กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ปัญหากลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังกลุ่มเมตาโบลิค (NCDs) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่มีสาเหตุจากวิถีชีวิตและพฤติกรรมสุขภาพไม่เหมาะสม เช่น การขาดการออกกำลังกาย การบริโภคอาหารไม่ได้สัดส่วน ความเครียดเรื้อรัง การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ เป็นต้น โดยประชาชนที่เสี่ยงหรือป่วย หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสมก็อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้น หรืออาจเสียชีวิตเฉียบพลันหรืออาจเกิด ความพิการที่ไม่อาจแก้ไขได้ เช่น โรคไตวาย ตาบอด โรคหลอดเลือดสมองตีบและแตก เป็นต้น
องค์การอนามัยโลกประมาณการว่าในแต่ละปีการเสียชีวิตของประชากรโลกเกือบ 1.9 ล้านคนมาจากการมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ ซึ่งการมีกิจกรรมทางกายที่ไม่เพียงพอสัมพันธ์กับภาวะอ้วนลงพุงและการเจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อ โดยมีโอกาสเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับหัวใจร้อยละ 30 โรคเบาหวานร้อยละ 27 โรคมะเร็งลำไส้ร้อยละ 25 โรคมะเร็งเต้านมร้อยละ 21 โรคหลอดเลือดหัวใจร้อยละ 6 และมีโอกาสเสี่ยงต่อการตายสูงถึงร้อยละ 20-30 ส่วนพฤติกรรมเนือยนิ่งก็มีความสัมพันธ์กับอัตราการตายจากโรคหัวใจและหลอดเลือด และโรคเบาหวาน จากสถานการณ์การทำกิจกรรมทางกายภาพรวมของประเทศไทยที่ผ่านมา พบว่ามีทิศทางการทำกิจกรรมทางกายของคนไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น คือจากร้อยละ 66.30 ในปี 2555 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 74.60 (ปี พ.ศ.2562) เมื่อพิจารณาตามกลุ่มช่วงวัย พบว่า ในภาพรวมการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกทุกกลุ่มอายุ ยกเว้นกลุ่มวัยทำงานที่มีการลดลงของระดับการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอ

ดังนั้นการเสริมสร้างสุขภาพที่ดีและสร้างโอกาสสำหรับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสมให้กับประชาชนกลุ่มป่วยสามารถดูแลตนเองได้เป็นอย่างดี กลุ่มปกติและกลุ่มเสี่ยงมีความตระหนักและใช้ประสบการณ์ของผู้ป่วยคนอื่น ๆ ในชุมชน เป็นตัวอย่างและปรับใช้ในการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสมไม่ก่อให้เกิดโรคก่อนวัยอันควร ทั้งนี้การสร้างโอกาสดังกล่าวจึงจำเป็นต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การใช้แนวทางที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นในชุมชนด้วยตนเอง ซึ่งอาจต้องรณรงค์ให้ประชาชนปฏิบัติตัวให้ถูกต้อง โดยใช้หลัก 3อ2ส เช่น ลดอาหารที่มีรสหวาน มัน เค็ม รับประทานผักผลไม้มากขึ้น ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หมั่นทำจิตใจให้สงบ ลด ละ เลิกบุหรี่และสุรา รวมถึงการเปิดโอกาสในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ทั้งผู้ป่วย กลุ่มเสี่ยงและกลุ่มปกติอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดกระบวนการดูแลสุขภาพที่เหมาะสม สอดคล้องกันไปอย่างต่อเนื่อง
จากข้อมูลข้างต้น เห็นได้ว่าการมีพฤติกรรมเนือยนิ่งหรือมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ ส่งผลต่อการสูญเสียทางเศรษฐกิจอันเนื่องมาจากการเจ็บป่วย โดยเกิดจากโรค NCDs หากมีการส่งเสริมให้ประชาชนมีการออกกำลังกายด้วย Aerobic Exercise และเชิญชวนให้ประชาชนมาทำกิจกรรมทางกายอย่างเพียงพอในระดับปานกลางถึงหนักเพิ่มขึ้นอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้มีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง ก็จะปัจจัยหนึ่งที่จะสามารถทำให้ประชาชนห่างไกลจากโรค NCDs และลดการสูญเสียทางเศรษฐกิจลงได้ ด้วยสถานการณ์ตามกล่าวข้างต้น กลุ่มคนรักการออกกำลังกายตำบลสันป่าม่วง อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการมีกิจกรรมทางกาย จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพ ด้วย Aerobic Exercise ห่างไกลโรค NCDs ขึ้น อีกทั้งส่งเสริมความสามัคคีความเข้มแข็งในชุมชนและการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ต่อไป