โครงการ อสม. รพ.สต.นาทอน รู้ตน ลดเสี่ยง ลดโรค ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ปีงบประมาณ 2566
-
นางสาวสมเจริญ เสียมไม
-
นางนวลปรางค์ ใจสมุทร
-
นางยุพิน เสียมไหม
-
นางสาวสมใจ แซ่โถ้ว
-
นางวาสนา ลิมาณ
กระทรวงสาธารณสุขได้มีนโยบายการพัฒนาด้านสุขภาพเพื่อให้ประชาชนทุกคนมีสุขภาพดี อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตที่ดี เกิดความทั่วถึง เท่าเทียมของประชาชนทุกคน โดยให้ประชาชนได้รับรู้สถานะของตนเองและเข้าถึงการคัดกรองโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และได้กำหนดให้ดำเนินการพัฒนาสุขภาพตามกลุ่มวัยให้มีความครอบคลุมในมิติทางด้านสุขภาพทั้ง 4 มิติ คือ มิติด้านการป้องกันโรคการส่งเสริมสุขภาพ การรักษาพยาบาล และการฟื้นฟูสภาพ เน้นให้เกิดการสร้างสุขภาพมากกว่าการซ่อมสุขภาพซึ่งเกี่ยวข้องกับความรู้ ความเข้าใจ ความตระหนักด้านสุขภาพ จนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความเคยชินให้เป็นพฤติกรรมที่ลดเสี่ยงต่อการเกิดโรค และลดโรคที่เป็นแล้วให้เป็นน้อยลง หรือหายเป็นปกติ โดยเฉพาะ 3อ คือ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ และ 2ส คือ ไม่สูบบุหรี่ และไม่ดื่มสุรา เป็นการ “ปรับก่อนป่วย” เพราะโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ได้แก่ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง มีปัจจัยเสี่ยงร่วมกับสภาพแวดล้อมและวิถีชีวิตการส่งเสริมสุขภาพจึงเน้นให้ “ประชาชนสุขภาพดี เริ่มต้นที่สร้างนำซ่อม” โดยมีอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ผู้เป็นพลังชุมชนที่สำคัญในการเป็นผู้นำ เป็นต้นแบบในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ (Change Agent) โดยมีบทบาทที่สำคัญในการถ่ายทอดความรู้ ทักษะด้านสุขภาพให้แก่คนในชุมชน โดยมีเป้าหมายในการเป็น “คู่หูสุขภาพ (Buddy Healthy)” ร่วมรู้สถานะสุขภาพ ร่วมปรับพฤติกรรม ต้านภัยโรคเบาหวานแลความดันโลหิตสูง อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ได้รับการพัฒนาจากหลักการและกลวิธีสาธารณสุขมูลฐาน ซึ่งประเทศไทยได้มีการนำมาใช้ร่วมกับการพัฒนาระบบสุขภาพของประเทศกว่า 3 ทศวรรษ ซึ่งเป็นการพัฒนา โดยเน้นหลักการมีส่วนร่วม คือ ร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมดำเนินการ และร่วมประเมินผลสำเร็จ และปัจจุบันพบว่า อสม.ได้รับการพัฒนาทั้งในด้านปริมาณ และด้านสุขภาพ โดย อสม.จะได้รับการฝึกอบรมพัฒนาความรู้และทักษะด้านสุขภาพ สามารถเป็นนักสื่อสารสุขภาพ เป็นต้นแบบปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และสามารถถ่ายทอดความรู้ทักษะด้านสุขภาพให้กับบุคคลอื่น ๆ ในชุมชนได้ อีกทั้งมีการบริหารจัดการองค์กรในรูปแบบของ ชมรม อสม. ตั้งแต่ระดับตำบล อำเภอ จังหวัด เขต ภาค และประเทศ ดังนั้น เพื่อเป็นการเฝ้าระวัง และส่งเสริมการมีสุขภาพที่ดีของ อสม. ชมรม อสม.รพ.สต.นาทอน จึงได้จัดทำโครงการ อสม. รพ.สต.นาทอน รู้ตน ลดเสี่ยง ลดโรค ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ปีงบประมาณ 2566 โดย อสม.และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขร่วมกันดำเนินการตรวจสุขภาพ ดำเนินกิจกรรมลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื่องรัง เพื่อให้ อสม. องค์กร อสม. และชุมชนพัฒนาเป็นองค์กรสร้างสุขภาพ ลดเสี่ยง ลดโรคได้อย่างยั่งยืนสืบไป
