กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

งานอนามัยแม่และเด็กเป็นงานส่งเสริมสุขภาพซึ่งเป็นหนึ่งในสี่ของบริการสาธารณสุขที่ให้บริการกับประชาชนทั่วไปโดยเฉพาะกลุ่มประชากรแม่และเด็ก ซึ่งถือเป็นประชาชนกลุ่มหนึ่งที่สำคัญในการเริ่มต้นการดูแลสุขภาพ เพราะฉะนั้นกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และมารดาหลังคลอดทุกคนจึงจำเป็นต้องได้รับการดูแลจากบุคลากรสาธารณสุขตามมาตรฐานงานอนามัยแม่และเด็ก ดังนี้ ฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ฝากครรภ์ครบตามเกณฑ์ที่กำหนดคือก่อนคลอด 5 ครั้ง รับรู้ถึงปัจจัยเสี่ยงของตนเอง วิธีการปฏิบัติตนที่ถูกต้องที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือ การคลอดในสถานบริการสาธารณสุขและดูแลหลังคลอดให้ครบ 3 ครั้งตามเกณฑ์เช่นเดียวกัน
จากสถานการณ์งานแม่และเด็กตำบลยะหาในปี 2568 พบว่าปัญหาร้อยละของหญิงตั้งครรภ์มาฝากครรภ์ครั้งแรก มีอายุครรภ์น้อยกว่า 12 สัปดาห์ คิดเป็นร้อยละ 68พบว่าไม่ผ่านเกณฑ์หญิงตั้งครรภ์มาฝากครรภ์ครบ 5 ครั้งตามเกณฑ์ ร้อยละ 60 พบว่าไม่ผ่านเกณฑ์ และหญิงหลังคลอดได้รับการตรวจหลังคลอดครบ 3 ครั้งตามเกณฑ์ พบว่าไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 สาเหตุของปัญหาหญิงตั้งครรภ์มาฝากครรภ์ช้า ไม่ทราบว่าต้องมาฝากครรภ์ภายในระยะเวลา 12 สัปดาห์ และในช่วง 12 สัปดาห์แรกไม่รู้ว่าตนเองตั้งครรภ์ทำให้ ส่วนปัญหาการฝากครรภ์ไม่ครบตามเกณฑ์และปัญหาการตรวจหลังคลอดไม่ครบ 3 ครั้งตามเกณฑ์ พบว่าส่วนใหญ่เกิดจากการผิดนัดและไม่มาตามนัด ทำให้มีอุปสรรคในการเดินทางที่ไม่สะดวก ซึ่งส่วนใหญ่จึงเป็นการติดตามทางโทรศัพท์แต่ยังคงมีปัญหาในการติดตามทางโทรศัพท์อยู่ เนื่องจากบางหมู่บ้านสัญญาณโทรศัพท์ยังไม่ครอบคลุม ทุกพื้นที่ ซึ่งเป็นอีกปัจจัยหนึ่งทำให้หญิงตั้งครรภ์และหลังคลอดที่ผิดนัดไม่สามารถติดตามได้ดังนั้นเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้หญิงตั้งครรภ์ได้รับการฝากครรภ์เร็วก่อน 12 สัปดาห์ ได้รับริการฝากครรภ์ที่มีคุณภาพครบ 4 ครั้งตามเกณฑ์ สามารถปฏิบัติตนได้ถูกต้องระหว่างตั้งครรภ์และคลอดอย่างปลอดภัยทั้งแม่และลูกในสถานพยาบาล ตลอดจนมารดาหรือทารกหลังคลอดได้รับบริการตรวจหลังคลอดครบ 3 ครั้งตามเกณฑ์
ทั้งนี้ ชมรมรักสุขภาพตำบลยะหา ได้เล็งเห็นความสำคัญ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพมารดาและทารกเชิงรุก ตำบลยะหาปี 2569 เพื่อสามารถสร้างเครือข่ายในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวและพัฒนาระบบงานอนามัยแม่และเด็กเชิงรุกให้ต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป