กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ประชากรไทยมีอาชีพพื้นฐานอยู่ในภาคเกษตรกรรมการทำงานที่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสภาพภูมิอากาศที่ร้อนจัด ท่าทางการทำงานที่มีความเสี่ยงต่อการปวดหลังและกล้ามเนื้ออักเสบ รวมทั้งการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพมีพิษทั้งแบบเฉียบพลัน และเรื้อรังตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนถึงรุนแรงถึงแก่ชีวิตได้ซึ่งขึ้นอยู่กับชนิดระดับความเข้มข้น ความเป็นพิษ และปริมาณที่ได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง โดยการสัมผัสทางผิวหนังที่ไม่สวมถุงมือและรองเท้าบู๊ท เพื่อป้องกันขณะทำงานกับสารเคมี การสูดหายใจละอองที่ฟุ้งกระจายในอากาศ และการรับประทานอาหารและดื่มน้ำที่มีสารเคมีปนเปื้อน พฤติกรรมที่ไม่ปลอดภัยทำให้เกษตรกรมีความเสี่ยงจากการได้รับอันตรายจากสารเคมีเพิ่มขึ้น ยกตัวอย่างเช่น ใช้ถังภาชนะบรรจุสารเคมีที่รั่วซึม การฉีดพ่นสวนทิศทางลมทำให้เสื้อผ้าเปียกชุ่มสารเคมีโดยไม่อาบน้ำและเปลี่ยนเสื้อผ้าที่ซึมเปื้อนทันที เป็นต้น สารเคมีกำจัดศัตรูพืช สามารถทำอันตรายต่อสุขภาพร่างกายได้ทั้งมนุษย์ และสัตว์ กล่าวคือ จะไปทำลายอวัยวะภายในร่างกาย เช่น ตับ ไต ปอด สมองผิวหนัง ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และตาซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่าเราจะรับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายทางใด และปริมาณมากน้อยเท่าใด ส่วนใหญ่แล้วการที่อวัยวะภายในร่างกายได้สะสมสารเคมีไว้จนถึงขีดที่ร่างกายไม่อาจทนได้จึงแสดงอาการต่างๆขึ้นมา เช่น โรคมะเร็ง โรคต่อมไร้ท่อ โรคเลือดและระบบภูมิคุ้มกันเป็นต้น ตำบลนาขยาด เป็นพื้นที่หนึ่งที่ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพในภาคเกษตรกรรม ซึ่งประกอบด้วย การทำนาทำสวนยางพารา พืชล้มลุกทางการเกษตรอีกหลายชนิด ผลกระทบจากการใช้สารเคมีในการควบคุมและกำจัดศัตรูพืชจึงกระจายและขยายเป็นวงกว้าง จากการตรวจเลือดหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในเกษตรกรกลุ่มเสี่ยง ในเขตรับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสะพานข่อย ในปี 2564 จำนวน 157 ราย พบว่า มีความเสี่ยง78ราย คิดเป็นร้อยละ 49.68ไม่ปลอดภัย จำนวน19 ราย คิดเป็นร้อยละ 12.10ในปี 2565 จำนวน 275 ราย พบว่า มีความเสี่ยง 33 ราย คิดเป็นร้อยละ 12.00ไม่ปลอดภัย จำนวน7 ราย คิดเป็นร้อยละ 2.55 ในปี 2566 จำนวน 275 ราย พบว่า มีความเสี่ยง33ราย คิดเป็นร้อยละ 12.00ไม่ปลอดภัย จำนวน7 ราย คิดเป็นร้อยละ 2.55 ในปี 2567 จำนวน 283 ราย พบว่า มีความเสี่ยง7ราย คิดเป็นร้อยละ 10.25 ไม่ปลอดภัย จำนวน1 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.77 ในปี 2568 จำนวน 60 คน พบว่า มีความเสี่ยง 7 ราย คิดเป็นร้อยละ 11.63 ไม่ปลอดภัย จำนวน1 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.73 ชมรม อสม.รพ.สต.บ้านสะพานข่อย ได้เล็งเห็นความสำคัญของสุขภาพเกษตรกรและกลุ่มเสี่ยงจึงได้จัดทำโครงการเฝ้าระวังความเสี่ยงเกษตรกรจากการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช โดยชมรม อสม.รพ.สต.บ้านสะพานข่อย ปีงบประมาณ 2569 ขึ้นเพื่อให้เกษตรกรกลุ่มเสี่ยง ได้รับความรู้และได้รับการตรวจเลือดเพื่อดูว่ามีปริมาณสารเคมีตกค้างในกระแสเลือดอยู่ในระดับใดเพื่อทำการเฝ้าระวังต่อไป