-
1.เพื่อให้ อสม.มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับปัจจัยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง0.00
1.ร้อยละ 80 ของ อสม.ที่เข้าร่วมกิจกรรม มีความรู้เกี่ยวกับปัจจัยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื่อรัง
-
2.เพื่อให้ อสม. เกิดความตระหนักด้านสุขภาวะโดยการตรวจสุขภาพ คัดกรอง เฝ้าระวังโรคและป้องกันโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงของตนเองและชุมชน0.00
1.ร้อยละ 100 ของ อสม.รพ.สต.นาทอน ได้รับการตรวจสุขภาพเบื้องต้น
-
3.เพื่อให้เกิดการดำเนินการในการลดปัจจัยเสี่ยง ลดการเกิดโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงของ อสม.0.00
1.ร้อยละ 80 ของ อสม.รพ.สต.นาทอน มีการออกกำลังกาย อย่างน้อย 3 วัน/สัปดาห์
-
4.เพื่อให้ อสม. และองค์กร อสม. พัฒนาเป็นองค์กรสร้างสุขภาพ ลดเสี่ยง ลดโรคอย่างยั่งยืน0.00
1.ร้อยละ 60 ของหมู่บ้านในเขตรับผิดชอบ รพ.สต.นาทอน มีกิจกรรมการออกกำลังกาย
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
กิจกรรมโครงการ อสม. รพ.สต.นาทอน รู้ตน ลดเสี่ยง ลดโรค ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ปีงบประมาณ 2566
- ขั้นเตรียมการ
- ประชุมชี้แจงแก่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตรับผิดชอบ เพื่อกำหนดรูปแบบการดำเนินโครงการ - จัดทำแผนปฏิบัติงาน - จัดทำโครงการและเสนอโครงการเพื่อขออนุมัติ - สำรวจและแจ้งกลุ่มเป้าหมายในการดำเนินงานโครงการ 2. ขั้นดำเนินการ กิจกรรมหลักที่ 1 ตรวจและประเมินสุขภาพ อสม.ทุกคน โดย จนท.รพ.สต.นาทอน ดังนี้ • ประเมินพฤติกรรมสุขภาพเบื้องต้น โดยใช้แบบสอบถามด้วยวาจาเพื่อคัดกรองและสอบถามเบื้องต้น 7 ประเด็น ได้แก่ การดื่มสุรา การสูบบุหรี่และการใช้สารเสพติด การดื่มเครื่องดื่มชูกำลัง การออกกำลังกาย การเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุจราจร การใช้ยาชุด สุขภาพจิต การรับประทานอาหาร (สุกๆ ดิบๆ รสหวาน มัน เค็ม) • ตรวจประเมินสุขภาพ พร้อมจดบันทึกข้อมูล โดย -- การชั่งน้ำหนัก (หน่วยเป็นกิโลกรัม) วัดส่วนสูง (หน่วยเป็นเมตร) วัดรอบเอว (หน่วยเป็นเซนติเมตร) - คำนวณหาค่าดัชนีมวลกาย โดยใช้ข้อมูลเรื่องน้ำหนัก (กิโลกรัม) หารด้วยความสูง (เมตร) ยกกำลัง 2 - การจับชีพจรและวัดความดันโลหิต โดยก่อนวัดต้องชักถามประวัติการเป็นความดัน - การเจาะเลือดปลายนิ้วเพื่อตรวจหาระดับน้ำตาลในเลือด - วิเคราะห์และแปรผลข้อมูลสุขภาพโดยใช้ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี และจำแนกเป็น 4 กลุ่ม 7 สี คือ กลุ่มปกติ (ขาว) กลุ่มเสี่ยง (เขียวอ่อน) กลุ่มป่วย (เขียวเข้ม, เหลือง, ส้ม และแดง) และกลุ่มที่มีภาวะแทรกซ้อน (สีดำ) จำนวน 2 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 เป็นผลการตรวจประเมินสถานะสุขภาพ และครั้งที่ 2 เป็นผลการประเมินสถานะหลังการปรับพฤติกรรม - จัดทำสมุดบันทึกข้อมูลสุขภาพประจำตัว อสม. จำนวน 63 เล่ม เล่มละ 40 บาท เป็นเงิน 2,500 บาท - จัดทำเอกสารปิงปอง 7 สี จำนวน 63 ชุด ๆ 30 บาท เป็นเงิน 1,890 บาท • ร่วมกันจัดทำข้อมูลสถานะสุขภาพ จำแนกตามกลุ่มสีของ อสม. โดยเจ้าหน้าที่ร่วมกับประธานชมรม อสม.ระดับตำบล และคืนกลับข้อมูลให้กับ อสม. เพื่อดำเนินกิจกรรมการปรับพฤติกรรมสุขภาพต่อไป กิจกรรมที่ 2 อบรมให้ความรู้ อสม.ด้านการปรัปเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อ ลดเสี่ยง ลดโรค - ค่าอาหารกลางวัน จำนวน 63 คน คนละ 50 บาท จำนวน 2 วันเป็นเงิน 6,300 บาท - ค่าอาหารว่างพร้อมเครื่องดื่ม จำนวน 63 คน จำนวน 2 มื้อ ๆละ 25 บาท เป้นเงิน 6,300 บาท - ค่าวัสดุอุปกรณ์ในการอบรม จำนวน 63 ชุดๆละ 100 บาท เป็นเงิน 6,300 บาท - ป้ายโครงการ เป็นเงิน 500 บาท - ค่าวิทยากรในการอบรม จำนวน 2 คน คนละ 3 ชม.ๆ 300 บาท จำนวน 2 วัน เป็นเงิน 3,600 บาท กิจกรรมหลักที่ 3 ดำเนินกิจกรรม “อสม.รพ.สต.นาทอน รู้ตน ลดเสี่ยง ลดโรค ปรับพฤติกรรม ต้านภัยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง” โดย • จัดกิจกรรมรณรงค์เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของ อสม.และชุมชนอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปีเพื่อป้องกันและส่งเสริมสุขภาพของกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง และกลุ่มป่วย (กิจกรรมออกกำลังกาย) - ค่าวัสดุในการออกกำลังกาย(ยางวงใหญ่) จำนวน 63 ถุง ถุงละ 85 บาทเป็นเงิน 5,355 บาท • ร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ในการเฝ้าระวังและส่งต่อในกลุ่มป่วยและกลุ่มป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อน
• ประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพ • เฝ้าระวังโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในชุมชน กิจกรรมหลักที่ 4 สร้างแรงจูงใจในการมีสุขภาพดี • จัดประกวด อสม.สุขภาพดี
• ติดตาม ประเมินผลอย่างต่อเนื่อง โดยคณะกรรมการของชมรมระดับตำบล • สรุปผลการดำเนินงานและรายงานผล1 กุมภาพันธ์ 2566 ถึง 30 กันยายน 2566อสม.ทุกคนมีความรู้เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ
ทุกคนได้รับการตรวจประเมินสุขภาพและจำแนกกลุ่มโดยใช้ปิงปองจราจร 7 สี
มีกิจกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ การปรับพฤติกรรมสุขภาพของ อสม. ตามการจำแนกกลุ่มด้วยปิงปองจราจร 7 สี
มีองค์กรสร้างสุขภาพ ลดเสี่ยง ลดโรค ของชมรม อสม.
32745.00 บาท
อสม.มีความรู้ด้านพฤติกรรมสุขภาพและสามารถนำความรู้ที่ได้ไปปรัปเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเอง เพื่อ ลดเสี่ยง ลดโรค และเป้นแบบอย่างที่ดีให้กับประชาชนในเขตรับผิดชอบ
