โครงการส่งเสริมการทำยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพผู้สูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสว.นอก ต.สุคิริน จ.นราธิวาส ปี 2566
หลักการและเหตุผล
เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ ระบบต่างๆ ในร่างกายย่อมเสื่อมลงตามธรรมชาติอวัยวะควบคุม การทรงตัวที่หูเสื่อมตั้งแต่ระดับหูชั้นในไปจนถึงสมอง การมองเห็นลดลงทั้งด้านความชัดเจน การกะระยะความลึกและการมองในที่สลัว ประสาทสัมผัสและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อกับข้อต่อต่างๆ ลดลง นอกจากนี้ผู้สูงอายุจำนวนมากยังมีโรคประจำตัว เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ โรคทางสมอง โรคเบาหวานที่ทำให้เกิดโรคเส้นประสาท (neuropathy) ฯลฯ อีกทั้งผู้สูงอายุมักใช้ยาหลายชนิดเพื่อ รักษาโรคประจำตัวต่างๆเช่น ยาขยายหลอดเลือด ยาลดระดับน้ำตาลในเลือดยาขับปัสสาวะยานอนหลับ หรือยารักษาอาการซึมเศร้า เป็นต้น ปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบต่อการควบคุมการทรงตัวของร่างกายและทำให้เกิดอาการมึนงง เวียนศีรษะ การแพทย์พื้นบ้าน ใช้พืชพรรณสมุนไพรนำมาใช้เป็นยารักษาโรคเวลาเกิดอาการเจ็บป่วย เป็นหนึ่งในภูมิปัญญาไทยที่สืบทอดกันมา ซึ่งมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ระบุถึงการใช้พืชพรรณสมุนไพรตั้งแต่สมัยพุทธกาลการนำพืชสมุนไพรมาใช้ทำเป็นยาดม จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่สามารถใช้บรรเทาอาการมึนงง เวียนศีรษะ เบื้องต้นในผู้สูงอายุได้ การใช้ยาดมสมุนไพรเป็นการทำให้ร่างกายได้รับน้ำมันหอมระเหย รวมทั้งสารสำคัญที่ทำให้ร่างกายผ่อนคลาย สดชื่นรวมทั้งบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะหรือว่าลดอาการหน้ามืดหรือสามารถสร้างความสดชื่นให้เราได้ดียามเหนื่อยล้า ยาดมสมุนไพรถือว่าเป็นยาที่จัดอยู่ในประเภทเป็นยาสมุนไพรประจำบ้านใช้สูดดม บรรเทาอาการวิงเวียนหน้ามืด ตาลาย เป็นหวัด คัดจมูก ซึ่งมีวิธีทำที่ง่าย หาสมุนไพรได้สะดวก สามารถทำไว้ใช้เองหรือเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริมได้
จากรายงาน ผู้มารับบริการในคลินิกผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสว.นอก ในปีงบประมาณ 2565 พบว่ามีผู้สูงอายุเข้ามารับการรักษาด้วยอาการวิงเวียนศีรษะ จำนวน ๕2 รายคิดเป็นร้อยละ 4.75 ของผู้มารับบริการผู้ป่วยนอก มีโรคประจำตัวความดันโลหิตสูงและเบาหวาน ร้อยละ38.71 ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีประวัติการรับประทานยาโรคเรื้อรังที่ต่อเนื่องหลายขนาน เป็นระยะเวลานาน ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีการปลูกผัก กรีดยาง ทำสวนผลไม้ ซึ่งอาชีพดังกล่าวต้องทำงานกลางแจ้งอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ร้อนอบอ้าว ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนอิริยาบถตามกิจกรรมของวิถีการดำรงชีวิตในแต่ละวันที่ไม่เหมาะสมตามวัย ปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบต่อการควบคุมการทรงตัวของร่างกาย เกิดอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืดตาลาย ได้ง่าย
ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสว.นอก จัดได้จัดทำโครงการส่งเสริมการทำยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพผู้สูงอายุขึ้น เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ ในการดูแลสุขภาพ มีการใช้ยาดมสมุนไพร ในการช่วยบรรเทาอาการวิงเวียน หน้ามืด ตาลาย เบื้องต้น ก่อนไปพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายหาสาเหตุการเจ็บป่วย ต่อไป
-
เพื่อให้ผู้สูงอายุมียาดมสมุนไพรไว้ใช้เป็นยาสามัญประจำบ้าน ในการดูแลสุขภาพตนเองและบุคคลในครอบครัว เมื่อมีอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืด ตาลาย เป็นหวัดและคัดจมูก40.0032.00
ผู้สูงอายุมียาดมสมุนไพรไว้ใช้เป็นยาสามัญประจำบ้าน ในการดูแลสุขภาพตนเองและบุคคลในครอบครัว เบื้องต้นได้ ร้อยละ 80
-
