กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

สุขภาพช่องปากเป็นส่วนสำคัญของสุขภาพโดยรวมของมนุษย์ การมีฟันและเหงือกที่แข็งแรงช่วยให้สามารถบดเคี้ยวอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ พูดได้ชัดเจน และยังช่วยเสริมสร้างบุคลิกภาพที่ดีอีกด้วย ปัญหาสุขภาพช่องปาก เช่น ฟันผุ เหงือกอักเสบ และกลิ่นปาก มักเกิดจากการละเลยการดูแลความสะอาดช่องปากอย่างถูกวิธี รวมทั้งขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการดูแลฟัน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งอยู่ในช่วงวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงของฟันและพฤติกรรมการบริโภคที่อาจส่งผลต่อสุขภาพช่องปาก การส่งเสริมให้มีนิสัยรักการแปรงฟันที่ถูกวิธี การเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม และการตรวจสุขภาพฟันเป็นประจำ จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการสร้างพื้นฐานของสุขภาพช่องปากที่ดีในระยะยาว
การฝึกฝนให้เด็กมีทันตสุขนิสัยที่ดี การส่งเสริมและป้องกันรวมทั้งการบำบัดรักษาในระยะเริ่มแรกของการเป็นโรค จะช่วยป้องกันและควบคุมโรคในช่องปากของเด็กได้ เด็กส่วนมากมักบริโภคอาหารที่ไม่มีประโยชน์ เช่น ขนมขบเคี้ยว ทอฟฟี่ ช็อคโกแลต ขนมหวานต่างๆ การที่เด็กรับประทานอาหารเหล่านี้เข้าไปจะทำให้เด็กมีปัญหาเรื่องฟันผุ ซึ่งปัญหานี้มักเกิดขึ้นกับเด็กช่วงวัยเรียนเป็นส่วนมาก การที่จะปลูกฝังให้เด็กรักการแปรงฟันนั้นจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อขจัดคราบจุลินทรีย์ออกจากตัวฟันเป็นสิ่งที่จะช่วยให้ปัญหาฟันผุลดน้อยลง การแปรงฟันเป็นวิธีการนำฟลูออไรด์เข้าไปในตัวฟันทำปฏิกิริยากับผิวฟันทำให้ฟันแข็งแรง สามารถหยุดการผุของฟันในระยะเริ่มต้นได้ (กรมอนามัย, 2566) และเพื่อเป็นการส่งเสริมทันตสุขภาพและป้องกันฟันผุ รวมทั้งยังเป็นการส่งเสริมสุขลักษณะนิสัยที่ดี โดยพบว่าอัตราการเกิดโรคฟันผุในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาลดลง แต่ยังพบว่าจังหวัดยะลามีค่าฟันผุสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ดังนั้น ปัญหาเด็กฟันผุยังคงเป็นปัญหาสำคัญของจังหวัดยะลา ที่ยังต้องดำเนินการแก้ไข ในปี 2566 - 2568 มีเด็กอายุ 6 – 12 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก ร้อยละ 45.67, 56.86 และ 93.86 ตามลำดับ เด็กอายุ 6 - 12 ปี ได้รับบริการทันตกรรม ร้อยละ 39.04, 55.49 และ 95.81 ตามลำดับ (HDC ข้อมูลระบบ 43 แฟ้ม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา, 2568) นอกจากนี้ จากการตรวจสุขภาพช่องปากนักเรียนตามระบบเฝ้าระวังทันตสุขภาพของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก พบว่า ในปี 2566 – 2568 เด็กอายุ 12 ปี มีฟันผุในฟันแท้ที่ร้อยละ 40.63, 39.34 และ 22.12 ตามลำดับ
จากข้อมูลข้างต้น งานทันตกรรม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก เห็นถึงความสำคัญของปัญหา จึงได้จัดกิจกรรมการส่งเสริมดูแลสุขภาพช่องปากในโครงการยิ้มอย่างสดใส มั่นใจฟันสวย ปี 2569 ขึ้น เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายซึ่งเป็นเด็กชั้นประถมศึกษาตอนปลายของโรงเรียนบ้านนิบงพัฒนา โรงเรียนญัณญาวิทย์ และโรงเรียนอิสลาฮียะห์ ซึ่งอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสะเตงนอก มีความรู้และความเข้าใจ และสร้างทัศนคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพช่องปาก ให้สามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องมีฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง และกล้ายิ้มอย่างมั่นใน อันจะนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน