กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

จากสถานการณ์ยาเสพติดในชุมชน สะท้อนให้เห็นปัญหายาเสพติดส่งผลให้เด็กและเยาวชนในชุมชน มีความอยากรู้อยากลอง และชักชวนกันไปเสพสารเสพติด ด้วยการขาดความรู้ไม่มีทักษะการป้องกันตนเองจากเสพติด ส่งผลให้นักเรียนและเยาวชนติดสารเสพติด และเพื่อเป็นการแก้ปัญหายาเสพติดในชุมชน จึงจัดการฝึกอบรม เด็กและเยาวชน เพื่อจัดองค์ความรู้ กระบวนการคิดวิเคราะห์ให้ผู้เรียนมีความรู้ ความสามารถและประสบการณ์ มีทักษะการดำรงชีวิตที่เกิดจากการฝึกหัด สามารถใช้ความรู้ให้เกิดประโยชน์ในการพัฒนาตนเอง อีกด้านหนึ่งคือเป็นการบ่มเพาะ กล่อมเกลา ปลูกฝัง และปลูกจิตสำนึก ให้ผู้เรียนมีคุณธรรมจริยธรรม มีความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม ชุมชน และสิ่งแวดล้อม เกิดความตระหนักในบทบาทหน้าที่ มีลักษณะของผู้นำที่ดี เป็นผู้มีประชาธิปไตย และสามารถดำรงตนอยู่ในสังคมร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข ตลอดจนเป็นการสร้างเครือข่ายแกนนำป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน ยาเสพติดนั้นส่งผลกระทบร้ายแรงกับสุขภาพของผู้ติดยาเสพติดโดยตรง ทั้งสุขภาพกาย ทำให้ร่างกายซูบซีด อ่อนเพลีย พิษยาทำลายอวัยวะต่าง ๆ ให้เสื่อมลง มีโรคแทรกช้อนได้ง่าย ประสบอุบัติเหตุได้ง่าย เพราะการควบคุมทางกล้ามเนื้อและระบบประสาทบกพร่อง และสุขภาพจิต ทำลายประสาทสมอง จิตใจเสื่อม ชึมเศร้า กังวล เลื่อนลอย และเป็นโรคจิตจากพิษยานั้น ๆ
สถานการณ์การแพร่ระบาดยาเสพติดในปัจจุบันมีสัดส่วนสูงในผู้เสพ และผู้ค้า โดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก และเยาวชน ถือว่าเป็นกลุ่มที่มีโอกาสเข้ามาเกี่ยวข้อง กับยาเสพติดมากกว่ากลุ่มอื่น ๆ โดยสาเหตุของการเกิดปัญหายาเสพติดในกลุ่มเด็กและเยาวชน พบว่ามาจากหลายสาเหตุ จำแนกสาเหตุที่เกิดจากภายในจิตใจของตัวบุคคล เช่น ความคิด ความเชื่อ ความรู้ ทัศนคติ ค่านิยม ทักษะการใช้ชีวิต นอกจากนี้ยังมีสาเหตุมาจากสิ่งเร้าของสิ่งแวดล้อมภายนอก เช่นปัจจัยสิ่งแวดล้อมในสังคมที่มีอิทธิพล เช่น ชุมชน สถานศึกษา กลุ่มเพื่อน ครอบครัว เป็นต้น ทำให้เกิดการลอกเลียนแบบพฤติกรรมและเรียนรู้ที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การจูงใจในการเริ่มต้นนำยาทางการแพทย์มาใช้ในทางที่ผิด เพราะอยากรู้อยากลอง ทั้งนี้เพราะปัญหายาเสพติดมีการแพร่ระบาดในทุกพื้นที่ของประเทศไทยได้ทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกขณะ ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาประเทศ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมทั้งด้านการเมืองและความมั่นคงของประเทศ

