กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)
ภาวะซีด หรือโลหิตจางในหญิงวัยเจริญพันธุ์ เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพของหญิงไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทที่อาจมีข้อจำกัดด้านการเข้าถึงอาหารที่มีธาตุเหล็ก การขาดความรู้เกี่ยวกับโภชนาการที่เหมาะสม และการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง โดยภาวะซีดมักเกิดจากการขาดธาตุเหล็ก ซึ่งเป็นผลมาจากการมีประจำเดือน การตั้งครรภ์ หรือการบริโภคอาหารที่ไม่มีคุณภาพอย่างเพียงพอ หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการป้องกันหรือรักษา อาจส่งผลต่อสุขภาพโดยรวม เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย สมาธิลดลง ภูมิคุ้มกันต่ำ และในหญิงตั้งครรภ์อาจเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทั้งต่อมารดาและทารกในครรภ์
องค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่า ผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์ทั่วโลกมากกว่า 30% จากข้อมูลของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ปี 2566 พบว่า หญิงไทยวัยเจริญพันธุ์ (อายุ 15–49 ปี) ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ มีภาวะซีดสูงถึง ร้อยละ 37 ซึ่งหมายความว่าผู้หญิงไทยประมาณ 1 ใน 3 มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก และจากทะเบียนผู้มารับบริการฝากครรภ์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำผุด ย้อนหลัง 5 ปี (พ.ศ.2563-2567) พบว่า หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดรวมจำนวน 26 ราย และในปี 2568 พบจำนวน 1 ราย ทั้งนี้ ยังพบภาวะซีดในเด็กภายใต้การปกครอง ที่มารับบริการในคลินิกสุขภาพเด็กดี มากถึง 21 รายจากสถานการณ์ดังกล่าวเป็นปัญหาที่สามารถป้องกันได้ด้วยการส่งเสริมความรู้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค และการให้ธาตุเหล็กเสริมอย่างเหมาะสม สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงสาธารณสุขในการเสริมสร้างสุขภาวะของหญิงวัยเจริญพันธุ์ และลดอัตราการเกิดภาวะโลหิตจางในประชากรกลุ่มเสี่ยง จากความสำคัญข้างต้น องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดเป้าหมายให้ประเทศต่าง ๆ ลดอัตราภาวะโลหิตจางในหญิงวัยเจริญพันธุ์ลง ร้อยละ 50 ภายในปี 2573 สำหรับประเทศไทยจะต้องลดอัตรานี้ให้เหลือไม่เกิน ร้อยละ 12.4 นั้น
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำผุด ได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงจัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันภาวะซีดในหญิงวัยเจริญพันธุ์ขึ้น โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความตระหนักรู้ ส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กอย่างเหมาะสม และจัดกิจกรรมให้ความรู้และตรวจคัดกรองเบื้องต้นแก่หญิงในชุมชน เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน