กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

บ้านบุดี เป็นชุมชนที่มีความหลากหลายทางสังคมและวัฒนธรรม ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและรับจ้างทั่วไป แม้ว่าชุมชนจะมีการเข้าถึงบริการสุขภาพจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) แต่ยังมี ประเด็นท้าทายด้านสุขภาพที่สำคัญ ได้แก่ 1.อุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่เพิ่มขึ้น เช่น โรคเบาหวาน, โรคความดันโลหิตสูง, และภาวะอ้วน ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากพฤติกรรมการบริโภคที่ไม่เหมาะสมและการขาดการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ2.การเข้าถึงบริการสุขภาพเชิงรุกและป้องกันที่ยังไม่ครอบคลุม ซึ่งประชาชนบางส่วนยังขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพตนเองและการป้องกันโรคในระยะเริ่มต้น3.บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ที่ต้องการการเสริมสร้างซึ่ง อสม. เป็นกลไกสำคัญในระบบสาธารณสุขมูลฐาน แต่ยังต้องการการสนับสนุนด้านองค์ความรู้และเครื่องมือที่ทันสมัยในการเฝ้าระวังและส่งเสริมสุขภาพชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพการส่งเสริมสุขภาพในระดับชุมชน โดยเน้นที่ "สาธารณสุขมูลฐาน" เป็นแนวทางที่ยั่งยืนและสอดคล้องกับแผนพัฒนาระบบสุขภาพแห่งชาติที่ให้ความสำคัญกับการให้ประชาชนสามารถดูแลสุขภาพตนเองและครอบครัวได้ ซึ่งนำไปสู่การลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลและยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน
ซึ่งโครงการ "ชาวบ้านบุดีสุขภาพดี เริ่มที่สาธารณสุขมูลฐานชุมชน" จัดทำขึ้นภายใต้หลักการที่ว่า "สุขภาพดีเริ่มต้นที่ตัวเราและชุมชน" โดยมุ่งเน้นการเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพของกลไกสาธารณสุขมูลฐานในพื้นที่ให้เข้มแข็ง เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการดูแลสุขภาพของประชาชนในบ้านบุดีได้แก่1.การมีส่วนร่วมของชุมชน (Community Participation): ส่งเสริมให้ประชาชนทุกกลุ่มวัยมีส่วนร่วมในการวางแผน ตัดสินใจ และดำเนินกิจกรรมด้านสุขภาพของตนเองและชุมชน2.การเสริมพลัง อสม. (Empowerment of Village Health Volunteers): พัฒนาศักยภาพและยกระดับความรู้ของ อสม. ให้เป็น "นักจัดการสุขภาพชุมชน" ที่มีความรู้ความสามารถในการคัดกรอง เฝ้าระวัง และให้คำแนะนำด้านสุขภาพเบื้องต้นได้อย่างมีมาตรฐาน3.การเน้นการป้องกันและส่งเสริมสุขภาพ (Prevention and Health Promotion): มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม เช่น การรณรงค์การบริโภคอาหารที่ถูกหลักโภชนาการ การส่งเสริมการออกกำลังกาย และการจัดการความเครียด เพื่อลดความเสี่ยงของโรค NCDs4.การบูรณาการความร่วมมือ (Integrated Collaboration): ประสานความร่วมมือระหว่าง รพ.สต., องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, ผู้นำชุมชน, สถานศึกษา, และภาคีเครือข่ายอื่น ๆ เพื่อขับเคลื่อนงานด้านสุขภาพอย่างเป็นระบบ
เพื่อตอบสนองต่อปัญหาและความท้าทายด้านสุขภาพข้างต้น การดำเนินโครงการนี้จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ได้แก่1.ยกระดับคุณภาพชีวิต: การที่ประชาชนมีสุขภาพดีขึ้น จะนำไปสู่การเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน การมีรายได้ที่มั่นคง และลดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในระยะยาว2.สร้างความเข้มแข็งของระบบสาธารณสุขในพื้นที่: โครงการจะช่วยสร้างเครื่องมือ องค์ความรู้ และเครือข่ายการทำงานที่เข้มแข็งให้กับ อสม. และภาคีเครือข่าย ส่งผลให้ระบบเฝ้าระวังและดูแลสุขภาพปฐมภูมิของบ้านบุดีมีความยั่งยืน3.แก้ปัญหาโรค NCDs เชิงรุก: การดำเนินกิจกรรมที่เน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการคัดกรองความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยชะลอหรือป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังในกลุ่มเสี่ยงและประชาชนทั่วไปได้ดังนั้น โครงการ "ชาวบ้านบุดีสุขภาพดี เริ่มที่สาธารณสุขมูลฐานชุมชน" จึงเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืนในชุมชนบ้านบุดีต่อไป