โครงการยืดสาย คลายเส้น วิถีไทยสไตล์สูงวัยตำบลลำสินธุ์
-
นางประพิศ นิมิสวิน
-
นางจตุพร ยกฉวี
-
นางพรรณราย ไชยเอียด
-
นางเสาวณาชูแก้ว
-
นางปราณี ราชเล็ก
-
ร้อยละของผู้สูงอายุที่มีความรู้และทักษะการดูแลตนเองด้วยท่าฤาษีดัดตน20.00
-
ระดับความปวดเมื่อยกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุ8.00
-
จำนวนของผู้สูงอายุที่มีปัญหาการทรงตัวและการเคลื่อนไหว185.00
ในปัจจุบันประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ สังคมสูงวัย (Aging Society) อย่างเต็มตัว ส่งผลให้ประชากรผู้สูงอายุมีสัดส่วนที่เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตำบลลำสินธุ์ มีผู้สูงอายุ จำนวน 1,384 ราย คิดเป็นร้อยละ 23.00 ของประชากรทั้งหมด จำแนกเป็นผู้สูงอายุติดสังคม จำนวน 1,308 ราย ผู้ป่วยติดบ้านจำนวน 54 รายและผู้ป่วยติดเตียง จำนวน 26 รายจากผลการคัดกรองผู้สูงอายุของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพส่วนตำบลบ้านลำสินธุ์ ประจำปีงบประมาณ 2568 ได้คัดกรองผู้สูงอายุในชุมชนทดสอบความถดถอยของร่างกาย 9 ด้าน พบว่าผู้สูงอายุในพื้นที่ตำบลลำสินธุ์มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหว อยู่ลำดับที่ 3 จำนวน 185 คน คิดเป็นร้อยละ 13.37
ปัญหาที่สำคัญที่มักพบในผู้สูงอายุ คือ ความเสื่อมถอยของร่างกายตามกาลเวลา โดยเฉพาะ ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก เช่น อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ข้อติดขัด ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อลดลง ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและการทรงตัว ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ง่ายศาสตร์การแพทย์แผนไทยเรื่อง ฤๅษีดัดตน เป็นภูมิปัญญาไทยที่มีมาอย่างยาวนาน มีจุดเด่นคือเป็นกายบริหารที่เน้นการยืดเหยียดร่างกายร่วมกับการกำหนดลมหายใจ ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงในการช่วยคลายเส้น แก้ลมปวดเมื่อย และช่วยให้ระบบไหลเวียนโลหิตทำงานได้ดีขึ้น ที่สำคัญคือเป็นรูปแบบการออกกำลังกายที่ เบาและนุ่มนวล จึงมีความปลอดภัยและเหมาะสมกับสรีระของผู้สูงอายุมากกว่าการออกกำลังกายรูปแบบอื่น
ชมรมผู้สูงอายุตำบลลำสินธุ์จึงได้เล็งเห็นว่า การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุในชุมชนมีความรู้และทักษะในการปฏิบัติท่าฤๅษีดัดตนอย่างถูกวิธี ไม่เพียงแต่จะช่วยลดอาการเจ็บป่วยทางกายและลดการพึ่งพายาแก้ปวดเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างโอกาสให้ผู้สูงอายุได้มีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมร่วมกัน ลดภาวะซึมเศร้า และเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมไทยไปพร้อมกัน จึงได้จัดทำ โครงการยืดสาย คลายเส้น วิถีไทยสไตล์สูงวัย ขึ้น เพื่อมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุมีสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน ทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ โดยพึ่งพาภูมิปัญญาที่เป็นรากฐานของไทยเอง
-
เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้และทักษะการดูแลตนเองด้วยท่าฤาษีดัดตนเพิ่มขึ้น80.00
1.ร้อยละ 80 ของผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้และทักษะการดูแลตนเองด้วยท่าฤาษีดัดตน
2.ผู้สูงอายุสามารถปฏิบัติท่าฤาษีดัดตนถูกต้อง 5 ท่าขึ้นไป
-
เพื่อให้ผู้สูงอายุมีระดับความปวดเมื่อยกล้ามเนื้อลดลง6.00
1.ระดับความปวดเมื่อยกล้ามเนื้อของผู้สูงอายุลดลงอย่างน้อย1-2 ระดับ
-
เพื่อลดจำนวนของผู้สูงอายุที่มีปัญหาการทรงตัวและการเคลื่อนไหว165.00
ผู้สูงอายุที่มีปัญหาการทรงตัวและการเคลื่อนไหว ลดลงอย่างน้อย 20 คน
-
กลุ่มผู้สูงอายุ40
- กิจกรรม แสดงขั้นตอนการทำกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน เขียนให้ละเอียดว่าจะทำอะไร อย่างไร จึงจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่วางไว้ เขียนให้เห็นลำดับเป็นขั้นเป็นตอน
- งบประมาณ ในแต่ละกิจกรรม ขอให้จำแนกรายการค่าใช้จ่ายต่างๆ โดยละเอียด
-
ประชุมคณะทำงาน
- ไม่มีงบประมาณ
ขั้นเตรียมการ (Plan)
1.ประชุมวางแผน: จัดประชุมทีมงานเพื่อกำหนดกลุ่มเป้าหมาย สถานที่ วันเวลา และงบประมาณ
2.คัดเลือกวิทยากร: ติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์แผนไทย หรือครูฝึกที่มีความรู้ด้านฤๅษีดัดตนสำหรับผู้สูงอายุโดยเฉพาะ
3.จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์: ผลิตแผ่นพับ โปสเตอร์ หรือแจ้งข่าวผ่านเสียงตามสายในชุมชน/กลุ่ม LINE ชมรมผู้สูงอายุ
4.เตรียมวัสดุ อุปกรณ์
16 เมษายน 2569 ถึง 16 เมษายน 25691.จำนวนคณะทำงานที่เข้าร่วมประชุม จำนวน 15 คน
2.ได้แผน แนวทางและเตรียมความพร้อม ในการปฏิบัติกิจกรรมในโครงการ
3.ได้แบบประเมิน สื่อ และช่องทางในการติดต่อสื่อสารของผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการ
0.00 บาท - ไม่มีงบประมาณ
-
อบรมให้ความรู้และทักษะการดูแลตนเองด้วยท่าฤาษีดัดตน
1.คัดกรองสุขภาพ: วัดความดันโลหิต และสอบถามอาการปวดเมื่อย/ข้อจำกัดของแต่ละคนก่อนเริ่ม
2.ประเมินความรู้ก่อน-หลังอบรม
3.จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้และฝึกทักษะการออกกำลังกายด้วยฤาษีดัดตน
ช่วงที่ 1: การเรียนรู้ทางทฤษฎีอธิบายสรรพคุณของท่าที่จะฝึกในวันนั้น
ช่วงที่ 2: การอบอุ่นร่างกาย ยืดเหยียดเบาๆ เพื่อเตรียมความพร้อมของข้อต่อ
ช่วงที่ 3: ปฏิบัติท่าฤๅษีดัดตน15 ท่าพื้นฐาน ฝึกท่าทางโดยเน้นความถูกต้องและการหายใจ (วิทยากรเดินปรับท่าให้รายบุคคล)
ช่วงที่ 4: สรุปและแลกเปลี่ยน ให้ผู้สูงอายุแชร์ความรู้สึกหลังทำ และมอบหมายการบ้านให้ไปทำต่อที่บ้าน
งบประมาณค่าใช้จ่ายดังนี้
1.ป้ายไวนิลโครงการ ขนาด 1.2 X2.4 ม. จำนวน 1 ป้ายๆละ 520 บาท เป้นเงิน 520 บาท
2.ค่าวิทยากรจำนวน 6 ชั่วโมงๆละ 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท
3.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 40 คนๆละ 25 บาท จำนวน 2 มื้อเป็นเงิน 2,000 บาท
4.ค่าอาหารกลางวันพร้อมน้ำดื่ม จำนวน 40 คนๆละ 70บาท จำนวน 1 มื้อ เป็นเงิน 2,800 บาท
5.คู่มือฤาษีดัดตน จำนวน 40 ชุดๆละ 50 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
6.ค่าเสื่อรองออกกำลังกาย สำหรับนำออกกำลังกาย จำนวน 4 ผืนๆละ 300 บาท เป็นเงิน 1,200 บาท
