กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ปัจจุบัน บุหรี่ไฟฟ้า (Electronic Cigarettes หรือ Vapes) ได้กลายเป็นภัยคุกคามด้านสุขภาพที่สำคัญและเร่งด่วนที่สุดสำหรับกลุ่มเยาวชนทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย ข้อมูลทางระบาดวิทยาชี้ให้เห็นแนวโน้มการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดของการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มนักเรียนระดับมัธยมศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง 3-5 ปีที่ผ่านมา สาเหตุหลักมาจากการตลาดเชิงรุกและกลยุทธ์ที่มุ่งเป้าไปที่กลุ่มวัยรุ่นโดยตรง บุหรี่ไฟฟ้าถูกออกแบบให้มีรูปลักษณ์ที่ทันสมัย ดึงดูดใจ มีสีสันสดใส มีกลิ่นและรสชาติที่หอมหวานคล้ายขนมหรือผลไม้ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เยาวชนเข้าใจผิดว่าเป็น "ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า" หรือเป็นเพียง "แฟชั่น" หรือ "การเข้าสังคม" การเข้าถึงผลิตภัณฑ์เหล่านี้ทำได้ง่ายขึ้นผ่านช่องทางออนไลน์ และมีการใช้ ผู้มีอิทธิพลทางความคิด (Influencers) ในการชักจูงในแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เช่น TikTok และ Instagram ซึ่งสร้างความเข้าใจผิดอย่างรุนแรงว่าผลิตภัณฑ์นี้ไม่เป็นอันตราย ผลกระทบด้านสุขภาพและพัฒนาการของสมองแม้บุหรี่ไฟฟ้าจะไม่มีการเผาไหม้เหมือนบุหรี่มวน แต่ไอระเหย (Aerosol) ที่ถูกปล่อยออกมานั้นไม่ได้มีเพียงแค่น้ำเปล่าหรือไอน้ำ แต่เต็มไปด้วยสารเคมีอันตรายที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะสั้นและระยะยาว ได้แก่สารนิโคติน (Nicotine): เป็นสารเสพติดที่รุนแรง และเนื่องจากสมองของวัยรุ่นยังอยู่ในช่วงพัฒนาการ การได้รับนิโคตินจึงส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของสมองส่วนหน้า (Prefrontal Cortex) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจ การควบคุมอารมณ์ และความสามารถในการเรียนรู้ ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อม และยังเพิ่มความเสี่ยงในการใช้สารเสพติดอื่น ๆ ในอนาคต