โครงการส่งเสริมสุขภาพในกลุ่มผู้สูงอายุ ปีงบประมาณ 2569
-
นางบุณย์ลิตา กิจสุดแสง
-
ร้อยละของผู้สูงอายุที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอ (ระดับปานกลาง อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์)
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ ทำให้เกิดความจำเป็นในการจัดระบบการดูแลผู้สูงอายุอย่างรอบด้าน โดยครอบคลุมทั้ง ๙ ด้าน ได้แก่ ความคิดความจำ, การเคลื่อนไหว, ภาวะขาดสารอาหาร, การมองเห็น, การได้ยิน, ภาวะซึมเศร้า, การกลั้นปัสสาวะ, การปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน, และสุขภาพช่องปาก
เพื่อนำไปวางแผนส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ดูแลรักษาได้อย่างเหมาะสมกับปัญหาของผู้สูงอายุแต่ละคน เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถพึ่งพาตนเองได้ มีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุข ปัญหาโรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนและการใช้งานข้อเข่ามายาวนาน ส่งผลให้มีอาการปวด บวม เข่าฝืด ยึด เดินลำบาก คุณภาพชีวิตลดลง และอาจทำให้โรคเรื้อรังอื่นกำเริบ สาเหตุสำคัญได้แก่ น้ำหนักตัวมาก การใช้ข้อเข่าไม่ถูกวิธี อุบัติเหตุ การอักเสบหรือติดเชื้อ รวมถึงโรคข้ออักเสบบางชนิด
จากสถานการณ์ พบว่า โรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคหนึ่งในสิบโรคที่เป็นสาเหตุสำคัญอันก่อให้เกิดผู้สูงอายุทุพพลภาพในประเทศไทย ทำให้ผู้ป่วยต้องมีชีวิตอยู่อย่างไร้สมรรถภาพในการประกอบอาชีพหรือการใช้ชีวิตประจำวัน เนื่องจากมีพยาธิสภาพที่กระดูกอ่อนผิวข้อ อันก่อให้มีอาการปวดจากผิวข้อชำรุดและการอักเสบหากเป็นต่อเนื่อง ทำให้เกิดโรคข้อเสื่อมรุนแรง ช่องว่างผิวข้อหายไป และกระดูกอ่อนผิวข้อชำรุดไปหมด หรือกระดูกปลายข้อทรุดตัว ทำให้เข่าโก่งมากขึ้นได้ ในปัจจุบันพบว่ามีการใช้ยาในการรักษาภาวะข้อเสื่อมนี้เป็นจำนวนมากรองจากยาปฏิชีวนะ โดยเฉพาะยาแก้อักเสบ ซึ่งเป็นการรักษาอาการปวดที่ปลายเหตุเสียมากกว่าและมักจะต้องสูญเสียค่าใช้จ่ายใน การรักษาพยาบาลที่ค่อนข้างสูง ซึ่งส่วนใหญ่จะพบในผู้สูงอายุ ตั้งแต่ ๖๐ ปีขึ้นไป ประชากรในเขตรับผิดชอบ ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก จำนวน 1,690 คน ปัจจุบันมีผู้สูงอายุในเขตองค์การบริหาร ส่วนตำบลหนองจอก จำนวน ๔๕๒ คน คน คิดเป็นร้อยละ ๒๖.๗๔ ของจำนวนประชากรทั้งหมด เมื่อเทียบสัดส่วน
ถือว่ามีจำนวนมากขึ้นซึ่งเปรียบเทียบกับประชากรช่วงอายุต่าง ๆ และมีแนวโน้มจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ จากข้อมูลการลงทะเบียนผู้สูงอายุประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๘ ที่มีอยู่ในชุมชนมีหลายระดับ ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่มีฐานะทางเศรษฐกิจต่ำ ต้องใช้แรงงานหนักในการประกอบอาชีพ จึงมีปัญหาปวดเข้าและปวดเมื่อยตามร่างกายเป็นประจำ ผู้สูงอายุบางรายต้องกลายเป็น ผู้พิการ เนื่องจากไม่ได้รับการรักษาและดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี
ในการนี้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก ได้จัดโครงการส่งเสริมสุขภาพ ในกลุ่มผู้สูงอายุ ปีงบประมาณ ๒๕๖๙ ขึ้น เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้และจัดระบบการดูแลสุขภาวะของตนเองในทุกด้าน มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม และมีความสามารถในการดูแลระหว่างผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าด้วยการแพทย์แผนไทย