22 เมษายน 2569 ถึง 22 เมษายน 25691.จำนวนผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการ 40 คน
2.ได้ผลการคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นระดับความปวดเมื่อย การทรงตัวและการเคลื่อนไหวของผู้สูงอายุ
3.ผู้สูงอายุมีความรู้การดูแลตนเองด้วยท่าฤาษีดัดตนเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
4.ผู้สูงอายุสามารถปฏิบัติท่าฤาษีดัดตนได้มากกว่า 5 ท่า ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
12120.00 บาท -
ปฏิบัติการยืดสาย คลายเส้น วิถีไทยสไตล์สูงวัยตำบลลำสินธุ์ด้วยท่าฤาษีดัดตน
1.ปฎิบัติการยืดสาย คลายเส้น วิถีไทยสไตล์สูงวัยตำบลลำสินธุ์ด้วยท่าฤาษีดัดตน ไม่น้อยกว่าสัปดาห์ละ 3 วันๆละไม่น้อยกว่า 30 นาที ตามตารางเต้นที่กำหนดไว้ ระยะเวลา 3 เดือน
2.Health Talk: แทรกความรู้สั้นๆ 5-10 นาทีหลังจบการออกกำลังกายด้วยท่าฤาษีดัดตน เช่น เรื่องการดื่มน้ำ หรือการยืดเหยียดกล้ามเนื้อ ผ่านไลน์กลุ่ม
3.ประเมินระหว่างทาง: สอบถามความรู้สึกหลังผ่านไปครึ่งโครงการ เพื่อปรับความยาก-ง่ายของท่าให้เหมาะสม
งบประมาณค่าใช้จ่าย ดังนี้
1.ค่าน้ำดื่ม จำนวน 50 แพ็คๆละ 55 บาทเป็นเงิน 2,750 บาท
1 พฤษภาคม 2569 ถึง 1 สิงหาคม 25691.กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมปฎิบัติการยืดสาย คลายเส้น วิถีไทยสไตล์สูงวัยตำบลลำสินธุ์ด้วยท่าฤาษีดัดตนอย่างต่อเนื่อง ไม่น้อยกว่าสัปดาห์ละ 3 วันๆละไม่น้อยกว่า 30 นาที ตามตารางเต้นที่กำหนดไว้ จำนวน 40 คน
2.กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีการออกกำลังกายด้วยท่าฤาษีดัดตนอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ (อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3-5 วัน วันละ 30 นาที)
3.ได้เกร็ดความรู้ในการออกกำลังกายระหว่างการออกกำลังกายด้วยท่าฤาษีดัดตนตามแผน 3 เดือน
2750.00 บาท -
ติดตามและประเมินผล
- การทดสอบหลังจบโครงการ (Post-test): วัดความยืดหยุ่นของร่างกาย และให้ทดลองทำท่าทางด้วยตนเอง
2.สรุปแบบประเมิน: รวบรวมแบบสอบถามความพึงพอใจและสถิติการมาเข้าร่วม
- ขั้นสรุปและขยายผล (Act)
ถอดบทเรียน: สรุปปัญหาและอุปสรรคที่พบ เพื่อใช้ปรับปรุงโครงการในครั้งถัดไป
จัดตั้งกลุ่มแกนนำ: คัดเลือกผู้สูงอายุที่ทำได้ดีและมีจิตอาสา เพื่อเป็น "ผู้นำออกกำลังกาย" ในชุมชนอย่างต่อเนื่องแม้จบโครงการแล้ว
4.รายงานผลให้กับกองทุนหลักประกันสุขภาพ
2 สิงหาคม 2569 ถึง 30 สิงหาคม 25691.จำนวนผู้สูงอายุที่ได้รับการติดตามผล จำนวน 40 คน
2.ระดับความปวดเมื่อยกล้ามเนื้อของผู้สูงอายุลดลงอย่างน้อย 1-2 ระดับ
3.ผู้สูงอายุมีการทรงตัวและการเคลื่อนไหวที่ดีขึ้นไม่น้อยกว่ากว่า 20 คน
4.ผู้สูงอายุสามารถนำท่าออกกำลังกายด้วยฤาษีดัดตนไปใช้ในการดูแลตนเองในชีวิตประจำวันได้อย่างต่อเนื่อง
5.ได้ผู้สูงอายุจิตอาสาเป็นผู้นำออกกำลังกายด้วยท่าฤาษีดัดตน
0.00 บาท
1.ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายที่ดีขึ้น มีความยืดหยุ่นของร่างกายเพิ่มขึ้น
2.ผู้สูงอายุมีสุขภาพจิตใจที่ร่าเริงแจ่มใสจากการร่วมกิจกรรมกลุ่ม
3.เกิดการสืบสานภูมิปัญญาไทยด้านการดูแลสุขภาพให้คงอยู่
