยา สูญเสียทรัพยากรและการเงินการคลังเช่น โรงพยาบาลในประเทศสหรัฐอเมริกาทำให้สูญเสียค่าใช้จ่ายมากถึง 5.6 ล้านดอลลาร์ต่อโรงพยาบาลใช้มากเกินจำเป็นโดยมีความสูญเสียในแต่ละปีประมาณ 4,000-5,000 ล้านดอลลาร์สำหรับประเทศไทย ด้านค่าใช้จ่ายยาของประเทศพบว่าการบริโภคยาของคนไทยในปี 2553 มีมูลค่าสูงถึง 144,570 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 35 ของค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ ขณะประเทศที่พัฒนาแล้วมีสัดส่วนเพียงร้อยละ 10-20 เท่านั้น ซึ่งการใช้ยาอย่างไม่สมเหตุสมผลในภาครัฐมีมากกว่าร้อยละ50 หากมีการดำเนินการตามนโยบายการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลจะลดค่าใช้จ่ายด้านยาที่ไม่จำเป็นของภาครัฐได้ไม่ต่ำกว่าปีละ23,000ล้านบาท การใช้ยาอย่างไม่สมเหตุสมผลเกิดขึ้นได้ทั้งในสถานพยาบาลและชุมชนที่สำคัญ เช่นการบริโภคยาปฏิชีวนะโดยพบว่าประชาชนบริโภคยาปฏิชีวนะรักษาโรคหวัดซึ่งเกิดจากเชื้อไวรัสอย่างแพร่หลายประมาณร้อยละ40-60ในต่างจังหวัดและร้อยละ70-80ในกรุงเทพมหานครแม้การส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่องตั้งแต่มีนโยบายแห่งชาติด้านยา พ.ศ.2524ก็ตาม ดังนั้นการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลจึงนับเป็นปัญหาเร่งด่วนที่ต้องกำหนดนโยบายของประเทศ ที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องและใช้หลากหลายมาตรการร่วมกันและทุกภาคส่วนร่วมกันดำเนินแบบบูรณาการเพื่อยกระดับคุณภาพการรักษาพยาบาลใหเแก่ประชาชนและร่วมสร้างสังคมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลคณะกรรมการพัฒนาระบบแห่งชาติในเดือนธันวาคม พ.ศ.2561จึงได้มีมติเห็นชอบต่อแนวทางการขับเคลื่อนสู่ประเทศใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล(RDU country)และต่อมาคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่14กรกำาคม2563 เรื่องมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2562 ประเด็นการจัดการเชิงระบบสู่ประเทศใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลโดยชุมชเป็นศูนย์กลาง ซึ่งได้มอบหมายให้หน่วยงานดำเนินการตามมติที่เกี่ยวข้องโดยการนำมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวสู่การปฏิบัติมุ่งพัฒนาให้เกิด อำเภอใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล(RDU district)ซึ่งครอบคลุมทั้งการพัฒนาระบบบริการสุขภาพภาครัฐและเอกชนและพัฒนาระบบยาในชุมชนให้มีการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลเพื่อให้ประชาชนปลอดภัยจากการใช้ยา ใช้ยาอย่างมีประสิทธิผล คุ้มค่า มีความรอบรู้ในการใช้ยาและสามารถดูแลสุขภาพตนเองเบื้องต้นเมื่อเจ็บป่วย ทั้งนี้ ทางคลินิกหมอครอบครัวประปา กลุ่มภารกิจด้านบริการปฐมภูมิจึงได้จัดดครงการการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลทั้งยาแผนปัจจุบันและยาแผนไทย เพื่อส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรทดแทนยาแผนปัจจุบันแกนนำชุมชนและประชาชนปลอดภัยจากการใช้ยา มีความรู้ ความเข้าใจในการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลสามารถนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้และเผยแพร่ได้อย่างถูกต้องก่อให้เกิดภูมิปัญญาพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป