กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

3. สถานการณ์

ตำบลตันหยงลุโละ มีทั้งหมด 3 หมู่บ้าน เป็นส่วนหนึ่งของอำเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี โดยเฉพาะในหมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 2 มีการประกอบอาชีพทำนาเกลือและเป็นอาชีพหลักของคนในชุมชนตันหยงลุโละ ซึ่งเป็นกลุ่มแรงงานนอกระบบ ภาคการเกษตร โดยมีพื้นที่ทำนาเกลือทั้งหมด จำนวน 30 แปลง ใน 1 แปลง มีคนทำนาเกลือ จำนวน 2 คน ในชุมชนตันหยงลุโละ มีคนทำนาเกลือ จำนวน 60 คน ในจำนวนนี้ มีคนทำนาเกลือ จำนวน 50 คน เป็นผู้สูงอายุและอีก 10 คน อยู่ในช่วงอายุประมาณ 25-50 ปี การทำนาเกลืออยู่ในช่วงเดือนธันวาคม ถึง มิถุนายน ของทุกปีเพราะเป็นช่วงฤดูร้อนหลังจากช่วงเดือนมิถุนายนเป็นเดือนที่กำลังเข้าสู่ช่วงฤดูฝน
ปัญหาที่พบสำหรับคนทำนาเกลือ คือ ปัญหาด้านสุขภาพกายและสุขภาพจิต ปัญหาด้านสุขภาพกาย โดยสำรวจจากคนทำนาเกลือทั้งหมด จำนวน 60 คน ประกอบด้วยปัญหาอาชีวอนามัย ได้แก่ ร้อยละ 65 มีอาการหมดแรง อ่อนเพลีย เหนื่อยล้าสะสม หน้ามืด ที่มาจากสภาพอากาศที่ร้อน ร้อยละ 25 มีอาการมือแตก ที่มาจากการที่ต้องใช้มือในการทำดิน ร้อยละ 10 มีอาการปวดเมื่อยตามตัว เจ็บหัวเข่า ทั้งอักเสบและเรื้อรัง ที่มาจากท่านั่งที่ต้องใช้เวลานานในการทำดิน ซึ่งเป็นการใช้ร่างกายแบบผิดปกติในระยะเวลานานๆ สาเหตุมาจากส่วนใหญ่คนทำนาเกลือมีอายุมาก (ผู้สูงอายุ) ทำให้เกิดอาการเจ็บปวด และเจ็บป่วยได้ง่าย เมื่อเกิดอาการปวดหรือป่วยขึ้นมาก็จะทนและฝืน ขาดความตระหนักและใส่ใจในการดูแลและรักษาสุขภาพอย่างจริงจัง เพราะติดค่านิยมที่ว่า “เจ็บแล้วทนเอา กินยาเดี๋ยวก็หาย” ด้วยค่านิยมเหล่านี้ ส่งผลให้คนทำนาเกลือไม่ค่อยได้เข้ารับการตรวจสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับหน่วยงานด้านการดูแลรักษาสุขภาพในชุมชนก็ไม่สามารถดูแลอย่างทั่วถึง เช่น อบต. รพ.สต. อสม. เป็นต้น
จุดแข็งของชุมชน ชุมชนตันหยงลุโละมีกลุ่มเยาวชนบ้านตันหยงลุโละเป็นกลุ่มจิตอาสาที่คอยช่วยเหลือคนในชุมชนตันหยงลุโละในหลายๆด้าน คอยขับเคลื่อนงานจิตอาสา มีส่วนช่วยกำหนดและออกแบบชุมชนตนเอง ตามแนวคิดคือ “สร้างชุมชนต้นแบบด้วยพลังของเยาวชน” ซึ่งถือได้ว่า กลุ่มเยาวชนบ้านตันหยงลุโละได้รับการยอมรับจากคนในชุมชนตันหยงลุโละเป็นอย่างดี และคนในชุมชนก็มักจะให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี ปัจจุบันทางกลุ่มกำลังขับเคลื่อนงานด้านเกลือหวานในลักษณะเชิงอนุรักษ์ให้แสดงถึงความสำคัญของนาเกลือให้คงอยู่ต่อไป ด้วยวิธีการใช้สื่อโซเซียลมีเดีย โพสต์เรื่องราวเกลือหวาน ผ่านเพจชื่อว่า TANYONGLULOK : ตันหยงลุโละ
จากปัญหาข้างต้น กลุ่มเยาวชนบ้านตันหยงลุโละจึงคิดจะทำโครงการส่งเสริมสุขภาพแก่กลุ่มทำเกลือหวาน ปีงบประมาณ 2569 เพื่อให้คนทำนาเกลือในชุมชนตันหยงลุโละ ได้เปลี่ยนวิธีการคิดและปฏิบัติให้เกิดความตระหนักในการเข้าถึงและการใช้สิทธิขั้นพื้นฐานต่อการดูแลสุขภาพมากขึ้น และเพื่อพัฒนานวัตกรรมการดูแลสุขภาพของคนทำนาเกลือในชุมชนตันหยงลุโละ ด้วยวิธีการมี “บัดดี้เกลือหวาน” ที่เป็นอาสาสมัครจากกลุ่มเยาวชนค่อยดูแลอย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง โดยการจับคู่ คนทำนาเกลือ จำนวน 6 คน ต่อ เยาวชน 1 คน ตลอดโครงการ