2.เพื่อให้กลุ่มผู้สูงอายุ/กลุ่มสมาชิกโรงเรียนผู้สูงอายุมีความรู้ ความเข้าใจและมองเห็นทิศทางในการสร้างอาชีพ จากการทำยาดมสมุนไพรจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้เสริม40.0032.00
กลุ่มผู้สูงอายุมีความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยมาผลิตเป็นยาดมสมุนไพรไว้ใช้ หรือจำหน่ายเป็นรายได้เสริม และมีความพึงพอใจผลิตภัณฑ์ ไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๘๐
-
3.เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และแพทย์ทางเลือกสำหรับประชาชน ในการนำสมุนไพรมาทำผลิตภัณฑ์ต่างๆไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้40.0032.00
เพื่อให้กลุ่มผู้สูงอายุ/กลุ่มสมาชิกโรงเรียนผู้สูงอายุ เห็นคุณค่าผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทย สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ ร้อยละ 80
-
กลุ่มผู้สูงอายุ40
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
จัดทำแผนงานโครงการ
1 รวบรวมข้อมูล ปัญหาสุขภาพผู้สูงอายุในพื้นที่รับผิดชอบ ตำบลสุคิริน
2 สำรวจจำนวนกลุ่มเป้าหมาย ผู้สูงอายุในเขตพื้นที่ตำบลสุคิริน/กลุ่มผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ
ตำบลสุคิริน
3 คืนข้อมูลภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ในเวทีประชุมประจำเดือนหมู่บ้านในเขตรับผิดชอบ เพื่อสร้าง
ความร่วมมือในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุร่วมกัน
4 ประสานข้อมูล วางแผนการจัดทำโครงการร่วมกับฝ่ายสวัสดิการสังคมองค์การบริหารส่วนตำบลสุคิริน
ผู้อำนวยการโรงเรียนผู้สูงอายุ อสม.ในพื้นที่
5 จัดทำโครงการเพื่อเสนอของบประมาณ ในการจัดทำโครงการ
1 กุมภาพันธ์ 2566 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 25661.ข้อมูลสุขภาพผู้สุงอายุ
0.00 บาท -
จัดซื้อวัสดุ
1.จัดหา/ซื้อวัสดุ ยาสมุนไพร ที่จะใช้ทำยาดมสมุนไพร -ค่าวัสดุอุปกรณ์และสมุนไพร -พริกไทย 1 กก.x250 บาท เป็นเงิน 250บาท -ลูกกระวาน 1 กก.x800 บาทเป็นเงิน 800 บาท -ดอกกานพลู 1 กก.x550 บาท เป็นเงิน 550 บาท -ผิวมะกรูด 1 กก.x120 บาท เป็นเงิน 120 บาท -ดอกจันทร์2 กก.x950 บาท เป็นเงิน 1900 บาท -ดอกพิกุล 1 กก.x280บาท เป็นเงิน 280 บาท -การบูร 1 กก.x740บาท เป็นเงิน 740 บาท -พิมเสน 2 กก.x1,100บาท เป็นเงิน 2,200 บาท -เมนทอล 2 กก.x1,500บาท เป็นเงิน 3,000 บาท -ขวด300 ขวดx4 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
1 มีนาคม 2566 ถึง 28 เมษายน 2566วัสดุการจัดทำยาดมสมุนไพร จำนวน 10 รายการ
11040.00 บาท -
แลกเปลี่ยน เรียนรู้ /สาธิตการทำยาดมสมุนไพร
1.แลกเปลี่ยน เรียนรู้ /สาธิตการทำยาดมสมุนไพร - ประสบการณ์ ระบบการเปลี่ยนแปลงของอวัยวะต่างๆของร่างกายที่มีผลต่อภาวะสุขภาพของ ผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถปรับตัวอยู่ร่วมกับสังคมและสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีความสุข - โรคหรืออาการที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ และการดูแลรักษาเบื้องต้นก่อนไปพบแพทย์
การใช้ยาสามัญประจำบ้าน การใช้สมุนไพรเพื่อใช้บรรเทาอาการเจ็บป่วยที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ
2 สาธิตและทำยาดมสมุนไพร เพื่อใช้บรรเทาอาการวิงเวียนหน้ามืด ตาลาย เป็นหวัด คัดจมูก 3 ประเมินผลความพึงพอใจผลิตภัณฑ์ยาดม/การจัดทำโครงการ งบประมาณ 1.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 40 คน x 1 มื้อ x 25 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท 2.ค่าอาหารกลางวัน40 คน x 1 มื้อ x 50 บาทเป็นเงิน 2,000 บาท15 มีนาคม 2566 ถึง 31 พฤษภาคม 25661.ผู้สูงอายุมีความรู้ สามารถทำยาดมสมุนไพรได้
2.ผู้สูงอายุมีความพึงพอใจ ในผลิตภัณฑ์ยาดม
3000.00 บาท -
สรุปรายงานประเมินผลโครงการ
สรุปรายงานประเมินผลโครงการ
15 พฤษภาคม 2566 ถึง 15 มิถุนายน 2566รายงานผลสรุปโครงการ
0.00 บาท
ผู้สูงอายุ มีความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยมาผลิตเป็นยาดมสมุนไพร ไว้ใช้เป็นยาสามัญประจำบ้าน ในการดูแลสุขภาพตนเองและบุคคลในครอบครัว เบื้องต้นได้ ก่อนไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุการเจ็บป่วยต่อไป
