โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชุมชนกือดาบารู ตำบลสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส ปีงบประมาณ 2566
-
นายฟารุค พิริยศาสน์
-
นายเอกนันท์ มะหะหมัด โทร. 081-5991968
-
นางวัลวิลา ชูโชติวัฒนากูล
-
นางสาวมาตีนี อีแต
-
นางสาวอาดีลาห์ เจ๊ะอาแว
กลุ่มโรค NCDs (non-communicable diseases) เป็นกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคและไม่สามารถแพร่กระจายจากคนสู่คนได้ แต่เป็นโรคที่เกิดจากนิสัยหรือพฤติกรรมการดำเนินชีวิต ซึ่งจะมีการดำเนินโรคอย่างช้า ๆ ค่อย ๆ สะสมอาการอย่างต่อเนื่อง และเมื่อมีอาการของโรคแล้วมักจะเกิดการเรื้อรังของโรคด้วย จึงอาจจัดว่าโรค NCDs เป็นกลุ่มโรคเรื้อรังได้ได้แก่ โรคทางระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมองโรคเบาหวาน โรคมะเร็งต่าง ๆ โรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ถุงลมโป่งพอง และโรคอ้วนลงพุง
ปัจจุบันเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของประชาชน สังคมไทยมีความซับซ้อนในการดำรงชีวิต ด้วยข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพที่หลากหลาย และระบบสุขภาพที่มีความซับซ้อน มีการแข่งขันสร้างความมั่นคงให้แก่ครอบครัว นิยมวัฒนธรรมตะวันตกมากขึ้น จึงทำให้วิถีชีวิตมีการเปลี่ยนแปลง เช่น การเร่งรีบกับการทำงาน บริโภคอาหารโดยไม่ได้คำนึงถึงคุณค่าทางโภชนาการ มีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง ขาดการออกกำลังกาย เครียด ทำให้มีโอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญทางด้านสาธารณสุข เป็นกลุ่มโรคที่มีปัจจัยสาเหตุการนำสู่โรคจากปัจจัยเสี่ยงร่วม และเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ซึ่งโรคนี้สามารถป้องกันได้โดยการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น การรับประทานอาหารตามหลักโภชนาการ และมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสม การพัฒนาสมรรถนะให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ (health literacy) จึงเป็นประเด็นที่มีความท้าทาย เพื่อเพิ่มความสามารถของประชาชนให้สามารถควบคุม ดูแล และพัฒนาสุขภาพของตนเอง ครอบครัว และชุมชน บรรลุสุขภาพที่สมบูรณ์ทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคม สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลด้านการสร้างสุขภาพด้วยหลัก ๓อ. ๒ส.
จากข้อมูลการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรัง 2 ปี ย้อนหลัง ตั้งแต่ปี 2564 - 2565 พบว่า ผลการคัดกรองกลุ่มเสี่ยง อายุ 35 ปีขึ้นไปในเขตรับผิดชอบของศูนย์แพทย์ใกล้ใจ 2 คัดกรองโรคความดันโลหิตสูง ปี 2564 ร้อยละ 86.68 พบเสี่ยงสูงต่อการเป็นโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 4.55 และการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง ปี 2565 ร้อยละ 92.78 พบเสี่ยงสูงต่อการเป็นโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 2.08 ส่วนผลการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน ตั้งแต่ปี 2564 - 2565 ร้อยละ 87.19 และ 94.95 ตามลำดับ พบเสี่ยงสูงต่อโรคเบาหวาน ร้อยละ 1.37 และ 1.67 ตามลำดับ มารับการตรวจรักษาและรับยาที่ศูนย์ใกล้ใจ 2 จำนวน 100 ราย/สัปดาห์ (ในวันคลินิกเบาหวานและความดันโลหิตสูง)
โรงพยาบาลสุไหงโก-ลกได้ตระหนักถึงการเปิดโอกาสในการสร้างสุขภาวะของประชาชนในทุกกลุ่มเป้าหมาย โดยนำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพลดโรค 3อ. 2ส. เพื่อให้ประชาชนในกลุ่มดังกล่าวมีสุขภาวะที่ดีจึงได้ให้ความสำคัญในการส่งเสริม ป้องกันและควบคุมโรค โดยมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายเพื่อสอดคล้องกับปัญหาในพื้นที่ เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังทุกกลุ่ม การสร้างสุขภาพที่ดีให้กับประชาชนทุกกลุ่ม เปิดโอกาสแลกเปลี่ยนวิถีด้านสุขภาวะและพฤติกรรมสุขภาพที่ดี ส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจ และปฏิบัติตัวอย่างเหมาะสมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ลดปัญหาค่าใช้จ่ายในการรักษา/ดูแลด้านสุขภาพในระยะยาวและพัฒนาหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดโรค เพื่อให้เกิดกระบวนการดูแลสุขภาพที่เหมาะสม สอดคล้องกันไปอย่างต่อเนื่อง ฝ่ายเวชกรรมสังคม งานควบคุมโรคติดต่อและระบาดวิทยา โรงพยาบาลสุไหงโก-ลก เจ้าหน้าที่ศูนย์แพทย์ใกล้ใจ 2 และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านชุมชนกือดาบารู จึงดำเนินการจัดทำโครงการ “ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชุมชนกือดาบารู ตำบลสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส ปีงบประมาณ 2566” ขึ้น
-
เพื่อให้ประชาชน มีความรอบรู้ด้านสุขภาพ สามารถปฏิบัติตนในการดำรงชีวิตประจำวันที่ไม่เสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอื่น ๆ50.0080.00
- กลุ่มเป้าหมายมีความรู้เรื่องในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและมีความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้องร้อยละ 80
- ผู้ประกอบการร้านอาหารในชุมชนประกอบเมนูชูสุขภาพอาหาร ลดหวาน มัน เค็ม เพื่อให้ผู้บริโภคได้เลือกรับประทาน ร้อยละ 50
-
เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่เป็นความเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังตามหลัก 3อ. (อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์) 2ส. (สุรา สารเสพติด)30.0050.00
- กลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ร้อยละ 50
-
กลุ่มวัยทำงาน15
-
กลุ่มผู้สูงอายุ5
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง10
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง20
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
แต่งตั้งคณะกรรมการการดำเนินงาน และจัดเวทีประชาคม
กลุ่มเป้าหมาย ประชาชนกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ในชุมชนกือดาบารู จำนวน 50 คน
รายละเอียดกิจกรรม
- แต่งตั้งคณะกรรมการการดำเนินงาน
- จัดเวทีประชาคม
งบประมาณ
1. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 50 คน x 30 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 1,500 บาท
2. ค่าวัสดุอุปกรณ์ประกอบการจัดกิจกรรมเป็นเงิน 500 บาท
3. ค่าวัสดุจัดทำป้ายไวนิลข้อตกลงชุมชนขนาด 3 x 2 ตารางเมตรเป็นเงิน 1,500 บาท1 มีนาคม 2566 ถึง 1 มีนาคม 2566เกิดคณะกรรมการในการดำเนินงาน
3500.00 บาท -
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ชุมชนกือดาบารู
กลุ่มเป้าหมาย
- ประชาชนกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงจำนวน 50 คน
- คณะทำงาน 20 คน
