โครงการ รู้เร็ว รีบรักษา ยุติปัญหาวัณโรค
-
นางสาวอาภรณ์ ลูกแก้ว
-
นางกาญจนา จันปาน
-
นางอำพร แก้วนพรัตน์
-
นางสาคร ศรีทองเพ็ง
-
นางสุภา คงเมือง
วัณโรคยังเป็นปัญหาด้านสาธารณสุขของประเทศไทย โดยองค์การอนามัยโลกจัดให้ไทยอยู่ในกลุ่ม 30 ประเทศ ที่มีปัญหาวัณโรคสูง การดำเนินงานเพื่อยุติวัณโรคให้ประสบความสำเร็จนั้นต้องอาศัยความร่วมมือของหน่วยงานภาคีเครือข่ายทุกระดับสู่จุดมุ่งหมายอันสูงสุด (Vision) คือ “เมืองไทยปลอดวัณโรคเพื่อโลกปลอดวัณโรค” (TB-Free Thailand For TB-Free World)
นายแพทย์เฉลิมพล โอสถพรมมา ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 จังหวัดสงขลา กล่าวว่า สถานการณ์โรควัณโรคในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง หรือเขตสุขภาพที่ 12 คาดประมาณว่า ในปี 2565 จะมีผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ และกลับเป็นซ้ำประมาณ 7,400 ราย แต่ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2564 – 16 มีนาคม 2565 มีผู้ป่วยวัณโรคขึ้นทะเบียนรักษาเพียง 1,617 ราย แสดงว่ายังมีผู้ป่วยจำนวนมากยังไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษา และกำลังแพร่เชื้ออยู่ในชุมชน
วัณโรคเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium tuberculosis หรือเรียกสั้นๆ ว่า TB เป็นได้กับอวัยวะทุกส่วนของร่างกาย แต่ที่พบบ่อย คือ วัณโรคปอด ติดต่อจากคนสู่คนผ่านทางอากาศ โดยเชื้อจะออกมากับการไอ จาม ทำให้เชื้อกระจายอยู่ในอากาศ และเข้าสู่ร่างกายทางการหายใจเอาเชื้อเข้าไป ก่อให้เกิดการติดเชื้อและป่วยได้ การรักษาวัณโรคใช้เวลาค่อนข้างนานอย่างน้อย 6 เดือน กรณีวัณโรคดื้อยาที่ใช้สูตรยาระยะสั้นไม่ได้ ต้องรักษาอย่างน้อย 18 เดือน
การป้องกันไม่ให้ป่วยเป็นวัณโรค ด้วยการรักษาสุขภาพให้แข็งแรงโดยการออกกำลังกาย กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ป้องกันตนเองโดยสวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรคระยะแพร่เชื้อ หรือเมื่ออยู่ในชุมชน สำหรับผู้ป่วยวัณโรคให้สวมหน้ากากอนามัย เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อวัณโรคสู่ผู้อื่น และต้องกินยาให้ครบถ้วนสม่ำเสมอทุกวันจนครบระยะเวลาตามแพทย์สั่ง
หากมีอาการใดอาการหนึ่งต่อไปนี้ 1.ไอติดต่อกันเกิน 2 สัปดาห์ 2.ไอมีเสมหะปนเลือด สามารถติดต่อหน่วยบริการสาธารณสุขใกล้บ้านเพื่อรับการตรวจรักษา ทั้งนี้ผู้ป่วยวัณโรคในระยะเริ่มแรก อาจไม่มีอาการใดๆ
กลุ่มเสี่ยงวัณโรค ได้แก่ กลุ่มผู้อาศัยร่วมบ้าน หรือผู้สัมผัสใกล้ชิดผู้ป่วยวัณโรค, ผู้ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ป่วยเอดส์, ผู้สูงอายุ > 65 ปี ที่มีโรคร่วม เช่น โรคเบาหวาน หรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หรือเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวาน, ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน, ผู้ต้องขังในเรือนจำ, ผู้ติดสารเสพติด และบุคลากรสาธารณสุข ควรตรวจร่างกายโดยการเอกซเรย์ปอดอย่างน้อยปี 1 ละครั้ง ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีอาการก็ตาม
ชมรม อสม.หมู่ 7 และหมู่ที่ 8 ตำบลชะมวง เล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาวัณโรค จึงได้เขียนโครงการจัดกิจกรรมรณรงค์ ให้ความรู้เรื่องวัณโรค พัฒนาศักยภาพ อสม. ในการตรวจคัดกรองกลุ่มเป้าหมาย เน้นย้ำ “เร่งค้นหา ดูแลรักษาให้หาย” และร่วมประชาสัมพันธ์ “วัณโรค รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย ไม่ตีตรา”
-
เพื่อส่งเสริมพัฒนาศักยภาพ อสม.ในการตรวจค้นหา ป้องกันและควบคุมวัณโรค80.00
ตรวจพบผู้ป่วยวัณโรครายใหม่เพิ่มขึ้น ร้อยละ 80
-
กลุ่มผู้สูงอายุ179
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง41
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง30
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
อบรมพัฒนาศักยภาพ อสม. “วัณโรค รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย ไม่ตีตรา” แก่ภาคีเครือข่าย อสม.