-
เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ และจัดระบบการดูแลสุขภาวะของตนเองทุกด้าน15.0030.00
ผู้สูงอายุมีความเข้าใจเกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม ร้อยละ 90
-
เพื่อให้ผู้สูงอายุ มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม6.0010.00
ผู้สูงอายุสามารถทำลูกประคบได้ร้อยละ 100
-
เพื่อให้ผู้สูงอายุ มีความสามารถในการดูแลผู้สูงอายุ ที่มีอาการปวดเข่าด้วยการแพทย์แผนไทย10.0015.00
ผู้สูงอายุสามารถดูแลติดตามที่เป็นโรคข้อข่าเสื่อมโดยจับคู่บัดดี้ ร้อยละ 100
-
กลุ่มผู้สูงอายุ50
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
1. ประชุมชี้แจงวางแผนการดำเนินงาน 2. อบรมให้ความรู้แก่ผู้สูงอายุทั้ง 9 ด้าน (ความคิดความจำ, การเคลื่อนไหว, ภาวะขาดสารอาหาร, การมองเห็น, การได้ยิน, ภาวะซึมเศร้า, การกลั้นปัสสาวะ, การปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน, และสุขภาพช่องปาก) 3. อบรมให้ความรู้แก่ผู้สูงอายุ เรื่องโรคข้อเข่าเสื่อม 4. อบรมเชิงปฏิบัติการ การทำลูกประคบสมุนไพร 5.ดูแล ติดตามเยี่ยมผู้สูงอายุที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อมโดยจับคู่บัดดี้ 6. แลกเปลี่ยนเรียนรู้ จนท. และ อสม. จำนวน 1 ครั้ง 7. สรุปและรายงานผลการดำเนินงาน1 ตุลาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2569
ผลผลิต Output ผู้สูงอายุในตำบลหนองจอกเข้ารับการอบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพ 9 ด้าน และโรคข้อเข่าเสื่อม จำนวน 50 คน
การฝึกทักษะการทำลูกประคบ ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการทุกคน (50 คน / ร้อยละ 100) สามารถฝึกปฏิบัติทำลูกประคบสมุนไพรได้จริง
การจัดตั้งเครือข่ายดูแล มีการจัดตั้งและจับคู่เครือข่ายผู้สูงอายุ ระบบคู่บัดดี้ เพื่อดูแลติดตามเยี่ยมผู้สูงอายุที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อม
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เกิดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างเจ้าหน้าที่สาธารณสุข และ อสม. จำนวน 1 ครั้ง
การใช้งบประมาณ มีการจัดซื้อวัสดุทำลูกประคบสมุนไพรและเบิกจ่ายงบประมาณ กปท. ครบถ้วนตามแผนงาน จำนวน 12,240 บาท (ร้อยละ 100)
ผลลัพธ์ (Outcome) ผลสัมฤทธิ์และผลกระทบเชิงบวกที่เกิดขึ้นตามมา ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพตนเองทั้ง ๙ ด้าน และโรคข้อเข่าเสื่อม เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 90ความสามารถในการพึ่งพาตนเอง ผู้สูงอายุมีทักษะและสามารถใช้การแพทย์แผนไทย (ลูกประคบสมุนไพร) ในการบรรเทาอาการปวดเข่าและการจัดการปัญหาสุขภาพเบื้องต้นได้ด้วยตนเอง
สุขภาวะทางจิตสังคมและการสนับสนุนซึ่งกันและกัน ผู้สูงอายุที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อมได้รับการติดตามอาการอย่างต่อเนื่องผ่านระบบคู่บัดดี้ ช่วยลดความวิตกกังวล และสร้างขวัญกำลังใจในการดำเนินชีวิต
ลดภาระค่าใช้จ่ายและบริการทางการแพทย์: ลดภาระการเดินทางไปรับการรักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลโดยไม่จำเป็น และช่วยชะลอ/ป้องกันความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะทุพพลภาพในระยะยาว
บาท
1 ค่าอาหารกลางวัน อาหารว่างและเครื่องดื่ม รวมทั้งสิ้น 7,000 บาท จำแนกรายละเอียด ดังนี้
1.1ค่าอาหารกลางวันในการอบรมผู้สูงอายุ จำนวน 50 คน ๆ ละ 1 มื้อ ๆ ละ 80 บาทเป็นเงิน 4,000บาท
1.2 ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มในการอบรมผู้สูงอายุ จำนวน 50 คน ๆ ละ 2 มื้อ ๆ ละ 30 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท
2.ค่าวัสดุดำเนินงานตามโครงการรวมทั้งสิ้น4,040 บาท จำแนกรายการ ดังนี้
.2.1 ค่าวัสดุในการดำเนินการทำลูกประคบ จำแนกดังนี้ รวมเป็นเงิน 3,620 บาท
ค่าไพลแห้งจำนวน 5 กิโลกรัม ๆ ละ 120บาทเป็นเงิน600 บาท
ค่าขมิ้นชัน จำนวน 1 กิโลกรัม ๆ ละ 130บาท เป็นเงิน130 บาท
ค่าใบมะขาม จำนวน 1 กิโลกรัม ๆ ละ 100บาท เป็นเงิน100บาท
ค่าต้นตะไคร้ จำนวน 2 กิโลกรัม ๆ ละ 30บาทเป็นเงิน60 บาท
ค่าพิมเสน จำนวน 1 กิโลกรัม ๆ ละ 1,000บาทเป็นเงิน 1,000บาท
ค่าการบูร จำนวน 1กิโลกรัม ๆ ละ 550 บาทเป็นเงิน550 บาท
ค่าเกลือแกง จำนวน 1 กิโลกรัม ๆ ละ 20บาทเป็นเงิน20 บาท
ค่าผ้าด้ายดิบ จำนวน 20 หลาๆ ละ 40 บาท เป็นเงิน800 บาท
ค่าเชือกขาว จำนวน 10เมตร ๆ ละ 6 บาท เป็นเงิน 60บาท
ค่ากะละมังขนาดใหญ่จำนวน 1 อัน ๆ ละ 50 บาท เป็นเงิน50บาท
ค่ากะละมังขนาดกลาง จำนวน 5อัน ๆ ละ 30บาท เป็นเงิน150 บาท
ค่ากะละมังขนาดเล็ก จำนวน 5อัน ๆ ละ 20บาทเป็นเงิน100 บาท
2.2 ค่าป้ายไวนิลพื้นขาวธรรมดาโครงการฯ ขนาด 1*3 เมตร จำนวน 3 ตร.ม. ๆ ละ 140 บาท
เป็นเงิน420บาท
3. ค่าสมนาคุณวิทยากรภาครัฐ จำนวน 1 คน ๆ ละ 4 ชั่วโมง ๆ ละ 300 บาท
เป็นเงิน1,200 บาท
ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการจำนวน ๕๐ คน มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพตนเองครอบคลุมทั้ง 9 ด้าน (ความคิดความจำ, การเคลื่อนไหว, ภาวะขาดสารอาหาร, การมองเห็น, การได้ยิน, ภาวะซึมเศร้า, การกลั้นปัสสาวะ, การปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน และสุขภาพช่องปาก) รวมถึงแนวทางการดูแลป้องกัน และรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมเพิ่มขึ้นเป็น ร้อยละ 90 ผู้สูงอายุที่ผ่านการฝึกปฏิบัติสามารถทำลูกประคบสมุนไพรใช้เองได้ คิดเป็นร้อยละ ๑๐๐ ซึ่งช่วยเพิ่มทักษะการพึ่งพาตนเองด้านการแพทย์แผนไทยเพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าและกล้ามเนื้อในชีวิตประจำวัน การดูแลและช่วยเหลือซึ่งกันและกันของผู้สูงอายุผ่านการจัดตั้ง ระบบคู่บัดดี้ ทำให้ผู้สูงอายุที่มีปัญหาโรคข้อเข่าเสื่อมได้รับการติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดความวิตกกังวล และลดภาระค่าใช้จ่ายรวมถึงการเดินทางไปรักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลโดยไม่จำเป็น โดยกลุ่มผู้สูงอายุที่ผ่านการอบรมสามารถเป็นแกนนำในการผลิตลูกประคบใช้ร่วมกันในชุมชน เพื่อดูแลผู้สูงอายุในพื้นที่ เพื่อความยั่งยืนของการดูแลสุขภาพตนเองต่อไป
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | รูปโครงการส่งเสริมสุขภาพ ในกลุ่มผู้สูงอายุ ปีงบประมาณ ๒๕๖๙.pdf (.pdf) @21 ส.ค. 2569 | กองทุนสุขภาพตำบลอบต.หนองจอก | |
| 2 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.pdf) @21 ส.ค. 2569 | กองทุนสุขภาพตำบลอบต.หนองจอก |