รวม 70 คน
กำหนดการอบรมดังนี้
07.00 น. – 08.00 น.ลงทะเบียน/คัดกรองเบาหวานความดัน
08.01 น. – 08.30 น. พิธีเปิดโครงการ
08:31 น. – 09:00 น. ประเมินความรู้ก่อนอบรมให้ความรู้
09.01 น. – 10.00 น. อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและมีความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง โดยวิทยากรบรรยาย
10.01 น. – 12.00 น. อบรมให้ความรู้การปฏิบัติตัวเกี่ยวกับการควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือดและระดับความดันโลหิตสูง เน้นเรื่อง 3อ. (อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์) 2ส. (สุรา สารเสพติด) โดยวิทยากรกลุ่ม
12.01 น. – 13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.01 น. – 15.00 น. กิจกรรมแลกเปลี่ยนความรู้เมนูอาหารชูสุขภาพในกลุ่มผู้ประกอบการร้านอาหาร “เมนูคู่ผู้บริโภค ใส่ใจสุขภาพ” เมนูอาหาร ลด หวาน มัน เค็ม และการเลือกอาหารชูสุขภาพในชุมชน
15.01 น. – 16.00 น. ประเมินผลการอบรมโครงการ
16.01 น. ปิดโครงการ
งบประมาณ
1. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 70 คน x 30 บาท x 2 มื้อ x 1 วันเป็นเงิน 4,200 บาท
2. ค่าอาหารกลางวัน จำนวน 70 คน x 60 บาท x 1 มื้อ เป็นเงิน 4,200 บาท
3. ค่าตอบแทนวิทยากร (บรรยาย)จำนวน 1 คน x 600 บาท x 1 ชม. เป็นเงิน 600 บาท
4. ค่าตอบแทนวิทยากร (กลุ่ม) 5 คน x 300 บาท x 2 ชม. เป็นเงิน 3,000 บาท
5. ค่าวัสดุจัดทำป้ายไวนิลโครงการ 3 x 1.8 ตารางเมตรเป็นเงิน 1,200 บาท
6. ค่าจัดทำคู่มือสุขภาพ 40 บาท x 50 เล่ม เป็นเงิน 2,000 บาท
7. ค่าจ้างสื่อประชาสัมพันธ์ (สติ๊กเกอร์ร้านอาหารชูสุขภาพ) 50 บาท x 20 แผ่น เป็นเงิน 1,000 บาท
8. เครื่องวัดความดันโลหิต 2 เครื่อง x 2,000 บาท เป็นเงิน 4,000 บาท
9. เครื่องตรวจวัดน้ำตาลและชุดแถบเจาะน้ำตาลในเลือด 2 เครื่อง x 2,000 บาทเป็นเงิน 4,000 บาท27 เมษายน 2566 ถึง 27 เมษายน 2566ร้อยละระดับความรู้ที่เพิ่มขึ้นจากแบบประเมินความรู้หลังการอบรม ร้อยละ 80
ร้อยละร้านอาหารที่มีเมนูชูสุขภาพให้เลือกบริโภค ร้อยละ 50
24200.00 บาท -
ติดตามความก้าวหน้าหลังให้ความรู้
กลุ่มเป้าหมาย ประชาชนกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 50 คน
รายละเอียดกิจกรรม
1. ติดตามประเมินความรู้โรคความดันโลหิตสูงและเบาหวาน
กำหนดการ
08.00 น. - 09.00 น.ลงทะเบียน/คัดกรองเบาหวานความดัน
09.01 น. - 10.00 น. ดำเนินกิจกรรมติดตามความก้าวหน้า
10.01 น. - 11.00 น. ประเมินลงการตรวจร้านอาหารตามหลักโภชนาการเมนูอาหารชูสุขภาพ
11.01 น. - 12:00 น. ประเมินและสรุปผล
งบประมาณ
1. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 30 บาท x 50 คน x 1 มื้อ เป็นเงิน 1,500 บาท5 มิถุนายน 2566 ถึง 5 มิถุนายน 2566มีการติดตามประเมินความรู้โรคความดันโลหิตสูงและเบาหวาน
1500.00 บาท
ค่าใช้จ่ายสามารถถัวเฉลี่ยได้ทุกรายการ
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมาย มีความรอบรู้ด้านสุขภาพ สามารถปฏิบัติตนในการดำรงชีวิตประจำวันที่ไม่เสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอื่น ๆ
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่เป็นความเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังตามหลัก 3อ. (อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์) 2ส. (สุรา สารเสพติด)
