โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (RDU) ในชุมชนเทศบาลตำบลคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลา
การนำยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี สู่การพัฒนาระบบยา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบสุขภาพในระดับพื้นที่ให้มีการใช้ยาอย่างสมเหตุผล สอดคล้องตามแผนแม่บทการเสริมสร้างให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดีซึ่งได้กำหนดเป้าหมายคือการมีชุมชน สุขภาพดี การมีระบบสาธารณสุขที่ได้มาตรฐานที่ประชาชนทุกระดับเข้าถึงได้ดีขึ้น และประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาวะสามารถดูแลสุขภาพและมีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ ในเดือน ธันวาคม พ.ศ.2561 จึงได้มีมติเห็นชอบต่อแนวทางการขับเคลื่อนสู่ประเทศใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU country) ต่อมาคณะรัฐมนตรี มีมติเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2563 เรื่อง มติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2562 ประเด็นการจัดการเชิงระบบสู่ประเทศใช้ยาอย่างสมเหตุผล โดยชุมชนเป็นศูนย์กลาง ซึ่งได้รับทราบและมอบหมายให้หน่วยงานดำเนินการตามมติที่เกี่ยวข้องโดยการนำมติดังกล่าวสู่การปฏิบัติมุ่งพัฒนาให้เกิด “จังหวัดใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล” (RDU province) และ “อำเภอใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล” (RDU district) เพื่อยกระดับคุณภาพมาตรฐานบริการสุขภาพ ในระบบบริการสุขภาพภาครัฐและเอกชน เพื่อให้มีการใช้ยาอย่างสมเหตุผล และแก้ปัญหายาในชุมชน ที่ส่งผลต่อการ ใช้ยาอย่างสมเหตุผล อย่างเป็นระบบและยั่งยืน โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ประชาชนปลอดภัยจากการใช้ยา ใช้ยาอย่างมีประสิทธิผล คุ้มค่า มีความรอบรู้ในการใช้ยา และสามารถดูแลสุขภาพตนเองเบื้องต้นเมื่อเจ็บป่วย ในปี 2565 กระทรวงสาธารณสุขประกาศให้มีการขยายการดำเนินการในเรื่องนี้ไปสู่ 38 จังหวัด (ร้อยละ 50 ของจังหวัด ทั้งหมดในประเทศไทย) โดยกำหนดให้เป็น 1 ใน 60 ตัวชี้วัดของกระทรวงสาธารณสุขในปีงบประมาณ 2565 และกำหนดแผนให้ดำเนินการครบทุกจังหวัดในปีงบประมาณ 2569 ทั้งนี้เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาระบบสุขภาพใหมีการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในระดับจังหวัดและอำเภอ การพัฒนา ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) การพัฒนาโรงพยาบาลทั้งรัฐและเอกชนใหมีการ ใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU Hospital) (2) การพัฒนาสถานพยาบาลเอกชนและร้านยาใหมีการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (RDU in Private Sectors) รวมถึง(3) การพัฒนาการใชยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน (RDU Community) ทั้งนี้ในปีงบประมาณ 2568 ให้มีการดำเนินงานอำเภอใช้ยาอย่างสมเหตุผล อย่างน้อย 1 อำเภอ ความปลอดภัยจากการใช้ยาในชุมชนมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องหลายปัจจัยได้แก่ผู้ใช้ยาผู้สั่งใช้ยาผู้ผลิต การกระจายยาและการกำกับ ดูแลตามกฎหมายยา จากการทบทวนงานวิจัยในประเทศไทยที่เกี่ยวข้องพบว่า สาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากผู้ใช้ยาขาดความรู้ที่ถูกต้อง ความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง และที่สำคัญมีแหล่งจำหน่ายยาที่ไม่เหมาะสมและผิดกฎหมายกระจายอยู่ทั่วไป จากผลจากการสำรวจความรู้ความเข้าใจและพฤติกรรมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลของประชาชนในเทศบาลตำบลบ้านคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลา ในเขตความรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมบ้านคอกช้าง ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 พบว่า ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับบยาสามัญประจำบ้าน ร้อยละ 42.51 และมีพฤติกรรมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลร้อยละ 39.20 มีการใช้ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวดต้านการอักเสบ (NSAID) รวมทั้งสเตียรอยด์ที่เป็นยาควบคุมพิเศษ ซึ่งยาดังกล่าวหากรับประทานอย่างไม่สมเหตุสมผล