อบรมพัฒนาศักยภาพ อสม. “วัณโรค รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย ไม่ตีตรา” แก่ภาคีเครือข่าย อสม.
ค่าใช้จ่าย
1. ค่าอาหารกลางวัน 26 คน x 1 มื้อ x 70 บาท เป็นเงิน 1,820 บาท
2. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 26 คน x 2 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 1,300 บาท 3. ค่าสมนาคุณวิทยากร 6 ชั่วโมง x 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท2 กุมภาพันธ์ 2566 ถึง 2 กุมภาพันธ์ 2566ผลผลิต
1. จัดอบรม 1 ครั้ง
ผลลัพธ์
1. อสม.มีความรู้เพิ่มขึ้นร้อยละ 80
2. อสม.มีทักษะในการตรวจคัดกรองผู้ป่วยวัณโรคถูกต้องเพิ่มขึ้นร้อยละ 606720.00 บาท -
รณรงค์เชิงรุกให้คำแนะนำกลุ่มเสี่ยงวัณโรคไปตรวจเอ็กซ์เรย์ โดยทีม อสม. 23 คน
รณรงค์เชิงรุกให้คำแนะนำกลุ่มเสี่ยงวัณโรคไปตรวจเอ็กซ์เรย์ โดยทีม อสม. 23 คน
ค่าใช้จ่าย
1.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 23 คน x 2 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 1,150 บาท
2.ค่าอาหารกลางวัน 23 คน ๆ ละ 70 บาท เป็นเงิน 1,610 บาท16 กุมภาพันธ์ 2566 ถึง 23 กุมภาพันธ์ 2566ผลผลิต
1. รณรงค์เชิงรุกให้คำแนะนำกลุ่มเสี่ยงวัณโรคไปตรวจเอ็กซ์เรย์ โดยทีม อสม. จำนวน 1 ครั้ง
ผลลัพธ์
1. พบผู้ป่วยวัณโรครายใหม่อย่างน้อย 1 ราย2760.00 บาท -
ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยวัณโรครักษาอย่างต่อเนื่องจนหายขาด (DOT)
ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยวัณโรครักษาอย่างต่อเนื่องจนหายขาด (DOT)
3 มีนาคม 2566 ถึง 17 มีนาคม 2566ผลผลิต
- ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยวัณโรครักษาอย่างต่อเนื่องจนหายขาด (DOT) จำนวน 1 ราย
ผลลัพธ์
- ผู้ป่วยวัณโรครักษาหายขาด 1 ราย
0.00 บาท - ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยวัณโรครักษาอย่างต่อเนื่องจนหายขาด (DOT) จำนวน 1 ราย
- ได้พัฒนาศักยภาพ อสม.
- คุณภาพการตรวจคัดกรองวัณโรคเพิ่มขึ้น ร้อยละ 80
- ตรวจพบผู้ป่วยวัณโรครายใหม่เพิ่มขึ้น ร้อยละ 100
- อัตราความสำเร็จการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ (Success rate) เพิ่มขึ้นร้อยละ 88
