กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ปัญหาด้านทันตสุขภาพเป็นปัญหาสำคัญที่พบมากในนักเรียนประถมศึกษาเมื่อเทียบกับโรคอื่นๆที่ตรวจพบในกลุ่มเดียวกันและปัญหาด้านทันตสุขภาพนั้น นอกจากจะมีผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพช่องปากของเด็กแล้วยังมีผลกระทบต่อการเรียนและพัฒนาการของเด็กนักเรียนประถมศึกษาอยู่ในช่วงอายุ 6-12 ปี ซึ่งเป็นวัยที่มีฟันแท้ขึ้นใหม่ๆ ลักษณะรูปร่างฟันมีหลุมร่องลึกทำให้เกิดโรคฟันผุได้ง่ายนอกจากอุปนิสัยของเด็กที่ชอบรับประทานของหวาน ตลอดจนมีข้อจำกัดในเรื่องความสามารถในการดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเองล้วนเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคในช่องปากได้ง่ายหากไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่ที่ดีพอ โรคในช่องปากเป็นโรคที่สามารถป้องกันได้และสามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพหากเริ่มต้นส่งเสริมตั้งแต่วัยเด็ก การฝึกฝนให้เด็กมีทันตสุขนิสัยที่ดี และการส่งเสริมป้องกัน รวมทั้งการบำบัดรักษาในระยะเริ่มแรกของการเป็นโรค จะช่วยป้องกันและควบคุมโรคในช่องปากของเด็กได้
จากการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 9 พ.ศ.2566 พบว่า เด็กอายุ 12 ปี มีประสบการณ์การเกิดโรคฟันผุร้อยละ 49.7 มีค่าเฉลี่ยผุ ถอน อุด (DMFT) เท่ากับ 1.2 ซี่/คน เป็นฟันผุที่ยังไม่ได้รับการรักษาร้อยละ 31.5 ในส่วนของเด็กในภาคใต้มีประสบการณ์การเกิดฟันผุร้อยละ 61.1 มีค่าเฉลี่ยผุ ถอน อุด เท่ากับ 1.6 ซี่/คน และฟันผุที่ยังไม่ได้รับการรักษาร้อยละ 36.3 ซึ่งอยู่ในระดับสูงกว่าระดับประเทศ นอกจากนี้ยังพบว่าเด็กในกลุ่มนี้ยังมีพฤติกรรมการแปรงฟันก่อนนอนทุกวันเพียงร้อยละ 57.8 และแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันร้อยละ 11.4ซึ่งเด็กบางส่วนยังมีพฤติกรรมบริโภคขนม ลูกอม น้ำหวานและน้าอัดลมเป็นประจำ ซึ่งพฤติกรรมการทาความสะอาดช่องปากและพฤติกรรมการบริโภคดังกล่าวเป็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม และเป็นปัจจัยสำคัญที่ทาให้เกิดโรคฟันผุ (สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย, 2566)
จากผลการตรวจสุขภาพช่องปากเด็กประถมศึกษาในตำบลเขาปู่ อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุงจำนวน 289 คนปีงบประมาณ 2568 พบเด็กมีฟันแท้ผุและสามารถรักษาด้วยการอุดฟันได้จำนวน16 คน ผุ 22 ซี่ พบเด็ก มีฟันแท้ผุต้องรักษาโดยการถอนฟัน 4 คน จำนวน 6 ซี่ รวมถึงมีภาวะเหงือกอักเสบและมีหินปูนจำนวน 36 คน และจากการสำรวจพบว่าแต่ละโรงเรียนไม่มีการแปรงฟันหลังอาหารกลางวันรวมถึงแต่ละโรงเรียนยังมีขนมและไอศครีมขายตลอดวันซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคฟันผุและเหงือกอักเสบ
ดังนั้นเพื่อแก้ปัญหาโรคฟันแท้ผุและภาวะเหงือกอักเสบในเด็กประถมศึกษา จึงได้มีการจัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากเด็กวัยเรียน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเขาปู่ ปีงบบประมาณ 2569 เพื่อรักษาทันตกรรมตามความจำเป็น และให้ทันตสุขศึกษาโดยจะทำให้เด็กมีสุขภาพอนามัยช่องปากที่ดีขึ้น