กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันปัญหาโรคซึมเศร้า นับเป็นโรคหนึ่งที่สร้างความทุกข์ใจให้กับผู้ป่วย เพราะเมื่อเกิดขึ้นแล้ว จะทำให้หมดกำลังใจ ท้อแท้ในชีวิต ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการเรียนและการทำงานลดลงอย่างชัดเจน ปัญหาภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นเป็นปัญหาทางด้านสุขภาพจิตที่สำคัญของประเทศ และเป็นปัญหาทางด้านสุขภาพจิตที่สำคัญที่ ส่งผลกระทบต่อตัววัยรุ่น ครอบครัวและสังคม จากสถานการณ์โรคซึมเศร้าในประเทศไทยที่มีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ความซึมเศร้าและความเครียดเกิดขึ้นได้ทุกแห่ง ทุกเวลา ความเครียดเป็นระบบเตือนภัยของร่างกาย ให้เตรียมพร้อมที่จะกระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง การที่มีความเครียดมากเกินไปหรือน้อยเกินไป จะไม่เป็นผลดีต่อสุขภาพ ซึ่งในกลุ่มเยาวชนมีความเปลี่ยนแปลงทั้งร่างกาย จิตใจ อารมณ์สังคม ครอบครัวและเศรษฐกิจ ทำให้วัยรุ่นเป็นวัยที่พบ โรคความผิดปกติทางอารมณ์ได้บ่อย โดยเฉพาะโรคซึมเศร้า ส่งผลให้มีความเครียด วิตกกังวล ทำให้เกิดความท้อแท้สิ้นหวังเบื่อหน่าย ความรู้สึกที่มีคุณค่าในตนเองลดลง มีภาวะซึมเศร้า ปัจจัยทางจิตและปัจจัยทางบุคลิกภาพส่งผล ต่อประสิทธิภาพในการคิดการตัดสินใจ และการนำมาซึ่งพฤติกรรมเสี่ยง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการฆ่าตัวตาย ซึ่งเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นๆ ของวัยรุ่นในประเทศไทย ปัญหาสุขภาพจิตเป็นเรื่องสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคนไทย เป็นจำนวนมาก ทั้งทางด้านสุขภาพ การดำเนินชีวิต และเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชนที่มีความเสี่ยง ด้านสุขภาพจิตสูง ทั้งยังมีความเสี่ยงซึมเศร้าและพยายามฆ่าตัวตายสูงที่สุด ซึ่งทั้งนี้เกิดจากความเครียดด้านการเรียน ความกดดันจากสังคม และการติดสื่อสังคมออนไลน์ ส่งผลให้เกิดภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง ซึ่งสถานการณ์วิกฤต พบว่าวัยรุ่นไทย 15-29 ปี มีแนวโน้มภาวะซึมเศร้าและความเครียดสะสมสูงอย่างต่อเนื่อง โดยกลุ่ม 15-19 ปี เสี่ยงพยายามฆ่าตัวตายสูงที่สุด (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ)
2 ทั้งนี้สถานการณ์วิกฤต ระบุว่าคนไทย 13.4 ล้านคนเคยมีปัญหาสุขภาพจิต โดยอัตราการฆ่าตัวตายในวัยรุ่นมีแนวโน้มพุ่งสูงขึ้นอย่างน่าเป็นห่วง โดยพบว่าภาวะซึมเศร้า/ซ่อนเร้น ในวัยรุ่นมีความเสี่ยงต่อภาวะ ซึมเศร้ามากที่สุด โดยพบเด็กเสี่ยงทำร้ายตัวเอง ร้อยละ 17.4 และเสี่ยงป่วยซึมเศร้า ร้อยละ 10.28 (สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล(รายงานสุขภาพคนไทย 2568) จากการดำเนินงานโครงการนิสิต มก.ฉกส. อึด ฮึด สู้ ปลุกพลังใจ ก้าวไปพร้อมกัน ปีงบประมาณ 2568 พบว่าผลการคัดกรองผู้เข้าร่วมโครงการ ด้วยการทำแบบประเมินความเครียด ST-5 นิสิตส่วนมากมีช่วงคะแนนรวม 0 คะแนน (เป็นน้อยมากหรือแทบไม่มี) จำนวน 6 คน คิดเป็นร้อยละ 5.76 สำหรับผู้เข้าร่วมโครงการมีคะแนนรวม 1 คะแนน จำนวน 82 คน คิดเป็นร้อยละ 78.84 และอยู่ในช่วงคะแนนรวม 3 คะแนน (เป็นประจำ) จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 4.80 จากการคัดกรองผู้เข้าโครงการ ด้วยการทำแบบคัดกรองโรคซึมเศร้า 2 คำถามพบว่า นิสิตตอบว่า ไม่มีทั้ง 2 ข้อ จำนวน 97 คน คิดเป็นร้อยละ 93.27 และตอบว่า มีข้อใด ข้อหนึ่งจำนวน 7 คน คิดเป็นร้อยละ 6.73 จากการคัดกรองผู้เข้าโครงการ ด้วยการทำแบบคัดกรองโรคซึมเศร้า 9 คำถามพบว่า นิสิตมีคะแนนรวมน้อยกว่า 7 คะแนน จำนวน 86 คน คิดเป็นร้อยละ 82.69 และรองลงมาคือ มีคะแนนระหว่าง 7-12 จำนวน 7 คน คิดเป็นร้อยละ 6-73 และอยู่ในช่วงคะแนนระหว่าง 13-18 จำนวน 7 คน คิดเป็นร้อยละ 6.73 จากการคัดกรองผู้เข้าโครงการ ด้วยการทำแบบคัดกรองโรคซึมเศร้า 8 คำถามพบว่า นิสิตมีคะแนนรวม 0 คะแนน (ไม่มีแนวโน้มฆ่าตัวตายในปัจจุบัน) จำนวน 95 คน คิดเป็นร้อยละ 91.34 และมีคะแนนระหว่าง 1-8 จำนวน 9 คน (มีแนวโน้มที่จะฆ่าตัวตายในปัจจุบัน ระดับน้อย) คิดเป็นร้อยละ 4.80 สถานพยาบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร ได้มองเห็นปัญหาสุขภาพจิตที่เกิดขึ้น ในเยาวชนกลุ่มอายุ 18-24 ปี เช่นโรคจิตเภท โรคซึมเศร้า โรคอารมณ์สองขั้ว โรควิตกกังวล ความผิดผกติของสเปกตรัมออทิสติก โรคสมาธิสั้น ความประพฤติผิดปกติ ความพิการทางสติปัญญาที่ไม่ทราบสาเหตุ และความผิดปกติทางจิตอื่นๆ จึงได้จัดทำโครงการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจให้นิสิต มก.ฉกส. ห่างไกลโรคซึมเศร้า ปีงบประมาณ 2569 ขึ้น เพื่อค้นหาปัญหาสภาวะสุขภาพจิตในกลุ่มนิสิต และแนะนำการจัดการกับความเครียดที่เหมาะสม ตลอดจนเพื่อสร้างเสริมทักษะในการวางแผนและแก้ไขปัญหาให้กับนิสิตภายวิทยาเขตฯ