อาจก่อให้เกิดภาวะไตวายได้ การดำเนินการเชิงรุกในชุมชนเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของประชาชนให้มีทักษะในการดูแลตนเองและครอบครัวในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลา จึงมีความประสงค์เพื่อจะแก้ปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการ โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล(RDU)ในชุมชนเทศบาลตำบลคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต ในปีงบประมาณ 2568 เพื่อส่งเริมให้ประชาชนในชุมชนเทศบาลตำบลบ้านคอกช้างตำบลแม่หวาดอำเภอธารโตจังหวัดยะลา มีการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล และร้านชำมีการจำหน่ายยาอย่างปลอดภัย นำไปสู่การมีชุมชนที่มีการใช้ยาอย่างปลอดภัยต่อไป
-
เพื่อให้ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลา มีความรู้ ความเข้าใจในการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล0.00
ผู้ประกอบการร้านชำ ประชาชน และอสม.ในเขตเทศบาลคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต มีความรู้ ความเข้าใจ ในการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (RDU) เพิ่มขึ้นหลังจากเข้าร่วมโครงการ โดยใช้แบบประเมินการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล
-
กลุ่มวัยทำงาน60
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
วางแผน (PLAN)
ประชุมชี้แจงที่มาของการจัดทำโครงการ
วางแผนพูดคุยแนวทางการจัดทำโครงการร่วมกัน
จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ และขอสนับสนุนงบประมาณ
กำหนดกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลคอกช้าง จำนวน 60 คน
ออกแบบการดำเนินการโดยการจัดอบรมโครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (RDU) ในชุมชนเทศบาลตำบลคอกช้าง
ถึง0.00 บาท -
ขั้นตอนการดำเนินโครงการ (DO)
- ประชาสัมพันธ์โครงการ เพื่อเชิญชวนให้กลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการ
- ทำหนังสือเชิญกลุ่มเป้าหมาย และวิทยากร
- เตรียมสถานที่ เอกสาร และสื่อต่างๆ
- ดำเนินการจัดโครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล(RDU) ในชุมชนเทศบาลตำบลคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลา
ค่าใช้จ่าย ดังนี้
- ค่าสมนาคุณวิทยากร จำนวน 6 ชั่วโมงๆ ละ 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 60 คนๆละ 35 บาท * 2 มื้อ เป็นเงิน 4,200 บาท
- ค่าอาหารและเครื่องดื่มสำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 60 คนๆละ 80 บาท เป็นเงิน 4,800 บาท
- ค่าชุดนิทรรศการ ขนาด 80*180 เซนติเมตร จำนวน 5 ชุดๆละ 900 บาท เป็นเงิน 4,500 บาท
- ค่าป้ายประชาสัมพันธ์โครงการ ขนาด 1.2*2.4 เมตรเป็นเงิน 720 บาท
- ค่าวัสดุอื่นๆ ที่จำเป็นต้องใช้ในการดำเนินการ เป็นเงิน 2,180 บาท
- กระเป๋าใส่เอกสารขนาด A4 จำนวน 60 ใบๆละ 25 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท
- กระดาษ A4 จำนวน 1 รีมเป็นเงิน 120 บาท
- กระดาษโรตี จำนวน 3 ม้วนๆละ 20 บาทเป็นเงิน 60 บาท
- ปากกา จำนวน 60 ด้ามๆละ 7 บาทเป็นเงิน 420 บาท
- ปากกาเคมี จำนวน 4 ด้ามๆละ 20 บาท เป็นเงิน 80 บาทถึง20000.00 บาท -
ขั้นตอนการตรวจสอบการดำเนินโครงการ (CHECK)
ตรวจสอบการดำเนินโครงการ โดยสังเกตจากความร่วมมือจากกลุ่มเป้าหมายและประชุมรับฟังความคิดเห็นจากสมาชิกกลุ่มและทีมงานทุกคน
ตรวจสอบผลการดำเนินโครงการ โดยใช้แบบลงทะเบียนการเข้าร่วมโครงการและแบบประเมินความรู้ ความเข้าใจก่อนและหลังดำเนินโครงการ
ถึง0.00 บาท -
ขั้นตอนการประเมินการดำเนินโครงการ (Assessment)
ประเมินการมีความรู้ ความเข้าใจของกลุ่มเป้าหมายเกี่ยวกับการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล เพิ่มขึ้นหลังจากเข้าร่วมโครงการ โดยใช้แบบทดสอบความรู้ก่อนและหลังดำเนินโครงการ
ประเมินร้านชำปลอดภัยต้นแบบในชุมชนเทศบาลตำบลคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลา โดยใช้แบบสำรวจร้านชำปลอดภัย
3.. สรุปและประเมินโครงการ
ถึง0.00 บาท
เพื่อให้ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลบ้านคอกช้าง ตำบลแม่หวาด อำเภอธารโต จังหวัดยะลามีการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (RDU)นำไปสู่การมีชุมชนที่มีการใช้ยาอย่างปลอดภัยต่อไป
