กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การดูแลสุขภาพมารดาและทารกเป็นดัชนีชี้วัดสำคัญของระบบสาธารณสุขและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ในประเด็นการลดอัตราการเสียชีวิตของมารดาและทารก กระทรวงสาธารณสุขจึงประกาศนโยบายฝากครรภ์คุณภาพ พ.ศ. 2565 เพื่อให้สถานบริการดำเนินการในแนวทางเดียวกันและสร้างการเข้าถึงบริการอนามัยแม่และเด็กอย่างทั่วถึงเท่าเทียม ตำบลทุ่งพลา มีหญิงวัยเจริญพันธุ์ (อายุ 15-45 ปี) จำนวน 582คน โดย ปี 2566-2567 มีหญิงตั้งครรภ์ จำนวน 21, 29 รายตามลำดับ จากข้อมูลโปรแกรม HDC ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งพลาระหว่างปี พ.ศ. 2566-2567 พบสถานการณ์ปัญหาคุณภาพการฝากครรภ์ โดยอัตราการฝากครรภ์ครบ 5 ครั้งลดลงจากร้อยละ 66.67 เหลือ 55.17 แม้ว่าการฝากครรภ์ครั้งแรกก่อน 12 สัปดาห์จะเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 71.43 เป็น 82.76 อย่างไรก็ตามในปี 2567 พบปัญหาสำคัญคือการตั้งครรภ์แอบแฝงที่ไม่มารับบริการฝากครรภ์ (No ANC) อีกทั้งปี 2568 โปรแกรม HDC แสดงผลบริการฝากครรภ์คุณภาพเท่ากับศูนย์ ซึ่งกำหนดตามกิจกรรมการประเมิน 6 ประเด็นดังนี้ 1. การฝากครรภ์ก่อนหรือเท่ากับ 12 สัปดาห์ตลอดต่อเนื่อง 8 ครั้งตามเกณฑ์ 2.การตรวจคัดกรองความเสี่ยงครบถ้วน(1. CBC 2.คัดกรองธาลัสซีเมีย 3.Anti-HIV 4.ไวรัสตับอักเสบ 5.คัดกรองโรคซิฟิลิส) 3.การตรวจสุขภาพช่องปาก 4.การตรวจอัลตราซาวนด์ 5.การคัดกรองกลุ่มอาการดาวน์ 6.การตรวจโลหิตเพื่อค้นหาเบาหวานขณะตั้งครรภ์ โดยกิจกรรมที่เป็นปัญหาหลักและเป็นอุปสรรคสำคัญคือการคัดกรองกลุ่มอาการดาวน์ด้วยวิธี Quadruple test, NIPT หรือการตรวจวินิจฉัยก่อนคลอด อันเนื่องมาจากประเด็นความเชื่อทางศาสนา ค่านิยมทางวัฒนธรรม และความเข้าใจที่ยังไม่ถูกต้องของชุมชนต่อการตรวจดังกล่าว ดังนั้นการเตรียมความพร้อมก่อนตั้งครรภ์ (Preconception care) เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้หญิงวัยเจริญพันธุ์มีสุขภาพแข็งแรงและลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ รวมถึงการเตรียมพร้อมทั้งด้านโภชนาการ การตรวจสุขภาพ การปรับปรุงพฤติกรรมสุขภาพ และการวางแผนครอบครัว การฝากครรภ์คุณภาพตามมาตรฐานราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทยจำเป็นต้องประกอบด้วยการตรวจครรภ์อย่างสม่ำเสมอ การให้คำปรึกษาและการศึกษาสุขภาพ การคัดกรองความเสี่ยงอย่างครบถ้วน การเตรียมพร้อมสำหรับการคลอด และการติดตามอย่างต่อเนื่อง โครงการนี้จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลหญิงตั้งครรภ์ในตำบลทุ่งพลาให้บรรลุตามมาตรฐานและเป้าหมายของประเทศ โดยการพัฒนาระบบบริการที่เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทของชุมชนท้องถิ่น การสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องและเหมาะสมทางวัฒนธรรม การเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน และการพัฒนาเครือข่ายสนับสนุน เพื่อให้เกิดการดูแลอย่างครบวงจรและต่อเนื่องที่จะนำไปสู่การคลอดปลอดภัยทั้งมารดาและทารก ลดอัตราการเสียชีวิตและภาวะแทรกซ้อน และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งพลาจึงได้จัดทำโครงการเตรียมพร้อมสู่การฝากครรภ์คุณภาพเพื่อการคลอดปลอดภัย ปี 2569 ขึ้น