โครงการคัดกรอง ควบคุม ป้องกันโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในชุมชน รพ.สต.บ้านหินผุด
โรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูงเป็นโรคติดเต่อเรื้อรัง เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ และถือว่าเป็นภัยเงียบ เพราะเป็นโรคที่ไม่ปรากฏอาการ และเป็นสาเหตุของโรคแทรกซ้อนในอวัยวะสำคัญหลายระบบของร่างกาย เช่นตา ไต หลอดเลือด ในประเทศไทยนั้น อุบัติการณ์โรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูง ในแต่ละปี เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยเป็นอย่างมาก เนื่องจากโรคเรื้อรังเป็นโรคที่จำเป็นต้องรักษาอย่างต่อเนือง และยาวนานมีความใช้จ่ายด้านการรักษาที่สูงมา ในกลุ่มโรคความดันโลหิตสูงยิ่งคัดกรองมากก็จะพบกลุ่มเสี่ยงและจำนวนผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้น ในเรื่องของภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วย ก็มีอัตราเพิ่มขึ้น ดังนั้น แนวทางแก้ไข จะต้องดำเนินการให้เป็นระบบโดยตั้งแต่การคัดกรอง แล้วมาจัดกลุ่ม ดี เสี่ยง ป่วย ในกลุ่มป่วย ต้องดำเนินการ ให้การรักษา จะต้องมีการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องที่บ้าน ให้ครอบคลุม แต่ถ้าหากจะใช้เจ้าหน้าที่เพียงฝ่ายเดียวคงไม่เพียงพอจึงต้องบูรณการให้ทุกภาคส่วนในชุมชนมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหินผุด จึงได้จัดทำโครงการคัดกรองเบาหวาน/ความดันโลหิตสูงประจำปี ๒๕๖8 ขึ้น เพื่อคัดกรองกลุ่มเป้าหมายให้ได้มากที่สุด โดยให้ทีมงาน อสม.และเครือข่ายในการดำเนินงานไปตรวจคัดกรองเบาหวาน และความดันโลหิตสูงให้ได้มาตรฐาน พร้อมทั้งรณรงค์ สร้างความตระหนักในการดูแลสุขภาพ มีพฤติกรรมที่ดี และได้รับการเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรัง สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข และสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดลได้ตระหนักถึงความสำคัญที่ต้องสร้างการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วนและระดมพลังทั้งสังคมเพื่อแก้ไขและขจัดปัญหาดังกล่าวผ่านกระบวนการทำแผนยุทธศาสตร์สุขภาพดีวิถีชีวิตไทยพ.ศ. 2561-2570 ซึ่งเป็นแผนระดับชาติเพื่อใช้เป็นกรอบชี้ทิศทางการขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติการอย่างบูรณาการเป็นเอกภาพด้วยการรวมพลังขับเคลื่อนจากทุกภาคส่วนประชาชนมีศักยภาพในการจัดการปัจจัยเสี่ยงและสภาพแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อโรควิถีชีวิตเพื่อปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ที่ลดเสี่ยงลดโรคลดภาวะแทรกซ้อน ลดการพิการ ลดความตาย และลดภาระค่าใช้จ่ายทั้งระดับบุคคลครอบครัวชุมชนสังคมสังคมสุขภาวะบนพื้นฐานปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหินผุด ได้เล็งเห็นความสำคัญได้ดำเนินการตามนโยบายสาธารณสุขในการจัดทำโครงการคัดกรอง ควบคุม ป้องกันโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในชุมชน รพ.สต.บ้านหินผุด โดยลงค้นหาเชิงรุกในกลุ่มประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไป ที่อยู่ในความรับผิดชอบ 4 หมู่บ้าน กลุ่มเป้าหมาย ปีงบประมาณ 2567 คัดกรองโรคเบาหวาน จำนวน 2,685 ราย และกลุ่มเป้าหมายคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 2,879ราย ผลการคัดกรอง ได้ร้อยละ 87 และยังค้นหาผู้ที่มีความเสี่ยงและผู้ที่เป็นโรคเรื้อรังที่ขาดหายไปจากการรักษาหรือไม่รักษาต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาชนได้เข้าถึงการบริการทางด้านสาธารณสุขให้ได้มากที่สุด จากการดำเนินงานที่ผ่านมาของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหินผุดในปีงบประมาณ 2564 - 2567 พบผู้ป่วยโรคเบาหวานรายใหม่ จํานวน 17 รายคิดเป็นร้อยละ 9.65 จำนวน 16 ราย คิดเป็นร้อยละ 8.64 และจำนวน 8 ราย คิดเป็นร้อยละ 4.24 โรคความดันโลหิตสูงรายใหม่ จํานวน 59 ราย คิดเป็นร้อยละ 10.40 จํานวน 53 ราย คิดเป็นร้อยละ 8.78 จำนวน14รายคิดเป็นร้อยละ6.24 และผลการคัดกรอง โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในกลุ่มเสี่ยง อายุ 35 ปีขึ้นไป มีปัจจัยเสี่ยงเพิ่มขึ้นในด้านต่างๆ เช่น ด้านดัชนีมวลกายเกิน , รอบเอวเกิน เป็นต้น จากข้อมูลดังกล่าวจะเห็นว่ายังคงมีผู้ป่วยรายใหม่ไม่ลดลงจากเดิมเท่าที่ควรเพราะกลุ่มเสี่ยงดังกล่าวอยู่ในช่วงวัยทํางานและเข้าถึงได้ยาก เพราะต้องทํางานหาเลี้ยงครอบครัวไม่ค่อยมีเวลาอยู่บ้านและเวลาในการปรุงหรือประกอบอาหารจึงซื้ออาหารปรุงสําเร็จ ซึ่งสะดวกกว่าและขาดการออกกําลังกายที่เหมาะสม ดังนั้นจึงต้องดำเนินการเชิงรุกต่อเนื่องใน การคัดกรอง การดำเนินการปรับเปลี่ยน และติดตามพฤติกรรม ผู้ที่อาจมีภาวะเสี่ยงเป็นโรคให้เข้มข้นมากขึ้นเพื่อให้เกิดสุขภาวะทางกายและทางจิตที่ดี และเป็นแรงผลักดันให้ชีวิตก้าวต่อไปในสังคมปัจจุบันอย่างมีคุณภาพ
-
1. เพื่อค้นหาประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง0.00
- ร้อยละ 99 ของกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง
-
2.เพื่อค้นหาประชาชนกลุ่มเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน0.00
2.ร้อยละ 99 ของกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับการคัดกรองโรคเบาหวาน
-
3. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน/โรคความดันโลหิตสูง ได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ0.00
ร้อยละ 50 ของประชาชนกลุ่มเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน/โรคความดันโลหิตสูง ได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ
-
4. เพื่อตรวจคัดกรองประเมินภาวะแทรกซ้อนทางตา และทางเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน0.00
ผู้ป่วยเบาหวานที่ขึ้นทะเบียนได้รับการตรวจคัดกรองตา เท้า ร้อยละ 60
-
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง556
-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง2849
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
1 .กิจกรรมคัดกรองความดันโลหิตสูงและเบาหวาน ที่มีอายุ 35 ปี ขึ้นไปจำนวน 2,849 ราย ปี 2568
1.1คัดกรองโดยใช้วัสดุการแพทย์
1. บัตรสีบอกโรค จำนวน 3000 แผ่น แผ่นละ 50 สตางค์ เป็นเงิน 1,500 บาท- ป้ายโครงการ จำนวน 1 ป้าย ขนาด 1.2*2.4 ม. เป็นเงิน 432 บาท
ถึง1932.00 บาท -
2. กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงและกลุ่มป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังตามการแบ่งกลุ่มสัญญาณเตือนตน 8 สี กลุ่มเสี่ยง 50 ราย และกลุ่มสงสัยป่วย 50 ราย รวม 100 ราย
- เอกสารติดตามการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 3อ 2 ส จำนวน 100 รายๆละ 20 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
- ค่าป้ายปิงปอง 8 สี ในการทำกิจกรรมแปะชื่อเปลี่ยนสีแก่กลุ่มเสี่ยง จำนวน 4 แผ่น หมู่บ้านละ1 แผ่น ๆ ละ 432 บาท ขนาด 1.2*2.4 ม. เป็นเงิน 1,728 บาท
2.1 คัดกรองซ้ำหลังจากแนะนำปรับเปลี่ยน จำนวน ๔ ครั้ง ตามเกณฑ์ 1.วัสดุทางการแพทย์แถบตรวจน้ำตาลในเลือด จำนวน 100 คนๆ จำนวน 4 กล่อง ๆ ละ 1,350 บาท
เป็นเงิน 5,400 บาท 2.เข็มเจาะตรวจน้ำตาลในเลือดจำนวน 2 กล่องๆ ละ 990 บาท เป็นเงิน 1,980 บาทถึง11108.00 บาท -
3 .กิจกรรมรณรงค์คัดกรองภาวะแทรกซ้อนทางตา เท้า หลอดเลือดสมอง ในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังไม่ติดต่อ (เบาหวาน จำนวน 240 ราย, ความดันโลหิตสูงจำนวน 316 ราย)
3.1 คัดกรองโดยใช้วัสดุการแพทย์
1.ค่าวัสดุการแพทย์อุปกรณ์ตรวจเท้าผู้ป่วยโรคเบาหวาน Monofilament
(มีแล้วจากปีเก่า)
- อุปกรณ์ตรวจคัดกรองตาพร้อมไม้ปิดตา ในผู้ป่วยโรคเบาหวานเบื้องต้น
(มีแล้วจากปีเก่า)
3.2 ให้ความรู้ เกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากการเป็นโรคเรื้อรังไม่ติดต่อ การปฏิบัติตัว การรับประทานอาหาร
ถึง0.00 บาท - อุปกรณ์ตรวจคัดกรองตาพร้อมไม้ปิดตา ในผู้ป่วยโรคเบาหวานเบื้องต้น
กิจกรรมที่1กิจกรรมคัดกรองความดันโลหิตสูงและเบาหวาน ที่มีอายุ 35 ปี ขึ้นไป 1. ประชาชนได้รับการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานมากขึ้น 2. ประชาชนสามารถเข้าถึงการให้บริการทางด้านสาธารณสุข 3. ประชาชนได้รับทราบถึงภาวะสุขภาพของตนจากการคัดกรองโรค 4. ประชาชนมีความตระหนักในการจัดการและดูแลสุขภาพตนเอง เพื่อป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง รวมทั้งได้รับบริการจาก สถานบริการที่ได้มาตรฐานครบวงจร กิจกรรมที่2กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงและกลุ่มป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังตามการแบ่งกลุ่ม สัญญาณเตือนตน 8 สี 1. กลุ่มเป้าหมายเกิดความรู้ทักษะสามารถนำไปปฏิบัติตัวในการป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังรายใหม่ 2. กลุ่มเป้าหมายมีความตระหนักและกระตือรือร้นมากขึ้นเกี่ยวกับการคัดกรองโรคและการป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังไม่ติดต่อ 3. กลุ่มเป้าหมายสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและปฏิบัติตัว ควบคุมอาหารได้ดี โดยยึดหลัก 3 อ. 2 ส. 4. กลุ่มเป้าหมายที่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ดีได้รับการยกย่องและเป็นตัวอย่างที่ดีแก่ประชากรในหมู่บ้าน กิจกรรมที่3กิจกรรมคัดกรองภาวะแทรกซ้อนทางตา เท้า หลอดเลือดสมอง ในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังไม่ติดต่อ 1.ผู้ป่วยเบาหวานได้รับการตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ้อน ร้อยละ 90 2.ผู้ป่วยเบาหวานได้รับการตรวจคัดกรองประเมินภาวะแทรกซ้อนทางตาและเท้า 3.สามารถแก้ไขปัญหาภาวะแทรกซ้อนและส่งต่อผู้ป่วยเพื่อรับการรักษาที่ถูกต้อง
