โครงการเกษตรปลอดโรคผู้บริโภคปลอดภัย ใส่ใจสุขภาพ ปีงบประมาณ 2569
-
นางสาวบุณย์ลิตา กิจสุดแสง
-
ร้อยละครัวเรือนที่มีการใช้สารเคมีทางการเกษตร
-
ร้อยละของประชากรที่มีพฤติกรรมเสี่ยงจากการประกอบอาชีพ เช่น ใช้สารเคมีในการเกษตรโดยป้องกันตนเองไม่เหมาะสม
สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสามารถทำอันตรายต่อสุขภาพร่างกายของมนุษย์และสัตว์ได้ กล่าวคือจะไปทำลายอวัยวะภายในร่างกายเช่น ตับ ไต ปอด สมอง ผิวหนัง ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์และตา ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่าเราจะรับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายทางใดและปริมาณมากน้อยเท่าใด ส่วนใหญ่แล้วการที่อวัยวะภายในร่างกายได้สะสมสารเคมีไว้จนถึงขีดที่ร่างกายไม่อาจทนได้จึงแสดงอาการต่างๆขึ้นมา เช่น โรคมะเร็ง โรคต่อมไร้ท่อ โรคเลือดและระบบภูมิคุ้มกัน เป็นต้น ประชากรในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก ประกอบอาชีพในภาคการเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่ โดยมีพื้นที่ที่ใช้ในการเกษตรมากถึงร้อยละ 90 ของพื้นที่ทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยพื้นที่ทำนา ทำไร่ ทำสวนผลไม้และปลูกผัก ยังคงมีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งในการนำมาใช้นั้นได้มีการใช้อย่างไม่ถูกวิธีและขาดความรู้ จึงทำให้มีผลกระทบกับด้านสุขภาพโดยตรง ในปี 2568 ตรวจสารเคมีในเลือดกลุ่มเกษตรกร จำนวน 80 คน ผลการตรวจเลือดพบกลุ่มไม่ปลอดภัย ผู้ชาย จำนวน 5 คน และผู้หญิงจำนวน 5 คน รวม จำนวน 10 คน คิดเป็นร้อยละ 12.5
ในการนี้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก จึงได้จัดทำโครงการเกษตรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย ใส่ใจสุขภาพ ปีงบประมาณ 2569 ขึ้น เพื่อให้เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรได้มีความตระหนักถึงอันตรายของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและมีความรู้เกี่ยวกับการป้องกันตนเองขณะใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช เพื่อให้เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรได้รับการตรวจหาสารเคมีตกค้างในเลือด และเพื่อให้เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรมีสุขภาพที่ดี
-
เพื่อลดจำนวนครัวเรือนที่มีการใช้สารเคมีทางการเกษตร
ร้อยละครัวเรือนที่มีการใช้สารเคมีทางการเกษตร
-
กลุ่มวัยทำงาน50
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
เกษตรปลอดโรคผู้บริโภคปลอดภัย ใส่ใจสุขภาพ
- สำรวจข้อมูลเกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรในพื้นที่ โดย อสม. เพื่อวางแผนและเตรียมดำเนินงาน
- จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการดำเนินงาน
- อบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้เกี่ยวกับอันตรายจากสารเคมี และวิธีการป้องกันตนเองจากสารเคมี
แก่เกษตรกร และผู้รับจ้างทำการเกษตร - เจาะเลือดตรวจคัดกรองหาระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส (สารเคมีในเลือด) แก่เกษตรกร และผู้รับจ้างทำการเกษตรพร้อมแจ้งผลตรวจ 5.สรุปและติดตามการประเมินผลการดำเนินงานโครงการ
1 ตุลาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2569ผลผลิต (Output)
การสำรวจและจัดเตรียมข้อมูล มีการสำรวจข้อมูลเกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรในพื้นที่ตำบลหนองจอก โดยความร่วมมือของ อสม.
เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรเข้ารับการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องอันตรายและการป้องกันตนเองจากสารเคมี รวมถึงการใช้สมุนไพรล้างพิษ จำนวน 50 คน
การตรวจคัดกรองสารเคมีในเลือด เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรได้รับการเจาะเลือดตรวจคัดกรองระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส จำนวน 50 คน (ร้อยละ 100 ของกลุ่มเป้าหมาย)
-การจ่ายสมุนไพรบำบัด เกษตรกรกลุ่มผลตรวจไม่ปลอดภัยจำนวน 9 คน ได้รับการดูแลด้วยการรับประทานสมุนไพรรางจืดชนิดแคปซูล (2 เม็ด หลังอาหาร เช้า-กลางวัน-เย็น) ต่อเนื่องเป็นเวลา 2 สัปดาห์
- การติดตามประเมินผลซ้ำ มีการนัดหมายและตรวจติดตามผลระดับสารเคมีในเลือดซ้ำในกลุ่มที่รับประทานรางจืดหลังครบกำหนด 1 เดือน จำนวน 9 คน
การบริหารงบประมาณ มีการเบิกจ่ายงบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพ อบต.หนองจอก ครบถ้วนตามแผนงาน จำนวน 8,620 บาท (คิดเป็นร้อยละ 100)
ผลลัพธ์ (Outcome)
ความตระหนักและความรู้ เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอันตรายของสารเคมี และมีทักษะในการป้องกันตนเองขณะปฏิบัติงานฉีดพ่นสารเคมี
ทำให้ทราบผลการประเมินระดับสารเคมีในเลือดที่ชัดเจน โดยพบกลุ่มปลอดภัย 17 คน (ร้อยละ 34), กลุ่มปกติ 12 คน (ร้อยละ 24), กลุ่มเสี่ยง 12 คน (ร้อยละ 24) และกลุ่มไม่ปลอดภัย 9 คน (ร้อยละ 18)
การฟื้นฟูสุขภาพเชิงประจักษ์ เกษตรกรกลุ่มไม่ปลอดภัย 9 คน มีระดับสารเคมีในเลือดลดลงหลังการกินรางจืด โดยเปลี่ยนเป็นระดับปลอดภัย 6 ราย (ร้อยละ 66.66 ) และลดลงมาอยู่ระดับเสี่ยง 3 ราย (ร้อยละ 33.34 ) โดยไม่พบรายใดตกค้างในระดับไม่ปลอดภัย
การลดความเสี่ยงสุขภาพระยะยาว ช่วยลดความเสี่ยงต่อการสะสมสารพิษในอวัยวะภายใน ป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังจากสารเคมี และส่งเสริมให้เกษตรกรมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงอย่างยั่งยืน
8620.00 บาท - สำรวจข้อมูลเกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรในพื้นที่ โดย อสม. เพื่อวางแผนและเตรียมดำเนินงาน
1 ค่าอาหารกลางวัน อาหารว่างและเครื่องดื่ม รวมทั้งสิ้น 7,000 บาท จำแนกเป็นรายการ ดังนี้
1.1 ค่าอาหารกลางวัน สำหรับเกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรที่เข้ารับการอบรมเชิง
ปฏิบัติการ เรื่องสารเคมีกำจัดศัตรูพืช จำนวน 50 คน ๆ ละ 1 มื้อ ๆ ละ 80 บาท
เป็นเงิน 4,000 บาท
1.2 อาหารว่างและเครื่องดื่ม สำหรับเกษตรกรและผู้ใช้แรงงานกลุ่มเสี่ยง ที่เข้ารับการอบรมเชิง
ปฏิบัติการ เรื่องสารเคมีกำจัดศัตรูพืช จำนวน 50 คน ๆ ละ 2 มื้อ ๆ ละ 30 บาท
เป็นเงิน 3,000 บาท
2. ค่าวัสดุดำเนินงานตามโครงการทั้งสิ้น รวมเป็นเงิน 1,620 บาท จำแนกรายละเอียดดังนี้
2.1 ค่ากระดาษทดสอบโคลีนเอสเตอเรส จำนวน 1 ขวด ๆ ละ 1,200 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท 2.2 ค่าป้ายไวนิลพื้นขาวธรรมดา โครงการฯ ขนาด 1×3 เมตร จำนวน 1 ผืน เป็นเงิน 420 บา7000
ได้ดำเนินการตรวจคัดกรองระดับสารเคมีตกค้างในเลือด (เอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส) แก่เกษตรกรและ ผู้รับจ้างทำการเกษตรในพื้นที่ตำบลหนองจอก ได้แก่หมู่ 8,10,11,12 และ หมู่ 13 จำนวน 50 คน พบกลุ่มปลอดภัย 17 คน (ร้อยละ 34), กลุ่มปกติ 12 คน (ร้อยละ 24), กลุ่มเสี่ยง 12 คน (ร้อยละ 24) และกลุ่มไม่ปลอดภัย 9 คน (ร้อยละ 18) สำหรับกลุ่มไม่ปลอดภัยจำนวน 9 คน ได้รับการดูแลบำบัดด้วยการรับประทานสมุนไพรรางจืดชนิดแคปซูล (2 เม็ด หลังอาหาร เช้า-กลางวัน-เย็น) ต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ เมื่อติดตามประเมินผลซ้ำหลังครบ 1 เดือน พบว่า ระดับสารเคมีในเลือดลดลงสู่อยู่ในระดับปลอดภัยถึง 6 ราย (ร้อยละ 66.66) และลดลงมาอยู่ในระดับเสี่ยง 3 ราย (ร้อยละ 33.34) ซึ่งไม่มีรายใดตกค้างในระดับไม่ปลอดภัย การตรวจคัดกรองเชิงรุกร่วมกับการใช้สมุนไพรรางจืดตามภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย สามารถช่วยขับสารพิษออกจากร่างกายของเกษตรกรได้ ส่งผลให้เกษตรกรกลุ่มไม่ปลอดภัยสามารถลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังและภาวะแทรกซ้อนจากสารเคมีสะสมในร่างกายได้ ควบคู่กับการที่เกษตรกรและผู้รับจ้างทำการเกษตรในพื้นที่หมู่ 8, 10, 11, 12 และ 13 มีความตระหนักในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) และการปฏิบัติงานอย่างปลอดภัยมากยิ่งขึ้น การเฝ้าระวังต่อเนื่อง ประสานงานร่วมกับแกนนำ อสม. ในพื้นที่หมู่ 8, 10, 11, 12 และ 13 ในการติดตามเกษตรกรกลุ่มเสี่ยง (12 ราย) และกลุ่มที่ยังคงมีความเสี่ยงหลังการบำบัด (3 ราย) อย่างใกล้ชิด โดยเน้นย้ำสุขอนามัยและการลดสัมผัสสารเคมี
| ชื่อเอกสาร | ผู้ส่ง | ||
|---|---|---|---|
| 1 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 1 (.pdf) @21 ส.ค. 2569 | กองทุนสุขภาพตำบลอบต.หนองจอก | |
| 2 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 2 (.pdf) @21 ส.ค. 2569 | กองทุนสุขภาพตำบลอบต.หนองจอก | |
| 3 | ไฟล์ข้อเสนอโครงการ ครั้งที่ 3 (.pdf) @21 ส.ค. 2569 | กองทุนสุขภาพตำบลอบต.หนองจอก |