สถานการณ์ยาเสพติดในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลยามู พบว่า ในเขตพื้นที่หมู่บ้านและตำบลบริเวณใกล้เคียงในเขตการดูแลรรักษาความสงบของสถานีตำรวจภูธรยะหริ่ง (อ้างอิงจากข้อมูลสถิติการจับกุมคดียาเสพติด จำนวนผู้ติดและผู้ค้ายาเสพติดในพื้นที่3ปีย้อนหลัง (ปี 2565 – 2567) ของสถานีตำรวจยะหริ่ง ซึ่งมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในการใช้สารเสพติดให้โทษประเภทต่าง ๆ ตลอดจนบุหรี่และแอลกอฮอล์ ในกลุ่มของเด็กและเยาวชน ตลอดจนประชาชนทั่วไปในพื้นที่ อีกทั้งยังมีการใช้เด็กและเยาวชนบางส่วนเป็นเครื่องมือในการเป็นช่องทางกาผ่านของยาเสพติด ด้วยเหตุผลนี้ทางองค์การบริหารส่วนตำบลยามู จึงมีมาตรการอย่างเข้มงวดในการสอดส่อง และเฝ้าระวังกลุ่มเยาวชนที่เป็นวัยรุ่นที่อยู่ในช่วงวัยเรียน ตลอดจนพื้นที่รอบนอกในชุมชนใกล้เคียง เพื่อป้องกันมิให้นักเรียนและเยาวชนเข้าไปยุ่งในเรื่องสารเสพติดทุกชนิด โดยยึดแนวคิดการล้อมรั้วโรงเรียน เพื่อป้องกันยาเสพติดแพร่ระบาดเข้ามาในชุมชนอย่างครบวงจร โดยมีมาตรการต่าง ๆ ในการป้องกัน บำบัดรักษา และปราบปรามผู้ค้า
ปัญหายาเสพติดเป็นปัญหาที่องค์การบริหารส่วนตำบลยามูให้ความสำคัญเป็นลำดับต้นๆ สาเหตุมาจากผู้ปกครองส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้างทั่วไป ไม่มีเวลาดูแลเด็กและเยาวชน บางครั้งด้วยอาชีพการงานและสภาพของเศรษฐกิจในสังคมทำให้ต้องเปลี่ยนสถานที่ทำงาน จึงส่งผลให้เด็กและเยาวชนขาดการดูแลเอาใจใส่ประกอบกับโรงเรียนอยู่ใกล้ร้านค้า ที่เป็นแหล่งขายบุหรี่และแอลกอฮอล์ ส่งผลให้เด็กและเยาวชนมีความเสี่ยงต่อยาเสพติดเพราะเด็กและเยาวชนสามารถหาซื้อ ได้ง่าย และส่งผลต่อให้ไปยุ่งเกี่ยวกับสารเสพติด และอีกปัจจัยเสี่ยงคือค่านิยมการกินพืชใบกระท่อม ซึ่งปัจจุบันมีการเปิดกว้างทางตลาด และเป็นที่นิยมในกลุ่มของคนในท้องถิ่นที่ประกอบอาชีพใช้แรงงาน ด้วยเหตุผลที่ว่า การทานพืชกระท่อมจะทำให้มีกำลังและตื่นตัวในการทำงานต่าง ๆ ด้วยเหตุแห่งปัจจัยนี้จึงอาจส่งผลให้เด็กและเยาวชนเกิดพฤติกรรมลอกเลียนแบบ ด้วยความอยากรู้ และอยากลอง
ฉะนั้น ด้วยเหตุผลและปัจจัยสิ่งแวดล้อมข้างต้น หากทางองค์การบริหารส่วนตำบลไม่เฝ้าระวัง สอดส่องดูแลหรือวางแนวทางในการป้องกันปัญหายาเสพติด เด็กและเยาวชนอาจมีความเสี่ยงในการเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดได้ ซึ่งจะส่งผลต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิตและพฤติกรรมของนักเรียนที่เปลี่ยนแปลงไปได้เด็กนักเรียนอาจสุขภาพที่ไม่สมบูรณ์แข็งแรงตามวัย มีสุขภาพทรุดโทรม ผอมซีด อ่อนเพลีย อวัยวะต่างๆภายในร่างกายถูกทำลาย ทำมาซึ่งโรคแทรกซ้อนต่างๆ เนื่องจากพิษของยาเสพติดที่เข้าไปทำลาย การควบคุมกล้ามเนื้อและระบบประสาทบกพร่อง มีพฤติกรรมก้าวร้าว เจ้าอารมณ์ หงุดหงิดหรือโมโหง่าย เป็นต้น นำไปสู่ปัญหาทางด้านการเรียนและปัญหาสังคมต่อไป ดังนั้นจึงจัดโครงการนี้ขึ้น เพื่อให้ความรู้ แก่นักเรียนในการป้องกันและแก้ปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา และโรงเรียนมีแผนบูรณาการป้องกัน ปราบปราม และบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดในสถานศึกษา โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา กิจกรรมหลักป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา